Als moeder aarde barst en kraakt

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in  ,      2 years ago     332 Views     Leave your thoughts  

De zwaarste aardbeving in België sedert 1938

ALS MOEDER-AARDE BARST en KRAAKT

De achtste november 1983 was nog geen twee uren oud toen in de streek Luik de aarde even trilde. Enkele sekonden maar. Een echte ramp, zoals die onlangs voorkwam in Turkije werd het niet, maar toch was de schade enorm en er viel éen dode.

Het totaal aantal bevingen dat over de hele wereld met seismografen kan worden gemeten, bedraagt meer dan 500 000 per jaar. 100 000 bevingen worden aangevoeld, daarvan zijn er een 100-tal zware en een tiental zeer zware.

Sedert het begin van deze eeuw waren er gemiddeld 10000 slachtoffers per jaar.

Onze streek is tot op heden altijd van soortgelijke rampen gespaard gebleven. Er is bovendien sedert enkele tijd wetenschappelijk uitgemaakt dat de structuur van de aardkorst, hier in ons gewest, weinig aanleiding geeft tot bezorgdheid. Wat wij wel eens kunnen meemaken zijn de uitlopende trillingen van een beving die in de breuklijn van de Henegouwse steenkoolbekkens haar oorsprong vindt. De ouderen onder ons zullen zich zeker nog wel de aardbeving van 1938 herinneren.

11 juni 1938 : ’t was een mooie zomerse zaterdag en het liep tegen de middag (11.57 u ) toen plots enkele schokken de aarde beroerden en tamelijk veel schade veroorzaakten. Er vielen twee doden en er waren vrij veel gewonden. Ds zwaarste schok, die over heel België werd gevoeld had een kracht van 5,5 op de schaal van Richter en niettegenstaande onder die intensiteit daarvan geen sprake is, waren er in ons land toch niet minder dan 17 500 schoorstenen beschadigd, die bij het neerstorten nog heel wat bijkomend onheil veroorzaakten.

Scheuren en barsten ontstonden in zolderingen en muren; oude muren vielen omver: ruiten werden verbrijzeld, slingerende wandklokken en pendules vielen stil en de meest stabiele voorwerpen, als vazen, beelden, lijsten, enz gingen aan het slingeren. Mobilair dat eens met man en macht op de meest geschikte plaats was geduwd ging zich op eigen kracht verplaatsen.

Deze beving strekte zich ook uit over een gedeelte van Nederland. Duitsland. Frankrijk en Engeland. Het zgn. epicentrum of het middelpunt van de aardbeving lag in ons land tussen Kortrijk en Doornik Ven de vele beschadigde schoorstenen waren er dan ook 7400 in onze provincie, waarvan 3000 te Kortrijk alleen!

Te Dadizele draaide de haan op de kerktoren zeer snel om zijn as (70 m hoogte); te Rollegem plofte het grote granieten kruis van het H Theresia-klooster ten gronde . te West-Rozebeke vielen de bovenste delen van de drie torentjes die rond de kerktoren gemetseld stonden, ter aarde.

Hoewel er in onze Westhoekse dorpen geen spectaculaire voorvallen te noteren waren, hadden velen de beving gevoeld en bleek uit het gerammel van de huisraad dat de trillingen tot hier waren doorgedrongen.

De twee volgende dagen, op 12 en 13 juni werden er weer aardschokken waargenomen, doch zij waren van veel kleiner intensiteit.

Aardbevingen in België

Vanaf de oudste tijden tot heden werden er in ons land 187 aardbevingen van enige betekenis opgetekend. Det zijn bevingen met een kracht die hoger gaat dan 3 op de zgn. Richter-schaal en die dus door de mens In normale omstandigheden kunnen waargenomen worden.

Uit de eerste eeuwen van onze geschiedenis zijn er uiteraard geen gegevens over aardbevingen in onze streken voorhanden. De Oude Belgen hanteerden beter de strijdbijl en de dobbelstenen dan de schrijfstift.

De eerste melding ven een aardschok dateert van het jaar 330, in de streek van Doornik. Er was schade aan de stadsmuren en aan gebouwen.

In oude kronieken is er ook sprake van een aardbeving in het jaar 480, onder de regering van Childerik, de vader van Clovis. In de streek van Kamerijk zouden toen enkele kastelen van Frankische heren in puin gevallen zijn.

In 615 deed men te Tongeren op bevel van de bisschop van Luik grote herbouwingswerken en herstellingen ain de O.L.V.-kerk. Een hevige aardschok had voor veel verwoesting gezorgd. In 845 werd de kerk van Kamerijk door een hevige aardbeving met de grond gelijk gemaakt.

Tijdens het jaar 1001 zouden de Lage Landen een grote aardbeving beleefd hebben, die nogal veel schade veroorzaakte, zodat een panische schrik zich van de bevolking meester maakte.
er maakte. Men veronderstelde dat het ging om het begin van de reeds voor het jaar 1000 aangekondigde wereldondergang.

In 1029 kwam er een nieuwe beving, waarvan men dacht dat toen – met wat vertraging, de voorspellingen over het einde van de wereld in vervulling gingen.

Er staat een aardbeving bekend van 1381 waaronder de Westhoek nogal wat te lijden had. Te leper liep het volk in angst de straat op en de bijgelovigheid had troebelen tot gevolg, die erger waren dan de aardbeving zelf. De leiders van een oproerige partij die er tijdelijk de macht in handen had maakten van de gelegenheid gebruik om enkele priesters, die de schuld van de aardbeving kregen, te molesteren.

Een andere aardbeving uit de 14de eeuw teisterde voornamelijk het Henegouwse en het Naamse. Veertig verwoeste huizen en 200 doden waren het resultaat van deze natuurramp.

Op 4 september 1692 deed er rich weer een tamelijk ernstige aardbeving voor in onze streek. Te Poperinge scheurden de steunbogen van de kerken en mensen werden gekwetst door het neerstorten van stenen van gebouwen.

Van de 4e tot de 17e eeuw werden er in ons land 53 aardbevingen opgetekend. In de 18e eeuw 27, in de 19e eeuw 34 en in de 20e eeuw 73 tot op heden!

R. Blondeau uit de Ijzerbode van december 1983

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>