Boitshoucke en ‘s Heerwillemscapelle

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     357 Views     Leave your thoughts  

Beschrijving van Boitshoucke en ‘s Heerwillemscapelle

Algemeen overzicht: Boitshoucke, voormaals afhankelijk van de Noordvierschare van Veurne, is een klein dorp, gelegen in Veurnambacht, tussen Pervijze en Nieuwpoort. Oudtijds droeg deze plaats de naam van Boykenshouck, zoals men leest in een pauselijke brief van Clemens III. Dit stuk behelst een naamlijst van kerken, zoals van Boykenshouck, enz., welk patroonschap^aan de abdij van Sint-Nikolaas te Veurne toebehoorde.

Volgens de schrijver Petrus De Waghenare, monnik van de abdij van Sint-Nikolaas te Veurne, maakte dit dorp errtijds deel van Wulpen. Hij voegt erbij dat het in 1190, van de moederkerk afgescheiden en tot een afzonderlijke parochie verheven werd.

Men meent, zegt Sanderus, dat zijn naam voortkomt van een hoek waar de kleine boten bij hoog getij konden aanlanden. Wat er van zij, het is ook mogelijk dat het zo genoemd geworden is omdat het een hoek van Wulpen was, waarvan zekere man, genoemd Boye (Braulius) de voornaamste eigenaar was.

Boitshoucke was een van de acht parochien die ten tijde van het bisdom van Ieper, onder de dekenij van Nieuwpoort lagen. Alhoewel zij over een zeventigtal jaren maar vijftig communicanten telde, was zij nochtans de minste niet van deze parochien. ‘s Heerwillemscapelle en Zoetenaaie waren zo groot niet.

Nu ter tijd, bevat deze gemeente een bevolking van 142 zielen en 25 huizen, volgens officiële opgave van 1846. Haar uitgestrektheid in land beloopt slechts tot 335 hectaren. De kerk staat in het midden van de vette weiden van Veurnambacht. Zij is aan God toegewijd, onder de bescherming van den H. Audomarus, en heeft drie altaren. Over enige tijd was zij, zo ook het pastoorhuis gans vervallen. Maar beide zijn door de ijver van Mr. den pastoor Nyssen ordentelijk hersteld geworden. Deze verbeteringen hebben meer dan tienduizend frank gekost.

In de voorgaande eeuwen waren de kanunniken van de kathedraal te Ieper van het lid van Veurne, benevens de kanunniken van Sinte Walburge te Veurne, tiendenheffers van de parochie. Te dien opzichte moesten zij het pastoorhuis, benevens het koor van de kerk onderhouden en aan de pastoor een jaarlijks pensioen van 57 pond uitkeren.

De bijzonderste daadzaak betrekkelijk Boitshoucke waarvan in de geschiedenis nog gewag gemaakt wordt, is dat deze gemeente in het jaar 1659 veel af te zien had. Zij werd geplunderd door het Spaanse leger van de graaf Merchin.

Na het concordaat van 1801 en de herinrichting van de parochien, stelde men Boitshoucke in de rang van succursale kerk van Nieuwpoort. Deze schikking was van korte duur. Op de 30 september 1807 kwam er een keizerlijk decreet uit, waarbij achtentwintig parochiekerken in het departement van de Leie moesten afgeschaft en in openbare bidplaatsen veranderd worden.

De parochie Boitshoucke werd in dit getal begrepen. Z.D.H. prins De Broglie, bisschop van Gent, gaf op de 15de juni 1808 een nieuwe verordening van de kerken van zijn bisdom uit, bekrachtigd door de prefect Chauvelin, waarbij hij Boitshoucke als parochiekerk afschafte en als enkele annex onder Avekapelle stelde.

Nochtans behield de kerk een eigen priester, bekleed met de macht van een succursale pastoor, tot het jaar 1814. Sedert dit tijdstip verloor zij al de tekens van parochiaal bestaan. Zij was een enkele bidplaats gedurende een dertigtal jaren, tot dat zij eindelijk, als parochie heringericht, in 1846 een eigen pastoor herkreeg. Boitshoucke is aanzienlijk door verscheidene geleerde mannen, die de pastorie bediend hebben.

De wereldlijke macht vervoegde zich bij het geestelijk gezag om deze plaats op te beueren; krachtens koninklijk beslui van 31 december 1845, werd Boitshoucke als kapelle, en, krachtens een ander van 9 februari 1857, als succursale ingericht.

Onder de parochie van Boitshoucke ligt ‘s Heerwillemscapelle. Eertijds was deze plaats op haar eigen, zo nochtans dat zij door de pastoors van Boitshoucke bediend werd. Het was een ridderheer, genoemd Willem, zoon van Christiaan, die de kerk van dit dorpje stichtte.

In 1218 werd ze door Adam, bisschop van Terwaan, van Sint-Nikolaas te Veurne afgescheiden en tot een parochie verheven. Voorzien van twee altaren, had deze kerk voor patroon de heilige Gulielmus, en was onder de dekenij van Nieuwpoort gelegen. Ze stond dichtbij de steenweg van Diksmuide naar Veurne, op een afstand van een half uur van Boitshoucke en van een groot kwartier uurs van Pervijze.

Sedert lange tijd bouwvallig, werd de kerk in 1832 gans vernietigd. Voor het geestelijk, zo hierboven is aangestipt, maakt ‘s Heerwillemscapelle deel van de parochie Boitshoucke, maar voor het burgerlijk ligt het onder Veurne. Volgens officiële opgave van 1846 heeft ‘s Heerwillemscapelle 19 huizen en een bevolking van 120 zielen.

Uit het ‘parochieboek van Alveringhem, Beveren, Boitshoucke en ‘s Heerwillemscapelle, Haringhe, Reninghelst, rousbrugge, Voormezele..’ uit 1976.

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>