De ijzeren weg van Ieper naar Veurne

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       2 weeks ago     134 Views     Leave your thoughts  

De spoorlijn van Lichtervelde naar Adinkerke was nog niet opengesteld (inhuldiging ging door op 5 februari 1870) en reeds dacht men aan goede verbindingen met onze dorpen.

Langs de zijkanten van de wegen wil men ‘ijzeren wegen’ aanleggen en de bevolking noemde ze al vlug ‘de Amerikaanse Ijzeren Wegen’. Te lande stootte dit op verzet en ging men ten strijde tegen deze “ijzeren wegen”.

Het ‘Advertentieblad van Veurne’ van 15 januari 1870, schreef ‘dat men te Brussel bezig zoude zijn met het vormen van een maatschappij voor doel hebbende het maken van ijzeren wegen op de zijkanten der steenwegen ten platte lande. Men zou willen een van die ijzeren wegen, onder andere, leggen van Veurne naar Ieper en van Veurne naar Nieuwpoort en Oostende.

De weg van Veurne naar Ieper is een ieder bekend. Bekend is het ook aan een ieder dat die weg maar heel nauw is van Veurne tot Oostvleteren, en hoe nauw, te nauw, den zelf ook zij, dat er dagelijks, en bijzonder op Veurne-marktdag, en bij feesten, kermissen en openbare plechtigheden, een buitengewoon groot getal rijtuigen van alle slag, hoedanigheid en grootte, langs die kalseideweg heen en weer rijden. Niet zelden ziet men er zeven of acht voituren, tien tot vijftien wagens en karren, achter elkander rijden, of kruisen. Dit verwondert niemand, omdat al de meest bevolkte gemeenten langsheen de Ieper-kalseide gelegen zijn, of door zijtakken in betrekking met de steenweg komen.

Welnu, niet zelden is er de drukte zo groot, dat men waarlijk soms niet weet hoe erdoor geraken; dat men eens overdenken moet welke oplettendheid, welke behendigheid, welke voorzichtigheid er gevorderd moet worden, om zonder onheil thuis te komen zoals men is weggereden; dat men eens overdenkt dat men alles ontmoet: driftige en jonge paarden, honden aan karren gespannen, zwaar geladen vrachtwagens, veel lieden die braaf en voorzichtig zijn, maar ook al, hier of daar een man die een glas te veel gedronken heeft, en bij gevolge, bij wie de voorzichtigheid zeer dikwijls de geleidster niet meer is; wat zal het wezen, als langs heen die kalseide er op een van haar zijkanten een ijzeren weg zal liggen, waarvan de trein al razend en sissend zal aankomen gereden, en al die voituren, al die wagens, al die karren, geheel die menigte, zal voorbij rijden met een snelheid van 20 tot 25 kilometers per uur! Is het bijna niet zeker dat er ongelukken zullen gebeuren! Paarden verschieten, in de gracht springen met rijtuig, wagens en mensen; of wel op woeste hol galopperen, op elkander rijden, elkander verpletteren; zelfs door de schrik op de ijzeren rails loopen, en door de trein verpletterd worden!

En dan al die beesten die gedreven worden langs die weg, ‘t zij door kooplieden die ze naar de weiden drijven, of ze eruit halen, hoe zal dat gaan??? En veertien dagen later repliceerde het ‘Advertentieblad van Veurne’ van 29 januari 1870 verder:

‘De graanmarkt van Veurne bedreigd’. ‘Ons artikel heeft overal en bijzonder op het platteland veel opzien gebaard; wij zijn ervan onderricht, maar, het schijnt dat enige personen in de stad Veurne, ondanks alles, deze ijzeren weg zouden willen zien komen. Zij zeggen: die ijzeren weg zal veel voordeel bijbrengen voor de stad; de neringdoenders en het werkvolk zullen er winst bij halen enz. enz .. Er kan daar iets waar van wezen; maar wat zal Veurne er niet door verliezen? Haar graanmarkt, haar eier- vlas- zaad markten, zijn zeer belangrijk; wekelijks stromen veel honderden mensen naar Veurne; haar neringen van alle slag, vinden er zekerlijk hun profijt bij; de kramers en winkels verkopen niet weinig aan de boerinnen.

Maar wat zal het zijn, en wat zal men zeggen als men allengs die belangvolle graanmarkt van Veurne zal zien verminderen, en op korte tijd zal vernietigd zien! Wat zal men dan zeggen, en hoe zal men het te laat beklagen! Want dat men eens ga bij de boeren, en van hofstede tot hofstede, vraag wat zij denken van die Amerikaanse ijzeren weg, die heren Veurnenaars zullen verwonderd, verpletterd staan over de algemeenheid van stemmen die tegen het leggen zijn van die Amerikaanse ijzeren weg; van elke boer zullen ze horen dat hij naar Veurne niet meer zal durven rijden met zijn granen; dat hij thuis verkopen zal aan de koopmannen, of er mee naar Hondschote rijden; elke boer zal zeggen, met juiste reden dat hij geen goesting heeft om te verongelukken met vrouw, paarden en wagen, door dien halsbrekende ijzeren weg; en alzo zal Veurne verliezen hetgeen haar zo duurbaar zou moeten zijn: zijn graanmarkt.’

Te Brussel aarzelde men, maar de plannen werden verder uitgewerkt, en wat moest komen, kwam. En een van de eerste buurtspoorwegen welke in ons land werden gelegd, zijn deze van Oostende-Nieuwpoort met vertakking naar Veurne, en later van Veurne naar leper en Poperinge-Veurne- De Panne.

M.Schakman in ‘Bachten de Kupe’ van 1982

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>