De vijver van Zillebeke

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       6 months ago     1088 Views     Leave your thoughts  

De vijver van Zillebeke

vijver1

Op een paar honderd meter van de dorpsplaats ligt Zillebekevijver. Ingesloten door stevige oevers en omringd door weelderig loofhout, rustig deinend jaar in jaar uit, is hij een brok aantrekkelijke natuur die de wandelaar van alle seizoenen aanlokt. Wie hem nadert wordt weldra verwelkomd door de uitbundige kreten van allerlei watervogels. Midden de plas dobberen helgekleurde bootjes in fel kontrast met het water en de lucht. Lange ‘vispersen’ priemen uit de rietkragen waar geduldige hengelaars soms dagenlang zitten te wachten op een ‘tik’.

Lucht, wolken, water, kortom alle elementen zijn hier als het ware bijeen om van Zillebekevijver één der mooiste hoekjes van onze gemeente te maken. Hier treden vrede en stilte iedereen tegemoet, en wie het rumoer en het zenuwslopend tempo van onze gehaaste maatschappij wil ontlopen zal in deze oase van blauw en groen het lied van de stilte horen.

Maar zo mooi is het niet altijd geweest. De geschiedenis leert ons dat de vijver vele eeuwen geleden niets anders was dan een onherbergzame moerassige laagvlakte waar vooral tijdens de winter een grote hoeveelheid water voorhanden was. Immers midden doorheen dit sompig gebied kuierde op haar dooie gemak de Zillebeek en toen in 1294 op de noordwestelijke rand van het moeras een dijk werd opgeworpen bleef het water, mede door de toevoer van de Zillebeek, er tijdens het ganse jaar staan.

Reeds in 1295 moet op deze plaats een kleine vijver (half vijver, half moeras wellicht) bestaan hebben, want de oorspronkelijke akten spreken van grond ‘pour être incorporés au dit vivier’.

vijver2

Zillebekevijver is dus op natuurlijke wijze ontstaan maar door de tussenkomst van de mens kon het water er bewaard blijven en is hij geworden wat hij vandaag de dag nog is. De stad leper die in die tijd max. veertigduizend inwoners zou geteld hebben, putte uit de vijver het nodige water voor huishoudelijk verbruik, voor de nijverheid en voor haar verdedigingswerken.

De Zillebeekse vijver, een driehoek met zijn scherpste punt naar het dorp toe, heeft nu een wateroppervlakte van 28 ha. 26 a. Met de omliggende dijken en meersen, samen 44 ha. groot, is het eigendom van de stad leper. Het water ervan wordt van uit het pomp- en filtreerstation naar de watertoren van de Meenseweg gestuwd om te voorzien in de drinkwater bevoorrading van de stadsbevolking.

Een belangrijke datum in de geschiedenis van de vijver is het jaar 1800. In dat jaar werd hij uitgediept en grondig gereinigd. Het slijk (de moze) werd noordwaarts op de aanpalende velden en weiden uitgestort, zodat deze gebieden aanzienlijk hoger kwamen te liggen, feit dat wij op vandaag nog kunnen vaststellen.

Een tweede belangrijke datum situeert zich omstreeks 1908-1909. Toen werden oost- en zuidoostwaarts dijken gelegd en nabij Zillebekedorp een sluis gebouwd om de watertoevoer van de Zillebeek onder controle te houden. Bij hevige dooi en andere winterse stortvloeden kan het overtollige water in de omringende meersen geloosd worden. In geval van nood wordt het water verder afgelaten in de ‘verdronken weiden’ en van daaruit in de Ieperlee, langs de vestinggrachten van de stad.

vijver3

Vandaag de dag is de rol van de sluis niet meer zó uitgesproken omdat de watertoevoer ingevolge allerlei omstandigheden fel verminderd is. Toch is de sluis nodig om te voorkomen dat de Vijverbeek uit haar oevers treedt en het laag gedeelte van de dorpsplaats overstroomt. Deze overstromingen zijn ver van aangenaam voor de inwoners die hun hennen en bierbakken tegen goesting op het water zien drijven.

Uit ‘Zillebeke – verdoken dorp in de glooiingen van de natuur’ van Joël Vandemaele & Germain Coudron’ van 1974

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>