De watersnood van 1872

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     289 Views     Leave your thoughts  

Tot aan de oorlog 14-18 waren de oude sluizen te Nieuwpoort aan de monding van de Ijzer veel te smal om in tijden van aanhoudende stortregens het water van Ijzer en bijriviertjes tijdig te kunnen slikken.

Dikwijls in maart-april, ook al eens in september-oktober, altijd zeker in de winter bij het smelten van de sneeuw, zette de Krekelbeek geheel de vlakte onder water tussen Diksmuide, Esen, Zarren, Handzame, Werken en Vladslo; een blanke zee!

De Ijzer van zijn kant overstroomde de broekagie’s van Diksmuide tot Woumen, Merkem, Reninge en hoger op. Het hoogwater hield dan dikwijls dagen aan. In het overstromingsgebied treft men nu nog alleen weiden en hooimeersen aan en van landbouw kan daar natuurlijk geen sprake zijn.

De laatste watervloed dateert van september 1872. Het had geregend dag aan dag. De vloed in de broekagie’s reikte reeds tot aan de berm van de Ijzerweg, de steenweg Esen-Ijzerenbrugge was onder het water verdwenen, en nergens in de gans vlakte was nog een afsluiting, een balie of een staak die boven stak. En vervaarlijk steeg de vloed maar altijd hoger op!

Dag en nacht op al de kerktorens in het ronde werd alarm geluid en dag en nacht werd de Dijk door gendarmen en veldwachters bewaakt.

Op de dorpen, de gehuchten, de hofsteden van het bedreigde gebied; Vladslo, Beerst, Keiem, Leke en verder, bleven ’s nachts mannen op de wacht om in geval van nood dadelijk alarm te geven. Het stond alles vluchtensgereed.

Toen werden alle paarden en karren opgeëist om uit de bossen van Koekelare, Ichtegem en verder jonge sparren bij te halen. Sparren werden aangebracht bij ganse voeren. Zij werden in piketten gekapt en – van Einddijks tot Diksmuide, boven op de Dijk, op een lange rij nevens elkander in de grond gezet. Ertussen werd lang strooi gevlochten, of er tegenaan werden grote voeren lange stalmest getast en alles werd bevestigd met een dikke laag toegestampte aarde.

De watervloed steeg tot een paar voet boven de Dijk, maar gelukkig hield de opgeworpen berm stand. Het duurde echter verscheidene dagen eer de vloed voldoende gezakt en alle gevaar geweken was.

Op een van die dagen liep toen de mare door Diksmuide, dat de Ijzer, ergens aan Fort De Knokke, over de Dijk spoelde. ’s Avonds reeds kwam te Diksmuide een speciale trein toe met Genie-troepen uit Antwerpen. Zij werden in de Paterskerk – toen Stadshalle – gelogeerd. ’s Anderendaags zeer vroeg in de morgen waren ze vertrokken met afgezaagde bomen en zakken aarde om de bres te dichten en Veurne-Ambacht alzo voor een ramp te behoeden.

In de gevel van een huis aan ‘De Keizer’ werd een ijzeren piket in de muur bevestigd met het jaartal 1872 en dat de hoogte aangaf tot waar de vloed gestegen was.

.
Uit ‘Oud-Diksmuide’ van F. Willemyns (1945)

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>