De weerbarstige veldwachter van Passendale

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       3 weeks ago     184 Views     Leave your thoughts  

Wat voorafging…..

Het gemeentehuis van Passendale

Een van de eerste gemeentehuizen stond waar het marktplein nu gelegen is. Het was een herberg en tevens brouwerij. In 1795-1796 werd het herbouwd, veel groter en schoner. Het werd tevens het vredegerecht. Naderhand, door een of andere politieke zet verhuisde het gemeentehuis naar een andere herberg juist voor de kerk, met als uithangbord ‘A la maison Communale’. Dit moet tijdens de Franse bezetting geweest zijn. Het vredegerecht bleef in de eerste herberg. Rond 1910 werd de weefschool in de Tuimelarestraat (nu de Karabiniersstraat), die geen reden van bestaan meer had, omgebouwd tot gemeentehuis en vredegerecht. Tijdens de eerste wereldoorlog werd het gebouw met de grond gelijk gemaakt.

Dank zij het initiatief van de heer Justin Noyez, burgemeester, herrees uit de puinen een van de mooiste gemeentehuizen van heel de streek. Op 14-02-1920 stelt het gemeentebestuur voor om het gemeentehuis te bouwen op de eigendom van E. Christiaen. Deze weigerde zijn toestemming. Het werd dan maar gebouwd waar de pastorie van voor 1914 stond. Voor was 1914 fungeerde Emiel Deforche als conciërge. Na 1914 waren Juffrouw Vandecasteele, Theofiel Soen en Cyriel Gellynck in functie.

Veldwachters van de gemeente Passendale

In het jaar 1806 waren er twee veldwachters in dienst: Faillie Jacobus, 69 jaar en Faillie Pierre, 33 jaar (vermoedelijk vader en zoon). Jacobus was cabaretier van beroep. Van 1818 tot 1838 was dat Joannes Catry (geboren in 1773 en wever van beroep). Tussen 1839 en 1852 zien we Carolus Verhaverbeke, geboren in 1807. Van 1853 tot 1897 is de Passendaalse veldwachter een zekere Bruno Calmeyn, de zoon van Pierre (geboren te Passendale op 14-06-1823). Camille Latrez maakt de dienst uit tussen 1897 en 1933, die werd geboren te Koolskamp op 04-08-1862. Tussen 1934 en 1958 gaat die functie naar Jules Bardyn, geboren te Westrozebeke op 7-5-1898. En tenslotte Albert Vangheluwe die vanaf 1958 de veldwachtersrol op zich neemt. Die werd gebroen op 11-12-1925.

Een veldwachter, hier in Passendale ‘garde’ genoemd of ook soms wel eens ‘sjampetter’, was tot voor een veertigtal jaren de boodschapper van de burgemeester en van de secretaris. Er werd hem allerlei karweitjes op de schouders gelegd. Behalve het opmaken van de schaarse processen voor dronkenschap, het krakelen van buurvrouwen, het scharminkelen, diende de veldwachter weinig op te treden. Op zondag was hij steeds op het marktplein om na de missen berichten mee te delen.

De wedde van een veldwachter was miniem. Om in zijn levensonderhoud te voorzien was hij verplicht om bijverdiensten te zoeken, wat niet zelden door de gemeentebesturen verboden werd. Op 11-2-1920 vraagt de veldwachter Camille Latrez 275 frank per jaar voor het onderhoud van het gemeentehuis. De gemeenteraad stemt toe op voorwaarde dat heel het gemeentehuis 4 à 5 maal per jaar grondig gekuist wordt.

Op 28-1-1921 vraagt hij een aanpassing van de wedde. De gemeenteraad weigert een weddeverhoging. Tevens vragen de kantonnier en hijzelf een toelage van 150 frank per jaar voor het gebruik van de eigen fiets tijdens de dienst. De toelage wordt toegestaan aan de kantonnier maar geweigerd aan de veldwachter. Hij vraagt opnieuw een aanpassing van zijn loon en in de vergadering van 26-3-1921 verklaart de gemeenteraad van hogerhand verplicht te zijn hem de wettelijke wedde toe te kennen. Hij moet op geen enkele aangevraagde toelage rekenen. Tijdens de vergadering van 17-12-1921 wordt hem wel een regenmantel toegekend.

Vanwaar die tegenkanting? Dat had te maken met een politieke weerwraak van voor 1914. Zes jaar later, op 12-3-1927 vraagt hij opnieuw een weddeverhoging. De gemeenteraad beslist andermaal om geen verhoging toe te kennen en verlangt om niet langer terug te keren op deze kwestie. Hij had reeds eerder een identieke aanvraag ingediend op 8-1-1927 die toen ook al verworpen werd omdat hij zich niet had willen schikken naar de beraadslaging van 1 maart 1924. Meer bepaald met betrekking tot artikel 60 m.b.t. bijkomende zaken buiten zijn dienst. Toen had de gemeenteraad volgende beslissing genomen: ‘gezien artikel 60 van de wet welke verbiedt aan de veldwachter van enige betrekking uit te oefenen, enig bedrijf of ambt. De gemeenteraad oordeelt dat de veldwachter, wil hij in de mogelijkheid gesteld worden van onpartijdig zijn dienst uit te oefenen, hij hoegenaamd geen betrekkingen, bedrijf of ambt mag uitoefenen welke hem een geldelijk winst opleveren.

Gezien de veldwachter agent is in verzekeringen oordeelt de gemeenteraad dat zulks hem belet zijn dienst op een onpartijdige wijze uit te oefenen. De gemeenteraad beslit met eenparigheid van stemmen om hem te verbieden van verder het beroep van verzekeringsagent uit te oegenen, en verbiedt hem zelfs om het even wel beroep uit te oefenen die hem een geldelijke winst oplevert. De raad is er ten volle van overtuigd dat een veldwachter onmogelijk onpartijd zijn dienst kan uitoefenen omdat hij een betrekking of beroep uitoefent die hem in relatie brengt met het publiek en dat hij daar mogelijk een vergelding zou kunnen voor krijgen.

De gemeenteraad besli om hem één maand tijd te verlenen om zijn zaken te regelen en definitief af te handelen. Hij moet bijgevolg goed begrijpen dat de veldwachter geen andere zaken mag doen dan hetrgeen de politiedienst aangaat in zijn ambt van veldwachter. Zodus is het hem verboden verzekeringsagent te zijn, koeien uit te bellen, suisse te zijn in de kerk, veloplaten af te halen en te verkopen, de pensioenboekjes af te halen en uit te betalen, verkopingen te roepen, reklamen voor particulieren aan te plakken en af te roepen en in één woord alle dingen te doen die niet met zijn dienst van veldwachter verbonden zijn.

Zijn jaarwedde zal vastgesteld wordenvolgens artikel 58 van bovenvernoemde wet, van zodra we weten in welke categorie we vallen volgens het aantal inwoners. Onze veldwachter had ondertussen ook al een ereteken aangevraagd. Daarop antwoordden de raadsleden als volgt: ‘gezien hij reeds een decoratie heeft en nog geen 35 jaar dienst heeft als veldwachter, wordt er eenparig beslist om er geen aan te vragen.

Maar beide weigeringen bevielen de veldwachter niet, vandaar zijn verder aandringen met volgende beslissing van de raad op 23-4-1927. In het boek der beslissingen staat het volgende hierover genotuleerd: ‘gezien de wet ons verplicht de jaarwedde vast te stellen volgens een wettelijk barema, zal zijn jaarwedde aldus vastgesteld worden met het nodige achterstel. Nutteloos verder aan te dringen op een verhoging.’

In diezelfde zitting werd het toekennen van een ereteken aan de veldwachter besproken. Volgend besluit was eenparig: ‘Als hij zijn decoratie moet hebben voor zijn jaren dienst, mag hij ze toegestaan worden. Maar als het is voor trouwe en goede dienst gedurende die jaren dan mag de decoratie hem niet toegestaan worden.

In een zitting van 11-2-1928 werd de wedde van de veldwachter aldus vastgesteld op 6.750 frank met een veranderlijke vergoeding van 333,33 frank. Met een maandelijkse vergoeding van 354 frank en vanaf 1-12-27 van 375 frank. In totaal zou dat 10.316 frank bedragen. Omdat de pensioenstelling van de veldwachter verwacht wordt voor 1-3-1929, wordt in zitting van 11-8-1928 de plaats open verklaard en op 28-11-1928 ging de gemeenteraad reeds over tot de verkiezing met drie mogelijk kandidaten: Robert Vanhoutte krijgt 7 van de 8 stemmen en haalt het van Cesar Calmeyn.

Het pensioen van de veldwachter wordt op 3.000 frank vastgesteld. Maar op 19-1-1929 vraagt Camille Latrez aan het gemeentebestuur om een dienstverlenging van één jaar. Hij zal die aanvraag nog een tweede keer herhalen op 2-1-1930 na een eerste negatief antwoord. Nu kan er wel een jaartje bij, hetzelfde gebeurt op 9-1-1932. Hoe een dubbeltje toch rollen kan. Op 1-7-1930 bedraagt zijn jaarwedde 15.375 frank. Na nog een termijnverlenging eindigt hij zijn loopbaan als veldwachter op 28-4-1934. Hij wordt nu opgevolgd door Cesar Calmeyn.

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>