E ziet ’t gat schoöne

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     388 Views     Leave your thoughts  

“Kwikt joenges, kwikt zwiens” zei Fitje Burstel, als zij het over de kwajongens uit het gebuurte had.

“Ge wordt dat gewoon” wordt wel eens geopperd. Dan is het rake antwoord : “de duvel is ook gewend van branden”.
“E kriegt è schiëë” : Hij heeft het plots te pakken.
“Z’is geêren gepallufd” : Ze wordt graag vertroeteld.
“Op ’t slag en binnen” Gezegd van een klant die plots komt opdagen.
“Me kop sloat open en toëë” : Hoofdpijn hebben.
“E n’is van de planke” Hij is versleten, overbodig geworden.
Variant: “E n’is van den tand”. “Me bloed stoeg stille” (van verschieten). “Je moe ’t er je bontches nie op te weêken leggen” vermaande
Fiene Broos, wanneer haar zoon haar kwam vertellen dat
hij een oogske had op Marietje, het preutse ding uit “De
Snoek”.
“Mi ze kliekken en ze klakken op stroate vliegen” – Buiten
gezwierd worden. Alvorens afscheid te nemen wordt nog een “latste slapmutse
gedroenken”.
“D’er ziê’n gin potten bie gebroken” – Het blijft zoals het is.
,,E stuukche krieggen” Heimelijk geholpen worden om aan
een djob te geraken. “G’heel de santeboetiek” Alles wat voorhanden is. “De mols kroaien” : Mijn maag grolt, ik heb honger. “E zit op me rik niëë” : Zijn tegenwoordigheid hindert me
niet.
“Toe in de keêrieng, hé” is een afscheidgezegde voor een nakende afspraak.
“Kletst doa moar è kè achtre” zuchtte Vonne Pruus toen haar man van het ene “kapelletje” naar het andere trok.
,,’k è n’è snotvienke” zegt iemand die met een hoofdkoude geplaagd zit.
“E toogt ze junste” : Zijn bereidwilligheid tonen om iemand behulpzaam te zijn.
Tegenovergesteld : “è jeunt n’um de pennienk niëë”. “E stond d’erbie vo spek en boönen” : Hij is het derde wiel
aan de wagen, overbodig. “E goat om zeêpe”, ,,E goat te nieten” – Hij gaat ten onder.
“’t Moe weer in zeven hoasten gebeuren” : Het dient opnieuw vlug te gebeuren.
Variant: ,,’t moe weer osche, zeêre goan”.
“Uut schole klapen” of “uut ’t bedde klappen” is een zeker geheim prijsgeven.
“E makt er ze kas van” : Hij houdt iets in eer.
“Ze leen d’nanleggen” – Zich inspannen om iets te verwezenlijken.
“Je zie nog moar è neutebuk” – Ge zijt nog niet volwassen.

Wanneer meester Godderis met ons te veel last had ging hij er “mi de groeve bustel deure”.
Veurns spreekwoord : Van koed bier, krieg je warm bloed”
“E n’is t’er gin duts op” : Hij houdt de teugels strak.
“Z’hen n’um doen goan” : Ze hebben hem op de loop gehad.
“E go d’in g’in twi g’rachten te goare lopen” – Hij is uitgeslapen, zal zich niet bij de neus laten nemen.
“E n’efte oender ze koente krieggen”, “E schop in ze viole krieggen” (vergt geen kommentaar).
“E geneêrd em doa” : Hij voelt er zich op zijn gemak.
“E meugt ze ’n handches kussen”, “e meugt ze ’n handches te goare leggen” : Wordt gezegd van iemand die een zekere dosis geluk kan gebruiken.
Een afgewezen huwelijkspretendent wordt de raad gegeven: “Pas op, an je n’herte zié j’eest dood”.
Het gebeurde in de goeie oude tijd(?) wel eens dat de kinderen “no schole giengen binst de vakanse” (niet naar school gaan).
“E sloat in è knoop”, ,,è slag in ze leen en è volt op ze gat” : Duidt op een zwak persoon.
“E spuugt ze ’n hert en ze ziel uut” Hij is misselijk, moet overgeven.
’t Eén is ’t ene en ’t andre is ’t andere” : “droait en keert lik of da’j wilt, ’t bluft osan g’liek” : Het blijft immer en altijd hetzelfde.
,,’t Stikt d’ogen uut” : Het is klaarblijkend.
“Ze trekken ‘num deur de goöte” : Hij wordt voor de aap gehouden.
“E kastaar van è vint” : Een sterke, grote kerel.
“E n’it è stute uut de vuust” : In de gauwte en rechtstaande
een stuk brood naar binnen werken. Laat uw hart spreken en deel een behoeftige wat van uw
weelde mee “lievre of te loaten an d’nols kommen”. Wanneer iemand zeurt en klaagt over een of ander onbenullig letsel, hoeft hij niet lang op antwoord te wachten “o j’davan dood goat, go ‘j weten van wienne”.
,,E moe ze botten ofdroaien” : Hij dient hard te werken.
“E komt achtre mi è lank gat” : Tegen zijn goesting iemand volgen.
Een man die alleen komt te staan, klaagt: ‘k moeten olleêne
me potche kokken”. Wordt een bezoek gebracht aan een zieke dan ,,ku je nie mi
leeg handen goan”. “E n’hoort noch e ziet”, “E wit noch van eure noch van tied”.
Hij is zo druk in zijn bezigheden verdiept dat hij de tijd vergeet.
,,’t Is è rebbe in è mensches lief (lijf)” zei Metje Mance wanneer ze haar bord bouillonsoep leeglepelde.
,,’t Is è vettekot” : In dit huisgezin wordt overdreven gegeten.
“E ziet ’t gat schoöne”. Van een gunstige gelegenheid gebruik maken om er vanonder te muizen.
“Ze sloan nie vele in ‘nhundre kiekasse”. Er komt niet veel op tafel.
Leen nooit iets bij uw buurman want “Leênen is scha of schande”.
“E subbelt over ze ’n eigen beênen” : Hij struikelt over zijn
eigen voeten.

Van een armoezaaier wordt verteld :
“E wit gin weg mi d’ens”.
“E moe scharteln om d’er te kommen”.
“E zit in de patatten”.
,,’t is krotte en kompagniëë”.
“E zieê zwort van ormoëë”.
“E stoat d’er slicht voren”.
“E wit nie woarin noch woaruut”.
“E n’è gin nag’le om ze gat te krauwen”.
“E n’è gin kleêren an ze gat”.
,,’t Is è krottist”.
“E verdient ’t zoet (zout) in ze pap niëë”.
,,E zit mi ze gat vul schulden”.
,,E zit in slichte papieren”.
,,E moe scharteln tegen de dood”.
“E wit niëë van wuffer oet pielen maken”.
’t Is è n’uutgeschudden”.
“E zit in è slicht vel”.
,,E n’é meer geld noödig of gebeden”.

A. DAWYNDT

Snippers uit de Veurnse Volksmond (uit ‘Bachten de Kupe’ van 1975)

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>