Een nieuwe toren voor Sint-Maartens

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 month ago     76 Views     Leave your thoughts  

De Sint-Maartenstoren te Ieper

In principe is elke kerktoren gemaakt om met een naald – in steen of in hout – bekroond te worden. Een kerktoren zonder naald is een lichaam zonder hoofd. Ware Het Ypersche Volk een kunstrevue, dit principe zouden we trachten erin uiteen te zetten.

Sint-Maartens kerktoren te Ieper heeft geen naald. Moet er een opgezet worden? Neen, zeggen de liefhebbers van ‘pittoresque’; ja antwoorden de archeologen.

De heer Schayes schrijft dat de tegenwoordige Sint-Maartenstoren omstreeks 1434, naar het plan van Maarten Huutenhove van Mechelen, en op de grondvesten van de oude – vorig jaar afgebrande – toren werd opgericht. Hij voegt er aan toe: ‘hoewel niet opgemaakt, is de toren een van de schoonste van België’.

Het besluit is klaar: hij is niet opgemaakt, dus is het redelijk hem te voleinden in de bouwtrant van hun kunstgebouw. In de strijd voor of tegen zijn het de archeologen die de zege behaald hebben: de toren zal genaald worden.

Dit verheugt ons, immers de tegenwoordige toren, hoe schoon hij ook is, en niettegenstaande wij aan zijn vorm gewoon zijn, is en blijft het een onvoltooid werk dat naar afwerking snakt. De eer om dit werk te mogen afmaken is te beurt gevallen aan de befaamde Ieperse bouwmeester M. Coomans. Over jaren reeds had M. Coomans een eerste plan van naald gemaakt. Het is gelukkig niet uitgevoerd geweest: immers, hoewel in dit eerste ontwerp de overlevering inzake torenspitsen voor een groot deel inbegrepen zat, was er nochtans minder rekening gehouden met de aard en het karakter van de toren en van de kathedraal zelf, die beide in zekere mate, uitzonderlijk zijn onder de grote kerken van Vlaanderen: met een woord: de eenheid was niet volmaakt.

De eerst ontworpen torennaald bezitten wij, daar ze gunstig toegepast werd en kunstig afgemaakt op de nu zo heerlijk herstelde Sint-Jacobstoren te Ieper.

Het tweede ontwerp van bouwmeester Coomans heeft met al die zo even aangeduide vereisten rekening gehouden en heeft ook alle kunstkenners voldaan. Het werk van M. Coomans is zoveel als nodig archeologisch en houdt diesvolgens rekening met al de kunst en historische gegevens welke uit het praalgebouw te trekken zijn. Het is toch ook geen kopie en namaaksel van oud werk; het is eigen werk waarvan de wel opgevatte en beredeneerde nieuwigheden overeenstemmen met de voortgezette kunsttraditie.

In zijn belangwekkende verslag zegt de heer burgemeester Colaert – aan wie Ieper zijn nieuw kunstherleven te danken heeft; ‘onder het oogpunt van de bouwtrant, menen we dat het ontwerp in niets te wensen laat’. M. Coomans, die zijn verantwoordelijkheid kent, heeft de grond en ondergrond, en ook de toren onderzocht en nagezien.

Wat de bijzonderheden betreft: het dunkt ons dat de stedelijk ingenieur-bouwmeester bewijs heeft gegeven van een diepe en bestudeerde kennis van al de effecten van perspectief, licht en schaduw. De harde dorheid van recht lijnen is gebroken door een sobere en lieflijke versiering die aan de toren een ongeëvenaarde eigenaardigheid geeft.

Het is wel een bewijs van de rijkdom van de kunstgedachten bij de bouwmeester die afziet van een eerste opvatting omù iets voort te brengen die heel nieuw en eigen is.

Het plan is aanvaard in de kerkraad en de gemeenteraad en moest, om aangenomen te worden door provincie en staat, voorafgaandelijk de goedkeuring verkrijgen van de commissie van monumenten. Deze werd gegeven – wat nooit voorvalt – zonder een enkele opmerking, met algemeenheid van stemmen en gelukwensen aan de bouwmeester.

Het kan dan niet dat de toestemming van provincie en staat lang zal uitblijven en nog dit jaar zal gebeuren, het is te hopen dat we direct aan het werk kunnen beginnen.

Het hele werk is geschat op 89.432 frank. Voor het metselwerk worden nieuwe bakstenen van de zeekust gebezigd, van dezelfde vorm en kleur als deze gebruikt in de toren. De steen van Euville en Gobertange en het klein graniet van Ecaussines zullen ook gebezigd worden.

Thans heeft de Sint-Maartenstoren een hoogte van 58 meter, met de naald erop zal hij bij de 100 meter bereiken.

www.historischekranten.be

sint-maarten0

sint-maarten

sint-maarten2

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>