Heimwee naar Poperinge

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     870 Views     Leave your thoughts  

In den loop der tijden is de naam van Poperinge menigmaal veranderd, zoo werd hij opvolgentlijk geschreven: Pupurningahem – volgens Warkoenig in zijne „Histoire de la Flandre”. Adelard, abt van St. Bertens, in de opgave van het goed dat aan gezegde abdij toebehoord, geeft op „Pupurninga villa” ( 844 – 864)

Poparingahem – in verschillige bullen van den paus waardoor de rechten der abdij bevestigd worden (1095 – 1107). Ook nog in keuren van Diederijk vanden Elzas (1147) en Filip van den Elzas (1148)

Poparinghachem – Alexander II (1165)

Poparigehem – dDrogon, bisschop der Morijnen (1040)

Poperingahem – Filip van den Elzas (1187)

Poperinghehem – Lambert van Reninghelst (1107) Karel de goede (1125) Filip vanden Elzas (1179) – Joanna, gravin van Vlaanderen ( 1223) Gregorius IX (1227) Poperingehem – Gerard, bisschop der Morienen ( 1097)

Popringahem – In den naam van Lambinus de Poperingahem (1159)

Poperinghem – In den naam van Simon van Poperinghem, monnik in St. Bertensabdij in 1186 Poperinghem – Robert II, graaf van Vlaanderen (1110) – Diederijk van den Elzas (1130)

Poprenghem – Baudouin van Constantinople (1197)

Poperinghes – Jean, bisschop der Morienen (1210) – Adam, bisschop der Morienen (1219)

Pourpringues – Karel VI, koning van Vranckrijk (1405)

Popringe – Lucius III (1181)

Poperygnhe of Poperinghe – in menigvuldige stukken der XVI tot aan de XX° eeuw

Poperinge – Moderne schrijfwijze

Volgens sommige schrijvers zoude het woord Poperinghe voortkomen uit het latijn: Pauper, dat arm betekent en de Romeinen, die de streek veroverd hadden, zouden die naam gegeven hebben om reden het een buitengewoon arm en onvruchtbaar oord was. Andere geleerden, zoals E.H. Deken De Bo in zijn idioticon, beiden het woord Poperinghe af van Poper, groote soort van riet, en volgens hem zoude het dus een moerassige streek aanduiden waar veel riet groeide.

Maar het meeste getal opzoekers geven eene andere uitlegging die veel meer waarschijnlijk is. Zij klimmen op tot den tijd der Franken en doen de ontleding vande ouds bekende schrijfwijze, te weten „Pupurningehem” op volgende wijze: „Pupurn” zoude eene Germaanse name zijn; „Inga” betekende bij de Franken „de afstammelingen? „Hem? is de woonplaats, het huis, zoals nog in het Germaans het woord “heim” en in het Engels het woord „home”.

Het woord Heim wordt nog in het Vlaams bewaard in „Heimwee?. Zoo dus Poperinghe zoude betekenen: de woonplaats der afstammelingen van Pupurn. Deze zienswijze wordt als de grondigste aanzien. De geleerde Fries, Johan Winkler, die veel opzoekingen deed in West-Vlaanderen, en die als een meester in het vak van taalkunde doorging, uitte in 1889, een andere mening over de geslachtsnaam: in de plaats van Pupurn vond hij dat het Poppe moest zijn en de beweegredenen die hij daartoe aanhaalde zijn nogal doorslaande.

Zie hier wat hij daarover schreef: De oorspronkelijke Germaanse mansnaam Poppe ook als Poppo en bij verkorting als Po, geschreven, was oudtijds geenszins zeldzaam en is nog heden onder het volk der Friezen, in volle gebruik. Poppe, verfranst tot Poppé, en Pops heb ik gevonden te Brussel alsmede Poperlin en dit laatste is dit geene verbastering van ons vlaamse Popeling, nakomeling van Popele, Popelijn, de kleine Pope of Poppe? Zeer veel plaatsnamen zijn aan de mansnaam Poppe ontleend, zo als ’s heer Poppen kerke, gehucht bij Westkappelle (Walcheren) – Poppenhuizen, bij Oldeboorn en veel andere in Holland.

Ook in Duitsland zijn er vele te vinden: Poppenwurth en Poppenhusen zijn dorpen in Ditmarschen, Poppenbeck een dorp bij Munster in Westfalen, Poppenburg, dorp bij Hildesheim in Hanover, Poppenbuttel een dorp bij Hamburg, enz…

Ik ben overtuigd dat er in de plaatsnaam Poperinge, als zijnde een voorbeeldig patronynikon, een mansnaam (Popheri, Popher, Poper) moet verdoken zitten. Tot hier Johan Winkler.

Hij heeft dus bewezen dat het woord Poppe een oud Germaans woord is en niemand heeft tot nu toe bewezen dat men hetzelve mag zeggen van het woord Pupurn. Volgens hem zoude Poperinghe de plaats zijn waar de afstammelingen van Poppe of Poper woonden.

Nog een woord over de nieuwe schrijwijze van Poperinge (zonder H). In plaats van een letter af te schaffen had men beter gedaan de naam te doen eindigen met een M. Alzo zoude men de oude betekenis van Hem, ’t is te zeggen, de „woonplaats”, de geboortegrond, weder gevonden hebben.

Voor de aardigheid voegen we daar het stukje bij dat een zekere Pieter Lansens in 1841 over Poperinge schreef in zijn boek: ’Alouden staet van Vlaenderen’. Poperinghe, eene stad in de provincie West-Vlaenderen by Yperen gelegen wierd oudtyds Pupurningaheim, Pupuringahem, Poperingahem en ook Poperinghem genoemd. Uyt die verschillige benamingen ken men genoegzam opmerken dat het niet gemakkelyk is er den wezenlyken naemsoorsprong van te ontdekken.

Dewijl Poperinghe reeds van in de zevende eeuw bestond, zullen het waerschyndelyk de Saksers of Catten zyn, die aldaer gevestigd waren, van welke zy haren naem ontvangen, en welken vele verbasteringen ondergaen heeft. Popringhe was eerst zeer kleyn, maer groeyde gedurig aen; zoodanig dat deze plaets in het midden der twaelfde eeuw eene stad wierd. Zy ontving haren eersten keur of magtbrief, in 1147, door den abt der abdy van St. Bertinus, welken door graef Theoodrus van den Elzas, in 1187 bevestigd wierd, en waarby zy nog eene wekelyksche markt en vrye scheepvaert kreeg.

Door het delven der vaerd van Popeirnghe, ten jare 1360, en door hare lakenwevery wierd die stad zeer bloeyende, en haere bevolking was reeds in het jaer 1290 zoo sterk aengewassen, dat men er nog twee kerken bouwde, te weten die van O.L. Vrouwe en die van St. Jan den Dooper. Men wilt dat hare oude abdy, met eene proostdy, ten jare 877, zoude gesticht zyn. Popringhe is het vaderland van L. Makeblyde, Jesuiet, den eersten opsteller van den Mechelschen Catechismus, van F. Loys en Jacobus May, dichters en van Mr. Ryckwaert, vermaerden godsgeleerden.

Oscar Fiers

Onder de aandacht gebracht door Guido Vandermarliere in Doos Gazette nummer 96 van augustus 2010

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>