Het land van de schone teugen

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     266 Views     Leave your thoughts  

Oud Diksmuide

Reeds van oudsher hadden de mensen van te lande hun samenhorigheid gevonden in de dringende noodzakelijkheid van wederzijdse hulpvverlening bij nachtelijke overval, brand, overstroming, en noodgevallen. Zij gingen nader bijeen wonen en alzo ontstonden te lande groeperingen van woningen: buurten of wijken.

Ook de steden waren in buurten en wijken ingedeeld. Hier was het er vooral om te doen de stipte naleving der gemeenteverordeningen te verzekeren en te waken op orde en tucht, goede zeden en openbare zindelijkheid; ook al op vreemdelingen een waakzaam oog te houden.

Elke wijk stond onder het gezag van een deken, bijgestaan door een baljuw en een penningmeester. De inkomsten kwamen van bijdragen, omhalingen, giften en geldboeten.

’s Avonds bij het luiden de politieklok moesten alle lichten en haardvuren gedoofd worden en iedereen moest te bed.

De deken paste geldboete toe voor opblijven, voor nachtgerucht, op kwaadsprekers en klappeien, voor vloeken en flauwe praat, dronkenschap , schelden en,vechten, het verzuimen der mis, het spouwen en het doen van enige vuilnis, op straat en voor vele andere, dingen meer.

Wegens wederspannigheid jegens de deken of weigering de opgelegde geldboete te betalen kwam men in ’t Stadgevang terecht. De gelden der wijk werden vooral gebruikt tot het geven van wijkkermissen, het onderhoud’ van het kaarslicht bij de wijkheilige, de jaarmisse voor de overledenen, de versiering van de wijk en geschenken bij huwelijken en blijde gèbeurtenissen; ook al om de armen der wijk in hun nood bij te staan.

Benevens allerlei volksspelen – cupe varen, cupe steken, mastklimmen, zaklopen, · puiten voeren, wit en zwart, eitjeslaan, siroop likken; pap te eten geven, enz – hadden de voorname wijken ook meermals ’s jaars toneelvertoningen door de wijkbewoners en in volle straat. Elke wijk had haar eigenaardige straatversiering en zinnebeelden. De bewoners gingen zeer prat op hun wijken vrolijk te maken en verzuimden geen gelegenheid om zich ten koste van de andere wijken. Vandaar de eigenaardige benamingen waarmee sommige wijken ‘vereerd’ geworden zijn.

Worden vernield in de Stadsrekenirigen van 1559-1560 en latere jaren (Geschiedenis van Diksmuide door Robert Pieters)

– De Crancke Neeringhe (oosterhelft van de Grote Markt)

– De heerlichede van Dwyngelandt (westerhelft van de Grote Markt)

– ’t Lant van Ghebreke (Esenstraat)

– De Vrouwenprochie (Beerststraat en Zwijnenmarkt)

– ’t Reuzenlant (Grote Dijk)

– De Smalle Vente (Kleine Dijk)

– ’t Lant van quade Hoofden (Kwadestraat)

– De Heerlichede van Achterwroet (Woumenstraat tussen Markt en Mosselstraat)

– Needrig maer deftich (Zuiderdeel van de Woumenstraat)

– ’t Lant van schoone Teugen (Molenstraat)

– ’t Keyserycke (Weststraat van de Markt tot de Stovestraat)

– ’t Strooilant ( Weststraat tussen Stovestraat en Wilgendijk)

– De Ketelwijk (rest van de Weststraat)

– De Westuut (Ijzerlaan)

– De Biesbroucken (Wilgendijk van de Weststraat tot aan de toegang naar de Steevaart nevens de wolwasserij)

– Hooghe in ’t Drooghe (rest van de Wilgendijk, deel Kiekenstraat en Vismarkt)

– De Herthoofden (Stovestraat)

– De Hoogen Houck (Statiestraat)

– De Paepenhouck (Fusilierstraat)

– ’t Lant van Royen (vandaar de naam van de zeer oude Diksmuyidse familie Vantroyen)

De stadswijken met hun Dekens, hun reglementen en geldboetes, hun volksspelen en eigenaardigheden, vervielen onder de grote Franse Revolutie van1789, die een einde gemaakt heeft aan de zogenoemde ‘goede oude tijd’ , maar honderd jaar later waren hier en daar nog wel overblijfsels, ook hier in Diksmuide, van die volksspelen waarbij om een stuk ondergoed, een krentenbrood, een peperkoek, een stuk vlees, enz. alleen arme mensen als spelers optraden, en tot spot dienden aan de toeschouwers.

André Denys in ‘Oud Diksmuide’ van 1945

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>