Hoe ‘t Vlaams uit Frankrijk verdween

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       2 months ago     201 Views     Leave your thoughts  

Beste volger,

hopelijk kunnen jullie de nieuwe stijl van mijn kronieken appreciëren en gaat het lezen vlot. Tijdens de restyling periode heb ik natuurlijk niet gewacht om te werken aan mijn volgende kroniek. Die gaat deze keer over de manier waarop het Vlaams uit Frankrijk verdween.

Ik heb de kroniek als volgt samengevat:

‘Wanneer de Romeinen West-Europa binnenvallen komen ze in aanraking met allerhande Germaanse & Gallische stammen. Van een ééngemaakt Gallië is er geen sprake. Maar de Franken slaan terug. Rond 457 veroveren ze Parijs. In noordwest Europa ontstaat zo een Germaans land met een eigen taal. Het oud Vlaams houdt echter geen stand tegen een nieuw brabbeltaaltje dat later het officieel ‘Frans’ zal blijken te zijn.’

Voor wie de geïllustreerde kroniek wil lezen kan hier terecht.

Ik geef jullie alvast de intro mee… Veel leesplezier. Ik kan jullie alleen maar vertellen dat de Oude Belgen niet de dapperste onder de Galliërs waren zoals Caesar ooit beweerde. Dat kon onmogelijk zo zijn omdat de Belgen gewoonweg geen Galliërs waren. Of hoe de geschiedenisboeken zomaar onzin overnemen zonder even de bronnen te controleren…

Hoe het Vlaams uit Frankrijk verdween

De stedelijke oudheidkundige commissie van Wervik bezit een berg schatten en geschriften over de eigen regio. Sinds mijn eerste bezoek zowat anderhalf jaar geleden ben ik er vaste klant geworden. Ik heb er kennis gemaakt met een fijne vriendenkring die altijd klaar staat om me te helpen. Het is alsof ik er telkens thuiskom in de geschiedenis. Neem nu de archieven die geschonken werden door Jozef Roelandt, een historicus die zowat een kast vol getypte teksten geschiedenis geschonken heeft aan de ‘Stoc’. Roelandt heeft zijn leven besteed om geschiedenis te verzamelen en die op zijn manier te bewaren. In zijn collectie stoot ik haast onmiddellijk op een door hem getypte tekst over de teleurgang van het oude Vlaams in Frankrijk. Ik preciseer even: ‘De ondergang van het Diets in Frankrijk na de Saksisch-Frankisch-Friese Nederzetting’. Ooit geschreven door W.J.L. Van Es, in 1940 verschenen in ‘De Nieuwe Gids’ en door Roelandt verder aangevuld.

De tekst is voor wat mij betreft een heuse openbaring. De tijd van de Franken is nog altijd een zwart gat in onze kennis over de geschiedenis en wat ik hier in deze tekst lees komt over als een bijzonder waardevolle toevoeging. Dit wil en mag ik de lezers van mijn kronieken niet ontzeggen. Ik beslis om er anno 2017 nu eindelijk eens werk van te maken om het werk van Van Es en Roelandt om te toveren in mijn eigen woorden. Ik tuur even naar mijn kalender. Ik ben net begonnen aan de ochtend van 10 augustus. Het regent dat het giet, de lucht ziet er grijs en zwart uit. Maar met die teksten voor me heerst zeker en vast lente in mijn hoofd. Hoog tijd om van start te gaan met deze nieuwe uitdaging.

Vlaams en Diets zijn in wezen dezelfde taal en zijn uitlopers van het Germaans. Ik hoop dat jullie het me niet kwalijk nemen dat ik de term ‘Diets’ zoveel mogelijk zal vervangen door ‘Vlaams’. Voor wat mij betreft een grootmoeder van mijn eigen taal. Dichte familie van het Duits. Het Frans vindt zijn oorsprong in de Gallo-Romaanse taal zoals bijvoorbeeld het Latijn. De schrijver stelt zich tot doel te weten te komen waarom het Germaans verdwenen is uit het westelijk deel van dat ooit zo omvangrijk Frankenrijk. Ik stel de vraag op een andere manier. Waarom spreken we in Vlaanderen Vlaams, en waarom spreken de Walen en de Fransen Frans? Boeiende materie waar ik wel wat meer wil over weten.

De meeste geschiedschrijvers zijn ervan overtuigd dat de Romanisering in West-Frankrijk er pas op een laat tijdstip gekomen is. Ze hebben het over de streek tot aan de Kwinte (de Canche) en zelfs verder tot aan de Somme die absoluut sterk Germaans moet geweest zijn. Van Es zit met een pak vragen. Hij vindt het merkwaardig dat Vlaanderen, oorspronkelijk een klein gebied tussen Brugge en Duinkerke zich op termijn zal uitbreiden tot over de Somme. Dit gebeurt door de expansiepolitiek van zijn eerste graven. De Franse koningen zullen achteraf de kwijt gespeelde gebieden voor een deel weer recupereren. In de praktijk komt het er op neer dat Picardië zich zal uitbreiden tot de noordelijke regio van de Somme. De grenslijn tussen het Vlaams en het Frans bevindt zich toen dus in het hartje van Picardië.

Maar laat me toch maar beginnen bij het begin. Met de komst van de Germanen naar Gallië. Eerst en vooral is er natuurlijk de naam van Gallië zelf. Caesar geeft volledig onterecht de naam van ‘Galliërs’ aan al de mensen die wonen in het gebied tussen de Pyreneeën, de Atlantische oceaan tot aan het noorden. Een algemeenheid die ferm van de pot gerukt is. In het zuiden van het latere Frankrijk leven de Aquitani, in het centrum de Galli. Ten noorden van de Seine zijn het de Belgen. Drie volkeren met hun eigen taal, wetten en zeden. Daarnaast blijkt dat er al Germanen (onder hen ook de Kimbren) leven in de Elzas, in de Ardennen, Brabant en Limburg. Die moeten er al leven een eeuw voor het begin van de nieuwe tijdrekening. Het jaar -100. In die regio leven er geen Galliërs. Dat alles ten westen en noordwesten van de Po geïdentificeerd kan worden als één groot Gallië is doodgewoon een verzinsel van Julius Caesar.

Ik richt me op de Belgen. Die leven in de tijd van de Romeinen boven de Seine en later – dankzij de expansiedrang van onze eerste graven – schuift die grens naar het zuiden, tot aan de Loire. De Belgen zijn grotendeels afstammelingen van de Germanen. Ze leven hier trouwens ook samen met echte Germanen. Zoals de achterhoede van de Kimbren en de Teutonen die hier de voorraden bewaken wanneer hun legers naar Verceil en Aix trekken waar ze in het jaar -100 een nederlaag aan hun broek gesmeerd krijgen van de Romeinen. Achteraf zullen diezelfde Kimbren en Teutonen zich voorgoed vestigen in het gebied waar later Tongeren zal ontstaan.

Er leven nog andere Germaanse stammen in de regio van de Belgen. De Paëmani, Eburones, Condrusi, Segni. De Nervi en de Treviri bestempelen zichzelf ook als Germanen. Veel geschiedkundigen zijn van mening dat de Germanen al rond -500 het dal van de Rijn bereikten. Tot in Koblenz zaten ze al. En dat is ook het geval met het dal van de Maas tot aan Maastricht en verder tot aan de Schelde in Antwerpen. Vandaar ook hun conclusie dat de Belgen voor een flink deel afstammen van de Germanen. De bewering van Caesar dat de Belgen de dapperste van de Galliërs waren houdt dan ook geen steek. De Belgen zijn in die dagen gewoonweg geen Galliërs. Spijtig genoeg neemt onze vaderlandse geschiedenis die gefantaseerde bewering klakkeloos over. De strijders hier zullen ongetwijfeld indruk gemaakt hebben maar waren wel geen Galliërs.

Lees hier verder