‘k ga mijn schorte een Poperingsche waste geven

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       2 years ago     457 Views     Leave your thoughts  

Beklappen
Een oud moederke uit de streek van Leke-Keiem lag op sterven. Tot ieders verbazing werd zij in haar hemelvaart nog voorafgegaan door een oudje uit de buurt. Waarop dat van Leke-Keiem zich angstig afvroeg: ‘Zij (bedoelende het afgestorven oudje) gaat me toch niet beklappen, zeker?’ Doch twee dagen later lag Moederke over eerde.

Keerseter
Zo noemt men te Poperinge een priester die traag mis leest (en dus ondersteld wordt tijd uit te winnen, opdat het was rapper zou opgeraken!).

De duivel houdt de keerse
We treffen deze spreuk aan bij De Bo met de betekenis: ‘de duivel bemoeit er zich mede, de duivel verhindert de zaak, er is duivelsche begoochelinge bij, fr. le diable s’en mêle.’
Ik hoorde te Poperinge dat gezegde in een enigszins anderen zin. ‘t Ging over iemand uit de familie die zich al lang op straat niet liet zien:
‘Irma moet alleszins ziek zijn, of den duivel houdt de keerse’ ttz. of wat onmogelijk is, is toch waar.

Zou de oorsprong en de betekenis van die spreuk hier niet liggen: men houdt de keerse bij ‘t doopsel, bij ‘t sterven, bij een beproeving, enz…, maar altijd als een teken van zegen, van geloof, van vroomheid. Zodus: ‘de duivel die de keerse houdt’ ware zoveel als: ‘t onmogelijke dat waar wordt, de wereld die op haar kop staat?

Een Poperingse waste
Dit woord staat aangetekend in Biekorf 1931, blz. 55, als gehoord zijnde te Westnieuwkerke met de betekenis: ‘een hemde aan en een op d’hage’, ttz. een armeliedenwaste. Die uitdrukking wordt echter te Poperinge zelf meer gebezigd in den zin van: een kledingstuk na een zekeren tijd omkeren en dan zo dragen tot het vuil is. Zo zegt men: ‘’k ga mijn schorte een Poperingsche waste geven’. (dus: ze buitenste binnen dragen)

Zeuvelen
d.i. fikkelen, zagen.
‘Sta daar toch niet te zeuvelen met dat mes’.
‘’k Mochte zeuvelen al da’k wilde, ‘k gerochte deur dat hout niet’. (Poperinge)

Kalut
Heeft te Poperinge de betekenis die De Bo er aan geeft: ‘Dit woord gebruikt men om een welkdanig voorwerp aan te duiden dat geenen naam heeft of wiens naam men niet kent of herinnert, bezonderlijk als dit voorwerp uit samenhangende deelen bestaat; fr. machine.’
Te Veurne echter heeft het woord een minachtende betekenis nl. iets dat versleten is of ouderwets, of niet veel waarde heeft.
L.D.V.

Veemol – Vagemol – Vagewulf
Nu de veenmol ter sprake komt: bij mijn weten is de benaming ‘Veemol’ (Gryllo-talpa) te Stavele en ommeland in den volksmond onbekend. Beter bekend is de naam ‘Vagemol’; in het zuidwesten van Wvl. heet hij ook nog ‘Vagewulf’.
Wanneer men op wilgen of populieren de schade vaststelt aangericht door de Wilgenhoutboorder (Cossus ligniperda) of door de Grote Eikenboktor [Cerambyx heros), dan zegt men eenvoudig weg: ‘De vagemol zit er in’.

A.B. Stavele in Biekorf van 1949

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>