Kwaad bloed

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     329 Views     Leave your thoughts  

De vermaarde heer Tissot , den welken in het jaar 1780 een verhandeling op de zenuwen , en des zelfs ziekten, in vier delen in druk gegeven heeft, spreekt aldus van de zenuwen: de zenuwen zijn als witachtige banden, die zeer gevoelig zijn, en die voortkomen uit het onderste deel der hersenen, en uit het merg der ruggengraat, die, zich verspreidende en in minder en minder bandekens verdelende, door geheel het lichaam lopen en de werktuigen of oorsprongen van het gevoelen en van de beweging zijn.

De Heer Valmont de Bomare zegt in zijnen Dictionnaire Raisonné Universel d’ Histoire Naturelle dat er al te samen in het lichaam van de mens zijn veertig paren of koppels zenuwen: dat er tien paren uit het onderste deel der hersenen voort komen, en na het hart, longe en andere edele delen des lichaams (de welke van onzen wille niet afhangen om beweegt te worden, en de welke ons in ’t leven houden ) verspreid worden; en dat de ander dertig paren voortkomen uit de ‘medulla spïna dorfi’, of uit het merg van de ruggegraat, ’t welk uit het opperste deel der hersens komende, door de gewrichten van den nek, rug en lenden loopt.

Het derde paar zenuwen, zegt hij, loopt uit dit merg na de schouders en armen, om an de zelve eene beweging te geven, die van onze wil afhangt; en dar zijn vele andere zenuwen, die uit dat merg voortkomen, en zich naar de heup en andere lidmaten des lichaams verspreiden.

Hier uit blijkt (het dient wel aangemerkt te worden) dat er door de tien paren zenuwen uit het onderste deel der hersens eenige kwade vochtigheden na de longe kunnen zinken, en dat er insgelijks uit het opperste deel der hersens enige kwade vochtigheden konnen zinken door het rugggegraatmerg in de andere zenuwen , en door de zelve op enig lidmaat, of koppeling van enig lidmaat kunnen dalen.

In het midden van de zenuwen, zegt den gemelden heer, is er een gatje of opening, war door de spiritus animales, of gevoelende en roeringgevende geesten vloeien. Die geesten bestaan in een alderfijnste witte vochtigheid van het bloed die haar door de grote zenuwen, en mindere zenuwen, de welke ontelbaar zijn, door het geheel lichaam verdelen en verspreiden.

Gelijk deze fijnste en subtielste vochtigheid wat in de gevoelende en roeringgevende geesten bestaan, uit het bloed voortkomt, zo komt het bloed voort uit den Chilus, of fijn maagsap , dat uit de spijzen en dranken, de welke in de mage verteerd worden, voortgebracht wordt. Indien de mens meer eet en drinkt, als dat de mage verteren kan, of indien hij scherpe of zuurachtige spijzen en dranken neemt die schadelijk aan zijn gezondheid zijn, het volgt klaar, dat er uit die spijzen en dranken een scherpe of zure Chilus of maagsap voortgebracht wordt.

En het volgt dat uit voorders, dat er uit dien kwaden Chilus of maagsap een kwaad bloed, en een kwaad zenuwsap moet voortkomen; en dat er ook tot het hoofd, of tot de hersens kwade dampen uit de mage moeten oprijzen, en in ’t hoofd in scherpe of zuuragtige vochtigheden veranderd worden.

Gij kunt hier uit bemerken dat de kwade vochtigheden niet alleenlijk door een kwaad bloed, maar ook door de kwade dampen der mage in het hoofd voortgebracht kunnen worden. Men weet door de ondervinding dat er dampen uit de aarde in de loge opgetrokken, en daarna in wolken, in regen en in water verdikt en veranderd worden.

Men ziet, dat er uit het heet water in een pot, dampen omhoogrijzen, en onder het deksel van de pot, in druppels en in water veranderen. Het geschiedt ook zo in de mens, daar komen uit de spijzen en dranken, die in de maag verwarmd worden dampen voort, de welke naar het hoofd opklimmen, en in het zelve in vochtigheden en water veranderd worden.

Als men dan meer eet en drinkt, als dat de mage verteren kan, of als men ongezonde spijzen en dranken neemt, zoo moeten er noodzakelijk scherpe, zure, zoutachtige, of andere kwade dampen naar de hersens rijzen en in kwade vochtigheden veranderen.

Voorders, die vochtigheden worden dikwijls ook dik , slijmachtig en taaij, als de fijnste dampen van die kwade vochtigheden verdwijnen, en de grove daar blijven, of als de vochtigheden in het hoofd door enige uitwendige koude verdikt worden; zo dat de scherpe, zure of ziltige vochtigheden, die van het hoofd in enig lidmaat dalen somtijds ook slijmachtig zijn, ’t gene men daar uit kent, dat zij bij de pijne, eene stijfheid of onbeweeglijkheijd veroorzaken.

Deel 1 uit het boek van de West-Vlaming Prosper Florisoone uit 1783 met de (ingekorte) naam ‘Nieuwe geneesmiddelen om zonder medecyne genezen te worden’.

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>