Kwaê Bette van café Den Engel

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     542 Views     Leave your thoughts  

In dezelfde stad Ypre stond er ten jare 1520, aen de zuidzyde der groote markt, eene herberg waer men den Engel zag uitsteken. De waerdin heette Elisabeth Quaedjonck, bygenaemd kwaê Bette, uit oorzaek der onbeleefdheid waermede zy hare gasten onthaelde. En des niet tegenstaende was het volk als betinteld om in den Engel te gaen drinken en logeeren.

Karel had van die waerdin hooren spreken. Den 25 july, ’s avonds, verkleedde hy zich in reizenden burger, en trok de befaemde herberg binnen.’Kan ik deze nacht hier logeeren?’ vroeg hy beleefdelyk, na het gezelschap gegroet te hebben. Kwaê Bette, zonder te spreken, bekeek den vrager van den hoofde tot de voeten, en trok haer schouders op, denkende waerschynlyk by zich zelve: ‘dat is ergens een kale boef, waeraen geen vette soep te winnen is.’

De Keizer ziende dat zy niet sprak , herhaelde zyne vraeg , waerop zy flauwelyk als tegen dank antwoordde : ‘Ja, ja, men zal wel ergens eene plek voor u gereed maken.’ ‘Breng my dan eene flesch wyn’ zei de vorst, ‘maer ik wil van den besten spaenschen wyn hebben dat gy in huis hebt.’

’t Is wel,’ zeî kwaê Bette, ‘maer weet gy wel dat de beste wyn het beste geld kost, en wat hoog van prys is.’ ‘’t Is hier toch geen huis waer men voorop betaelt?’, vroeg deKeizer. ‘Ba neen, ba neen!’, schreeuwde kwaê Bette, ‘maer ’t is om u te waerschouwen dat gy moet toezien wat gy vraegt.’ ‘Breng my maer eene flesch van den besten spaenschen wyn dien gy in uwen kelder hebt, en die zuiver is, en waer kracht in steekt.’

De waerdin zich naer het volk keerende, dat aen den toog dronk, zeide ‘Ik en heb geen geblauwden wyn: myn wyn bezit kracht genoeg, kon uwe beurs maer geld genoeg hebben om my te betalen. Kom hier, Steveline (zoo heette de dienstmeid), hael voor dezen heer eene flesch spaensche wyn van het nieuwe rek.’

Men zette de ontstopte flesch met eenen tinnen kroes voor Karel, op den toog. De Keizer schonk zelve, bekeek den wyn , rook aen den kroes, en herrook aen den wyn, en vroeg aen kwaê Bette; ‘Vrouw, hebt geenen beteren dan dezen?’ ‘Wat vraegt gy, zeî kwaê Bette, of ik geen beteren wyn en heb? Daer is geen betere in de stad : gy moet wel een lekkere duivel zyn , dat gy in dezen ‘wyn geenen smaek vindt; de eersten van de stad en hebben geenen beteren. Staet hy u niet aen, met te betalen en elders te gaen zult gy effen zyn.’

‘Maer vrouw’, sprak de Keizer, ‘moet ik hier aen den toog staen en drinken? Ik ben moe van gaen : zet my een tafelken en eenen stoel‘, dat ik ‘myne flesch met gemak uitdrinke.’

‘Steveline’, riep’ kwaê Bette, ‘trek dat tafelken wat uit, en zet er de flesch op; en gy mynheer, daer staet een stoel achter u, ge kunt hem nemen en met gemak uwe flesch uitblazen.’ Onder het volk dat dien avond aen den toog stond en dronk, was er een blauwverwer, met name Gaspar Pardoen, die aen den Keizer vroeg wat landsman hy was. ‘Ik ben een Gentenaar’, antwoordde Karel. ‘Wel, hernam Gaspar, zonder uw kwalyk nemen, de Gentenaers zyn droeve duivels van volk: ik was eens te Gent en had de straet verloren waer ik wezen moest; ik vroeg eenen man langs waer ik gaen moest om de Saterstraet te vinden? ‘Altyd regt uit, zeide hy, waer uwe neus wyst.’

‘Nogtans’, sprak een ander die mede aen den toog stond, ‘onze Keizer, die nu in stad is, is ook een Gentenaer, en toch is het een deugdelyk monarch.’. ‘Wel’, zei Karel, om bot en onbeleefd volk te vinden, byzonder tegen vreemdelingen, behoeft men niet verre te gaen.

En zich tot de waerdin wendende, vroeg hy of hy wat te eten kon krygen, haer aenbevelende van wat goeds op te disschen. ‘Ja, ja’, antwoordde kwaê Bette, ’t is wel, men zal ’t beste voor u uitpluizen.’

‘Daer is kwestie’, zei de Keizer, gy moet my eene kamer bezorgen om myn avondmael te nemen, ik wil hier niet eten in ’t gezicht van alleman.’ ‘Wel’, sprak kwaê Bette, zich tot het volk keerende, dat aen den toog stond , ‘dat moet al een groote signeur zyn, dat hy eene kamer moet hebben om te eten; men ziet wel aen de pluimen wat vogel men voor handen heeft: ik heb nog al zulke kale vliegen gchad: zy kommandeerden als edellieden en betaelden als bedelaers. Wat dat men al zien moet!’

‘Vrouw’, hernam de Keizer, ‘gy moet niet ongerust zyn, gy zult eerlyk betaeld worden, zoo gy my naer genoegen dient.’ ‘Nu, nu, ’t is wel’, zeî kwaê Bette, wy zullen dat zien. Steveline, leid mynheer op de achterkamer, en maek aldaer een bedde gereed , en als gy gedaen hebt, kom beneden om een stuk vleesch aen het spit te steken en eene salade gereed te maken met wat harde eijeren; want wil ik wel betaeld worden, ik zal dien grooten heer moeten wel dienen. Wie duivel heeft zulke kalanten hier gezonden?’ voegde zy er spotsgewys by.

Ondertusschen had Steveline eene kaers ontstoken: zy bragt Karel op een klein achterkamertje, en na dat zy het bed gemaekt had, vroeg zy wat Karel nog verlangde. ‘Niets anders’, sprak deKeizer, dan een goed avondmael. n Steveline ging naer beneden, en stak een stuk vleesch aen ’t spit. Een van de gezellen die aen den toog stonden, sprak middelerwyl tot eenen anderen: ‘My dunkt dat ik den heer die daer boven gegaen is, meer heb gezien’; maer ik ‘weet niet waer hem thuis te zenden. Als ik hem wel bezichtig, trekt hy veel op den Keizer met zyn lang wezen en opgaenden neus’, antwoordde de andere.

‘Ja , hy gelykt nog niet kwalyk den Keizer’, sprak de waerdin, ‘’t is ergens een deserteur die komies isgeworden , en dat slaet al zulk een figuur alsof hy een edelman waer.’ Het avondmael bereid zynde ging Steveline naer boven, dekte de tafel, gaf Karel een servet, zette eene salademet harde eijeren op, eenen schapenschouder, een taljoor met oesters’, wat krieken, boter, brood en kaes.

De Keizer, zich nederzettende, proefde eerst van het gebraed, en Stevelíne reeds beneden zynde, stond hy op en‚klonk de bel. ‘Hoort’, zei kwaê Bette, ‘die’ kale ‘boef heeft nog al wat te kort, wat duivel moet hy nu hebben?’

Steveline, boven gekomen zynde, vroeg wat mynheer beliefde. ‘Zeg dat de vrouw boven komt’, sprak Karel en de meid beneden gegaen zynde: ‘Gy zyt het die moet boven gaen’, sprak ze, ‘hy moet u spreken.’

‘Wat bliksem, zal me die vent nu zeirden’, zei kwaê Bette, ‘wil hy het aen u niet zeggen, dat hy zynen mond toenaeije, ’k en ga niet boven.’

De Keizer die dit alles hoorde, belde nogmaels uit alle zyne magt. ‘Wat zal me die zot brillen?’, sprak nogmaels de waerdin, ‘hy moet hier niet veel den haen maken, of ik laet hem door de hoofdwacht op straet smyten..’

‘Gy zult moeten boven gaen’, sprak Steveline, die nu voor de ‘tweede mael’ onverrigterzake terug kwam. De waerdin, die een groot, dik en zwaer vrouwmensch was, ging al blazend en knorrend naer boven, en vroeg onbeleefd: ‘ Wel, wat hapert er? Denkt gy dat ik altyd gereed ben om u achterna te loopen. Uw bed is gereed, het ayondmael is opgedischt, wat moet gy nog hebben?’

‘Het is om u te zeggen, sprak Karel, dat uw stuk gebraed maer half genoeg is; of denkt gy dat ik een ‘Engelschman ben die het vleesch half rauw kan eten? Neen, ik ben een Vlaming, en zulk halfgebraden vleesch kan ik onmogelyk verteeren’

‘Zou men niet zeggen!’ zeî kwaê Bette, ‘het vleesch is zoo delikaet gebraden, als of het voor ’nen keizer ware; en kunt gy het niet eten, laet het staen. Wat duivel zult gy nog al droomen om op my te vitten?’. ‘En nu, ging Karel voort, ‘is dat bed voor my? Het is veel te hard; ik wil een zachtere matras hebben, en fynere slaeplakens.’.

‘Wel wat vieze donder zyt ge’, hernam het wyf, zyt gy gewend van zoogemakkelyk te liggen, dat gy deze bedding niet zacht vindt?’

‘Vrouw’, zei Karel, dat en raekt u niet; vermits ik u eerlyk betael, heb ik regt op het schoonste en beste dat gy in uw huis hebt.’. ‘Nu‚ nu’, sprak kwaê Bette, ik.zal u ander beddegoed doen brengen; maer ik wenschte wel dat gy hier niet gekomen waert; ik heb meer werks met u dan met een edelman, en kwestie hoe de betaling za1 zyn.’.

Intusschen trok kwaê Bette al grommende de trappen af, en beval aen Steveline eene andere matras en fynere lakens in de koets te leggen. Deze dit alles verrigt hebbende bragt eenen geleijerschen waterpot boven.

‘Wel, dochter, wat is dat voor een pot?’, sprak de Keizer, ‘loop zeggen dat de vrouw boven komt.’ ‘De vrouw heeft geen tyd om gedurig boven en beneden te gaen’, antwoordde Steveline; zy is te onvermogend van lichaem; hebt gy iets te zeggen, zeg het aen my.’

‘Ga maer’, zei Karel, ik wil hebben dat de vrouw boven komt.’ De meid moest spyts harts de waerdin roepen. ‘’t is onnoodig dat gy my boven zendt’, zei ze; ‘hy wil volstrekt dat gy wederom by hem gaet, want hy verkiest den waterpot niet.’

‘Wil hy hem niet, dat hy zyn hoedje bezige, was kwaê Bettes antwoord; en met eenen grammen moed naer boven gaende, vloog zy haren logeergast met scheldwoorden op. ‘Hoor, vrouw’, zei Karel, ‘gy moet u zoo niet in gramschap stellen; ik ben hier voor myn geld, en gy zult geen voetstap voor niets doen; en wat aengaet hetgeen ik u nu vraeg, ik moet eenen zilveren of ten minste eenen fynen engelschen tinnen waterpot hebben.’

‘Wie duivel hoorde ooit daervan, zei kwaê Bette, zyt gy gewend in zilveren waterpotten te zeeken? Ik geloof dat gy u laet voorstaen, dat ge ‘s keizers katte zyt!’

‘Neen’, zei Karel, ik ben des keizers katte niet, en nog veel min des keizers hond; ik ben die ik ben, en gy zult met tyd zien wie ik ben.’

‘Gy zyt’, hernam kwaê Bette,’ een zotte, lastige duivel, en ik zeg, zyt ge met dien waterpot niet te vrede, doe voor den donder uw zaken in uw hoedje.

‘Patentie dan’, zeiKarel, maer gy moet my een paer rood marokynen pantoffels bezorgen; want myn voeten zyn verhit van ’t gaen…en gy moet my ook eene schoone slaepmuts langen.’ ‘Ik geloof dat het de duivel u ingeeft om my te plagen, hernam kwaê Bette, ‘ik heb geen pantoffels, ten zy een paer oude sloffers van myn overledenen man; wilt gy die, ik zal ze u zenden. Van slaapmutsen heb ik niets; wilt gy er eene, geef geld, ik zal ze doen koopen.’

‘Nu, nu’, zei de Keizer, ik zie wel dat ik hier slecht ben geherbergd, ik kan de helft niet krygen van ’t geen ik hebben wil: ik zal voor deze nacht mynen neusdoek op myn hoofd binden’.

‘Dat kunt gy doen’, antwoordde het wyf, ‘en gy moet niet meer roepen of bellen, want ik zal niet meer naar boven komen.’ Hiermede liep zy de trappen af, en Karel moest zich geneeren ten beste hy kon. Hy voegde zich te ruste, doch vond geenen slaep. Deels om de ongewoonheid van ’t bed, ten andere dat verscheiden dronkaerds tot diep in de nacht in de herberg gerucht maekten.

Des anderen daegs had hy reeds vroeg de hand aen de bel. Steveline nog vervaekt, stond op, en kwam naer boven vragen wat mynheer verkoos. ‘Water, om my te wasschen’, antwoordde Karel, ‘en een glaesje likeur om myn harte te verkwikken’.

‘Het is wel’, zei Steveline, en verhaelde aen de waerdin, die nog te bed lag, dat de vreemdeling water vroeg om zyn handen en aengezicht te wasschen en een baksken likeur om zyn herte te verkwikken.

‘Wel, kan hy niet zelve naer beneden komen’, sprak deze, ‘om in den waterketel zyn booten en bakhuis te wasschen?’ ‘Loop, draeg hem eene kan met water, dat hy zyn muile spoele, en zeg dat wy geen likeuren hebben, ten zy brandewyn.’

De meid ging naar boven met eenen kom water en een groven handdoek. ‘Wel’, vroeg Karel, ‘wat is dat?’ ‘Water om u te wassen’, antwoordde zy, ‘maer likeur hebben wy niet.’

‘Zeg dat de vrouw boven kome’, sprak Karel. ‘Zy ligt nog vervaekt te bed’, was het antwoord. ‘Ga zeggen dat ik haer noodzakelyk spreken moet’. Steveline ging tot de waerdin; ‘hy wil noch dat water noch dien handdoek, hy wil dat gy by hem gaet’, zei zy.

‘Dat hy zelve naer beneden kome’, sprak kwaê Bette, ‘ik sta voor hem niet op. Karel, die alles van op zyn kamertje hoorde, merkte dat de waerdin uit den Engel te regt den bynaem van kwaê Bette droeg, en na een weinig te hebben vertoefd schuddede hy nogmaels aen de bel om ze in stukken te trekken, en eischte andermael van de meid dat de waerdin zou boven komen.

‘Ik zal wel moeten opstaen’, sprak kwaê Bette, ‘anders zou die dondersche zot blyven battementen; ik zal hem doen betalen, en dat hy henen ga.’ Zich gekleed hebbende trok zy met brandende oogen naer boven en riep den logeergast toe: ‘zult gy beginnen een einde te maken aen al uw lastigheden, en my betalen, en uit myn huis trekken?’

‘Stil vrouw’, viel haer Karel in de rede, ‘ik heb water gevraegd om my te wasschen en uwe meid komt met eenen kom water boven geloopen: dat betaemt niet.’

‘Wat bliksems moet gy anders hebben dan schoon water?’, sprak kwaê Bette. ‘Ik moet roozewater hebben om my te wasschen en een fynen handdoek om my af te droogen’, zei Karel. ‘Wat zegt gy, roozewater?’, antwoordde kwaê Bette, ‘is uw bakhuis zoo delikaet dat het met welriekend water moet afgespoeld worden? Wie duivel hoorde daer van: ‘k en heb ik geen roozewater; en wilt gy u met geen schoon water waschen, wascht u in uwen pispot. Wat heb ik met al uwe zottigheden van doen? Betaal my en zeil maer ten kotte uit!’

Ondertusschen terwyl keizer Karel met kwaê Bette aen ’t redekavelen was, was het uer gekomen, dat hy aen eenen zyner hovelingen aengezegd hadom naer hem in de herberg te komen vragen.

Daer kwamen vier en twintig grenadiers, in volle wapenrusting voor den Engel post vatten, De meid verschrikte, en dacht by zich zelve of wel de logeergast een booswicht, een dief of een moordenaer zyn mogt en dat de soldaten kwamen vangen. Zy riep de waerdin naer beneden, die ook slecht, vermoeden op den vreemdeling kreeg, en bevreesd werd voor de betaling.

Nu verschenen vier hooge persoonaedjes in de herberg, kleederen aenhebbende van blauw laken met gouden galons, en hoeden met gouden randen en hooge pluimen, en er kwam zoo veel volk achtergeloopen dat de markt van de menigte krielde.

Binnen gekomen zynde, vroegen zy naer de vrouw van den huize, en of er niet een heer was komen vernachten, dien zy van wezen, postuer en kleeding beschreven. ‘Ja, mynheeren’, sprak kwaê Bette met eene bevende stem.

‘Welnu, hernam een der edellieden, de heer die hier vernacht heeft, is Zyne Majesteit keizer Karel.’ Geen donderslag kan iemand zoo ontstellen, als deze woorden kwaê Betten verschrikten. Zy kreeg alle kleuren, begon te beven als een riet; de doodverf vloog op hare lippen, en het bloed kroop in hare aderen terug.

‘Doe de waerdinne boven komen’ zeiKarel tot de edellieden die hem op zyn slaepkamertje waren komen groeten. ‘Heer Keizer vergeef het my’, sprak kwaê Bette, zich voor Karel op de kniën werpende, o vergeef het my dat ik u zoo onbeleefd heb toegesproken, ik kende Uwe Majesteit niet.’

‘Ja’, zeî de Keizer, ‘nu ben ik geen lekkere duivel, noch donder, noch bliksem meer. Zeg my nu wat ik u schuldig ben voor eten, drinken en logeeren. Ik vraeg van Uwe Majesteit anders niet’, antwoordde kwaê Bette, dan vergiffenis voor myn onbeleefd onthael.‘

‘De oorzaek van ’t kwaed is dat ik Uwe Majesteit niet kende, en de onbekende maekt den onbeminde.’ ‘Gy zegt wel’, zei de Keizer, maer ik had vroeger reeds gchoord dat gy uwe kalanten zoo stout, onbeleefd en roekeloos aenspreekt, reden waerom gy van ’t volk kwaê Bette wordt genoemd; en ik ben in uwe herberg gekomen om my van de waerheid te overtuigen, en ik zie dat men my niets vergroot heeft. Daerom, tot straffe van uwen handel en wandel, zult gy binnen de vier en twintig uren uw uithangbord den Engel intrekken, en in plaetse den Beer uitsteken, ter gedachtenis hoe gy de menschen, niet als een engel maer als eene beerin plagt aen te spreken.’

‘Ik had u beloofd dat gy eerlyk zoudt betaeld worden, niet tegenstaende uw slecht onthael. Ik zal woord houden.’ Daerop liet Karel haer vyf dukaten geven, en begaf zich uit de herberg naer het Stadhuis. Kwaê Bette voldeed aen ’s Keizers bevel; zy verwisselde den Engel met den Beer, welken naem het huis thans nog draegt. Des anderen daegs lag zy met eene hevige koorts te bed, waervan zy echter genas, zoo goed als van bare kwaedaerdige onbeleefdheid; want sedert was de waerdin uit den Beer een engel voor al wie haer huis bezocht.

.

Uit ‘De Heerlyke en vrolyke daden van Keizer Karel’ van J.F. Willems & F.A. Snellaert uit 1846

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>