Nieuwkerke deelde de lakens uit

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     418 Views     Leave your thoughts  

Vanaf het begin van de veertiende eeuw beginnen de plattelandsdorpen rondom Ieper zich tot lakencentra te ontwikkelen. Drie namen van dorpen vallen meteen sterk op: Hondschoote, Armentières en … Nieuwkerke.

Reeds in 1352 waren er actieve wevers in Nieuwkerke. We hebben dat vernomen uit documenten die melden hoe een Ieperse expeditie naar Nieuwkerke trok om er de weefgetouwen te vernielen. In 1358 verleent de graaf van Namen, heer van Belle en de kasselrij Waasten de eerste privileges aan de wevers.

De Ieperlingen blijven echter volharden in hun politiek om de Nieuwkerkse draperie uit te schakelen; strafexpedities, verbanningen en verbondsbepalingen: het haalde allemaal niets uit.

De Nieuwkerkse nijveraars produceerden hoe langer hoe meer lakens en overvleugelden tijdens de zestiende eeuw de Iepers productie. Rond 1550 produceerden de Nieuwkerkse weefgetouwen 250.000 el lakens, en dat was ongeveer evenveel als de productie van Brugge, Gent en Ieper samen!

De bloeiende lakennijverheid trok uiteraard heel wat arbeidskrachten aan: wevers, volders, scheerders en ververs; allen hadden ze hun plaats in het productieproces. Toch kreeg de rijkere klasse van lakenfabricanten en handelaars steeds meer macht binnen de parochiegemeenschap.

Dat leidde tot sociale spanningen. Zo protesteerden in 1553 de ‘schamele ambachtslieden, drapeniers, scheerders, wevers en vulders’ van Nieuwkerke bij de Rekenkamer van Rijsel. Nieuwkerke bezat een keure die haar productie regelt en een baljuw die op de toepassing van de keure let.

Sommige baljuws gingen hun boekje te buiten en lieten de rijke ondernemers hun gang gaan in hun streven verschillende fazen van de lakenproductie binnen hun huis te concentreren. Daardoor vielen de kleine, zelfstandige wevers zonder werk.

De rijkere klasse kreeg het ook voor het zeggen op politiek vlak. Enkele bekende drapeniersfamilies uit die tijd: Baelde, de Hane, Ente, Leupe, Hacke, de Brune, de Meyere, Hessels en Tayspil.

Nieuwkerke telde rond 1550 10.000 inwoners. De geproduceerde lakens werden verkocht in de Nieuwkerkse halle en in de verkoopshallen van Antwerpen en Bergen-op-Zoom. Vanaf 1550 gaat het echter steil bergaf.

Het weven van zware lakens wordt opgegeven en vervangen door het weven van minderwaardige stoffen als baai. De productie daalt en de toenemende religieuze en sociale onrust doet vele handwerkers uitwijken naar Leiden (Nederland) en Sandwich (Groot-Brittaninië), waar ze hun werk verderzetten en voor een ongekende bloei zorgen.

Tegen het einde van de zestiende eeuw was de Nieuwkerkse glorie totaal vervaagd. In 1593 telde een onderzoek nog 106 weefgetouwen, maar meer dan een kwart was buiten werking.

Uit een Heuvellands informatiekrantje van rond 1990.

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>