Over de prijs van de boter

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     337 Views     Leave your thoughts  

Over de prijs van de boter

Waar zijn de gelukkige tijden op de welke de Vlaming niet wist wat droog brood eten was! De prijs van de boter was een schelling het Vlaams pond (fr. 0,54c). De eieren kostten vier stuiver per vijfentwintig (fr. 0,36c), en dan was burger en werkman weeldig.

We spreken van over vijfentwintig jaar (1832). En wat is er sedertdien geschied? De werkman kent nauwelijks nog wat boter is. De burger spaart die als het kostelijkste dat voor zijn tafel wordt gebruikt.

De goede boter geldt tot bij de drie frank de kilo en zal misschien het aanstaande jaar nog meer kosten. En waarom? Omdat ze wordt opgekocht voor de vreemde landen. Engeland, naar gewoonte, koopt altijd onze boter op. Ze wordt met de stoomschepen naar Londen vervoerd, uit de haven van Oostende.

Frankrijk, sedert dat de ijzeren wegen zijn ganse oppervlakte doorkruisen, koopt jaarlijks meer en meer boter. Parijs, zowel als de noordelijke Franse steden, eet boter; Lyon, Marseille, geheel het zuiden van Frankrijk leren boter eten en vinden dat de keuken met boter bereid lekkerder is dan die met de vette olie van Provence die men tot nu altijd gebruikt heeft.

Nergens besteedt men achtenveertig uren om met de ijzeren weg de Vlaamse boter naar het zuiden van Frankrijk over te zenden. Het gebruik van onze boter zal welhaast een noodzakelijkheid worden voor velen die ze niet kenden. En wij zullen pruim- en appelmoes zien te eten op het brood, om te kunnen munt slaan met het kostelijk vet voorkomende van onze koeien.

Ongeleerden durven zeggen dat de de duurt van de boter te wijten is aan de machines en aan de rijtuigen van de ijzeren weg, die, zeggen ze, ingevet zijn met boter. Er is in dit gezegde niets gegrond; weliswaar vet men de assen van de rijtuigen met een zeker vet vermengd met geel was; en het is dit geel kleur dat hun doet peinzen dat het boter is.

De ijzeren weg, door zijn spoedig vervoer, is enigszins de oorzaak van de duurte van de boter en ook dat van de vis welke wij op onze markten nauwelijks nog zien tevoorschijn komen, en die we moeten kopen met stukken van geld, gelijk men zegt.

Anderen zeggen dat de boter wordt opgekocht tot het bereiden van zijden stoffen. Ongegrond is alweer dit gezegde. De zijde heeft een eigen glans en met haar door de cilinders te doen strijken, glanst ze nog meer. Indien men boter of een ander vet gebruikte zou de stof plekken door de regen, door de zon en zelfs door de handeling met de hand.

De boter wordt enkel gebruikt voor de keuken. Ze is duur en alles voorspelt dat ze duurder zal worden in evenredigheid van haar uitvoer naar vreemde landen. In Frankrijk, het noorden uitgezonderd, en in andere landen eet de werkman geen boter. Hij eet wit brood dat hij bevochtigt met vleessap, of dat hij eet met vlees of vet.

Ieder land heeft zijn gebruiken en ongelukkiglijk zal het goed gebruik van boter te eten bij veel van onze werklieden ook veranderen en dat door gebrek aan middelen om die waar te kopen.

Uit ‘De Gazette van Yperen’ van 1857 – www.historischekranten.be –