Pili pili en Spaanse soldaten

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     412 Views     Leave your thoughts  

Zondag 19 juni 2016. Terwijl het plastic dopje van mijn flesje spuitwater wat bokkig aan het doen is, schiet ik in gang om even een update te schrijven. Mijn nieuwe kroniek, ‘Dagboek uit Ieper’, nadert zijn afwerking en zal vermoedelijk op het einde van de week gepubliceerd worden. In nummer 93, ik probeer het netjes bij te houden, vertel ik uitgebreid over het leven in Ieper en de Westhoek tussen 1490 en 1558. Veel reden om te lachen hebben de mensen in die dagen niet. Leegstand, armoede, ziekte, werkloosheid, afbrokkelende vestingsmuren en honger zaaien dood en vernieling in de stad. De oorlog met Frankrijk is nooit ver weg. Er zwerven al volop Spaanse soldaten door de straten, Maarten Luther komt voor de dag met zijn alternatief geloof en de zwarte zusters gaan in staking. Het succesverhaal van de lakenindustrie loopt af, de wevers van Nieuwkerke en Wulvergem zagen de rest van de Ieperse stoelpoten af. De arbeiders trekken massaal weg uit de stad en laten de rest aan hun lot over.

Hier en daar dissen de kroniekschrijvers hun cowboyverhalen op, waarheid of niet, ik kan het niet echt uitmaken, maar vind dat helemaal niet erg. Het zijn precies die verhalen die het verleden kruiden. Tabasco en pili pili die de stoffige teksten pikant maken. Precies zoals ik het graag heb. Het vuur mag best uit mijn pen vloeien. Pittige geschiedenis die natuurlijk niet kan verhelen welke ellende onze voorouders allemaal hebben moeten ondervinden.

Straks geef ik jullie alvast een voorproever van ‘Dagboek uit Ieper’. Ik profiteer graag nog even van de gelegenheid om nog enkele statistieken op jullie los te laten. Elke dag probeer ik één item uit de geschiedenis van de Westhoek in mijn blog ‘http://www.dekroniekenvandewesthoek.be’ los te laten. Dat doe ik al sinds januari 2015. Met deze update ben ik ondertussen al aan het nummer 641 aanbeland. Jullie kunnen vrijuit grasduinen in alles wat er al werd gepubliceerd want alle verhalen zijn netjes per maand ingedeeld. Telkens met een foto naar mijn keuze, foto’s die trouwens de voorbije maanden allemaal door mezelf genomen werden tijdens een of andere wandeltocht op jacht naar de geur en kleur van mijn streek.

Terwijl ik het nu toch even heb over cijfertjes: sinds het ontstaan van mijn kronieken hebben 63.988 bezoekers ondertussen al 338.374 pagina’s bezocht. Op één jaar tijd is het aantal bezoekers met 30% gestegen, iets wat me uiteraard erg blij maakt. Jullie feedback is altijd welkom.

En nu, zoals beloofd even een (luguber) fragment uit mijn volgende creatuur die op www.dekronieken.com zal verschijnen binnen een weekje of zo. Veel leesplezier!

Ivan

‘Anno 1490 is er in heel Vlaanderen door een schromelijke pest ontstaan die in Ieper alleen al zorgt voor de dood van duizend inwoners. De pestaanvallen duren maar liefst 18 maanden en tijdens deze periode sterven hele huisgezinnen letterlijk uit, de straten vallen zonder hun bewoners zodat het gras er groeit als op een weide. Pas wanneer de pest op zijn einde loopt, kan men beginnen met het zuiveren van de straten en het doorzoeken van de huizen.

Een verschrikkelijk luguber werk. In nogal wat woningen worden tal van lijken gevonden, vaak in verregaande staat van ontbinding. De stank is er niet te doen, de wormen lopen in en uit de rottende kadavers. In de Sterrestraat ontdekken ze een dood koppel waarbij de vrouw nog altijd haar klein kindje tegen de borst praamt. Ze zijn samen gesneuveld door de pest. Het is niet de enige verschrikking. In de keuken komen ze oog in oog te staan met een slang van wel vier meter lang met de dikte van een menselijke bil. De musketten zijn nodig om het beest te doden. Met sabels wordt het achteraf in mootjes gehakt. Waar de reuzeslang vandaan komt blijft me een raadsel, misschien wel uit de ‘corruptie van de dode lichamen’ suggereren de kroniekschrijvers, iets wat me vrij onrealistisch lijkt.

In de Klierstraat wordt het lijk van een jonge dame aangetroffen waarvan de buik omgebouwd werd tot een nest vol jonge ratten waarbij twee volwassen exemplaren het lijk van de buik tot op het been hebben doorgeknaagd. In een andere woning in de Antwerpstraat wordt het lichaam gevonden van een devote en oude weduwe. Ze zit nog altijd geknield met een paternoster in de hand en eigenaardig genoeg geeft haar kadaver niet de minste stank af. Haar man en haar drie kinderen waren zeven maanden eerder al overleden aan de pest.

De opkuis blijft maar details spuien. In een ander huis op de Houtmarkt werden de lichamen van twee dode kinderen gevonden. Op bed. Samen met het lichaam van een in vrouw verklede Engelse edelman. In zijn kleding vinden ze twee brieven waaruit blijkt dat de man een of andere misdaad gepleegd heeft in eigen land en feitelijk op de vlucht was in Vlaanderen. Bij het verbranden van zijn kleding blijkt de dode man trouwens nog twee gouden kettingen en een diamanten ring van grote waarde bij zich gehad te hebben.

In een ander huis in de Zuidstraat, nu is dat de Rijselstraat, treffen de onderzoekers het lijk aan van een weduwe. De vrouw wordt aangetroffen op bed met overgesneden keel. Vermoedelijk het werk van valse reeuwers want in haar woning wordt geen spoor van geld of waardevolle zaken gevonden; alles is er gestolen. In de achterkeuken hangt het lijk van haar dienstmeid met samengebonden handen en benen opgehangen aan de balken van de zoldering.

In de Montstraat waar een echtpaar overleden is aan de pest, wordt hun dochter met de borsten afgesneden teruggevonden in de waterput. Weer het werk van die reeuwers. Ze hebben het meisje van het leven beroofd omwille van de erfenis die het echtpaar enkele tijd geleden te beurt gevallen was. Het was blijkbaar een publiek geheim dat de overledenen drie jaar geleden een som van 14.000 gulden gedeeld hadden.

Ook in de Lange Meersstraat zijn de vondsten best luguber te noemen. Een dood echtpaar, allebei overleden aan de pest met in hun gezelschap het lijk van een kindje van een jaar of twee, gestorven van de honger en op de zolder als toemaatje nog het dode lichaam van een oude man van 103 jaar dat halfnaakt uit het zolderraam hangt. De zoektocht door de verlaten huizen resulteert alles te samen in de vondst van 260 dode lichamen. De pest heeft inderdaad lelijk huis gehouden.

Dat er zich nog zoveel lijken in de huizen bevonden, heeft alles te maken met de wetenschap dat er zodanig veel mensen door de pest stierven, dat er op het einde bijna niemand meer beschikbaar was om de doden af te voeren en buiten de stad te begraven. Na de berging van de overblijvende kadavers worden ze allemaal ter aarde besteld buiten de Boezingepoort en worden de getroffen huizen helemaal ontsmet en gezuiverd. In de hele stad zijn er geen 20 kinderen meer overgebleven.

En toch heeft men er alles aan gedaan om de verspreiding van de ziekte tegen te gaan. Van zodra met er gewaar van werd, spijkerden de ordediensten een witte plank aan de voordeuren van de besmette huizen als signaal dat die niet meer betreden mochten worden. Elke dag opnieuw reed de lijkwagen door de stad, met zijn ellendig klinkende bel die aangaf dat de mensen hun dode familieleden mochten meegeven met de kar. Enfin, ik schrijf het met nogal wat schroom en mededogen terwijl de schrijvers van de Ieperse kronieken hebben het nogal scrupuleus en gevoelloos hebben over het smijten van de dode lijken op de karre.

De met een laken toegedekte wagen rijdt zo met zijn volle lading tot buiten de stadsmuren en kiepert al die dode lichamen in grote putten die langs de vaart werden gegraven. Ieper moet een spookstad zijn in 1490 en 1491. De straten zijn er leeg en verlaten, niemand waagt zich nog buiten zijn woning, tenzij in gevallen van uiterste nood. In de zomer moeten de mensen allemaal enkele ketels water op de straat sproeien om voor wat koelte te zorgen. Ieper is dood, er is niemand aan het werk. De vrees voor de dood is zowat het enig overgebleven sentiment, naast uiteraard de obligate rouw voor de overleden familieleden.’

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>