Rekent en telt toe da je buuk zwelt

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       2 years ago     414 Views     Leave your thoughts  

BESLAGMAKERE

Het ligt allerminst in de aard van de Veurnse volksmens om met valse pronkzucht te koop te lopen. Derhalve worden boffers en hovaardigaards minachtend nagewezen en met volgende zegswijzen bedacht:

” ‘t Is in ze kop èslegen”
“E n’ is zot van glorie”
“E n’è ‘t hoog in ze bolle”
“E n’ hangt de groote Jan uut”
‘z’ En ‘t hoog in de wapens”
” ‘t Is è stik stroent”
“E zet veel op ze neuze”
“E n’ è d’è groôte krop”
“Stroent, wien et’ er joen gescheten?”
” ‘t Is ol beschiet en beklets”
” ‘t Is è preusche zot”
” ‘t Is è preus model”

“Miên kient, schoon kient” klinkt het jaloers wanneer een moeder opschept over de hoedanigheden van haar telg.

” ‘k Zie’n van hoog ofkomste” zei Bella Trunte, want zij was de dochter van de torrewachter.
“E klapt frans mi hoar op” – Hij loopt te koop met zijn gebrekkig frans.
“E n’ is preus lik veertieg” – Uitdagend pronken met een nieuw pak of om een behaald resultaat.

“Reed’lik paneert overol” Boffen brengt geen baat.

” ‘i lt ol ‘i mienne dan ‘k zien” zei Stekkere en hij kneep zijn ogen toe.
“Ze vagen doamee de stroate”, wordt vaak met een tikje ijverzucht gezegd tot iemand die aan ‘t boffen gaat over het bekomen van een diploma.

Spotternij:

“De klagers en gin noôd, gift de boffers è brood”.

Scheldwoorden:

Dikkenekke

Beslagmak’re

Neuzemak’re.

CENTESPLETTERE

Niemand wordt meer met de nek aangekeken dan de vrek. Wat hij tijdens zijn leven aan centen opspaarde, wordt door zijn erfgenamen des te gretiger aanvaard.

Gierigaards worden derhalve in het Veunse fel op de korrel genomen. Oordeel maar:

” E zoe d’ è klute in tween spletten.”
” ‘t Is è geldduvele.”
” ‘t Is è spekjode.”
” ‘t Is lik è stik van ze ziele.”
” ‘t Is è centesplettere.”
” E n’ is toaai van trek.”
” ‘t Is è riekke stienkere.”
” ‘t Is a riekke smoettere.”
” ‘t Is è kreute.”
” ‘t Is è schripkoente.”
” E knaagt an ze geld.”
” “t ls èn eênbo(l)g.”
” Duvelszak is nooit vul.”
” Vla d’ è kei.”
” E n’is oendegierieg.”
“Trekt è n’ hoar uut ze gat, ‘t go klienken lik e belle.”
” ‘t Is mo de rook die deur de schouwe goat” Er wordt slechts het hoogstnodige verteerd.

“Je go ‘t kunnen oprapen mi je n’elleboge” Er zal daar niet veel te verdienen vallen.

“E go nie gouw lossen” – Hij dokt niet vlug af.
“E n’is doof langs die kant” (Wanneer het op betalen aankomt).

“Ol de kaffees ziên iezerwienkels” – Schamper gezegde aan het adres van een persoon, die zich zelf geen biertje gunt uit gierigheid.

“E n’ is mi olles gediend” Hij kan alles gebruiken.

“Ze sloan nie vele in eudre kiekasse” Er komt niet veel op tafel.

“E droge wandelieng” betekent een uitstapje doen zonder verteer.

” ‘t Zien moa getelde schapen” Bij een geldafrekening op de centiem na uitbetaald worden, er geen fooi bovenop krijgen.

Wie met een onverzorgde haartooi onder de mensen komt, mag volgende opmerking verwachten : “E lopt mi ‘t geld van de koiffeur in ze beuze.”

” ‘t Is lik è n’ortchekèche die brandt” – Dit lokaal is maar flauw verlicht.

” ‘t Geld groeit op me rik niêê” zei tante Emmerance en ze gooide een knoop in de schale.

Gericht tot een persoon die al te zuinig met zijn centen omspringt “Rekent en telt toe da je buuk zwelt.”

Scheldwoorden:

Centesplettere

Eênbo(l)g.

VIEZEKOENTE

Overwegend behept met een optimistisch humeur, kan de Veurnaar norse, onvriendelijke gezichten zien, noch uitstaan. Vele uitdrukkingen wijzen in die richting.

Van een slecht gemutst persoon zegt men : “En ‘e ‘t zagen in.”

“E spant è boge.”
“E n’ is mi ze verkeerd been uut ze bedde estapt.”
‘*E leeft tegen ze goeste.”
“E n’ is kort van stof.”
“E ‘n ‘is moeê van lachen.”
“Ze klakke stoa scheef.”
“E lopt mi è mule lik è stroent.”
“E fret ze’n herte en ze ziel op.”
” ‘t Is è viezen apost’le.”

Een slecht humeur legt barse verwijten in de mond :
“Kust me gat.”
“Kust me koente.”
“Kust me kl…”
“Je ku ze kussen.”
“Lopt no de koente.”
“Lopt no de kl…”
“Lopt no de moere.”
“Lopt no de moane.”
“Lopt no den duvele.”
“Scheurt je puuste.”

“E makt è leven vor è prulle van nieten” – Hij maakt zich kwaad om een kleinigheid.
-E ku ze ‘n oasem nie rieken” – Hij kan hem niet uitstaan.

Varianten :
” E ku’n nun nie hoôren of zien.”

“E n’è d’ in ze rapen escheten.”

“E n’etten leeg op.”

De bezorgdheid van onze huisvrouwen om hun pasgeboende vloer uit zich in volgende bedreiging:

“Vaag je voeten af, of je kriegt den dweel in je nekke.”
Of je krijgt het verwijt te horen: “Mi je ‘n oengewiedde voeten!”

Berustend in de nonchalance van haar gemaal zucht ze : ” ‘t Wordt ol no binnen ebrocht.”

“Peis je misschien da’n kè kop èn lik e regiestre?” – Ik kan onmogelijk alles onthouden.

” ‘t Is gin huus ‘t oedd’n mi die vint.” – Er is met die man niets aan te vangen.

” ‘k Zien liev’re ze ‘n hielen of ze teenen”, zegt men van iemand die men niet kan uitstaan.

” E ligt in ‘t oenderste schof” – Hij is in ongenade gevallen.

” ‘k E doen gin twi messen vo ‘t zelfste geld”, mort een persoon aangezocht om tweemaal dezelfde taak te verrichten.

” ‘t Schikt olle menschen te vele”, zegt men geërgerd wanneer iets niet door de beugel kan.

” ‘t Is ol hoekevulling”, zei Dreten Samyn en hij smeet de stoof op strate.

“E kriegt è scheef antwoord” – Op zijn vraag wordt onbeleefd geantwoord.

” ‘t Is oltied è ditche of è datche” – Hij heeft steeds iets aan te merken, niets is hem naar de zin.

” ‘t Gat van de timmerman togen”. Iemand de deur uitwijzen.
“Je ku d’ hier schaverdienn’n” – Misprijzend de neus ophalen voor een vuile vloer.

” ‘t Is lik ofgebeten van de ratten” Venijnig gezegde over een slecht geknipte haartooi.
Iemand wordt naar de duivel gewenst : “Salu en de kost, en è vel op je bo(r)st.”

Een gunstvraag wordt aldus afgewippeld : “Vragen is vrie, En ‘t riffezeeren is ‘t erbie.”

Scheldwoorden:

Zurkeltrutte Trutte Trutalie Viezekoente Téve.

Uit ‘Snippers uit de Veurnse volksmond’ van Albert Dawyndt van Heembibliotheek ‘Bachten de Kupe” nr 20/1982

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>