Stinkende gouwe

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     345 Views     Leave your thoughts  

Siljadoone Chelidonium majus L. – Stinkende gouwe

In verband met die oude remedie tegen de baardziekte: gekapte ‘sieljadane’ stoven met zoete boter.., waarover Biekorf 1964, 58, kan ik het volgende mededelen. Mijn vader zaliger kende daarop het volgende rijmpje: Sieljadoine zet ne man te peerde en legt een vrouwe in d’eerde. Vrouwen in verwachting mochten het niet gebruiken. Wij gebruikten het regelmatig thuis en doen het nog. Men stooft enkele blaadjes met zurkel in boter en roert er dan een paar eiers in. Het geeft een fris, eigenaardig, bitter smaakske. Wordt beschouwd als goed voor de waterwegen, als bloedzuiverend en afdrijvend.

Grootvader had in een groot boek al zijn remedies met geneeskruiden neergeschreven. Warden Oom had het geërfd, maar de Duitsers hebben het boek meegepakt in de oorlog van veertien. Sieljadoine werd en wordt nog gebruikt te lande (Hooglede) tegen worten (wratten op handen en vingers). Men nam een stengel sieljadoine, brak die af en streek het bruingele melkachtig sap op de worten, driemaal daags. Sieljadoine wordt een zeldzame plant, een halve meter hoog, met gele bloem. Men vindt ze nog bij toeval langs een wilde haag of in de hoek van een oude lochting; vroeger kon men ze overal aantreffen.

M. Vermeulen in Biekorf nr 65 van 1964

In een handboek voor geneesmiddelen uit 1838 lees ik onderstaande tekst

Van deze plant gebruikt men in de apotheken niet alleen de wortel, maar ook het kruid, Herba et Radix Chelidonii Majoris. Deze gehele plant bevat in alle delen rood geel vocht, hetwelk er bij de minste kwetsing uit vloeit. Dit vocht is uitermate scherp. De scheikundige Godefroi vond er in: een scherp vluchtig beginsel, groene en gele hars, een geringe hoeveelheid extractstof, zetmeel, en een stof, niet ongelijk aan bassorine. Chévallier en Vavocelin vonden er eene kristalachtige zelfstandigheid in. Er werd ook een zoutzure zwaaraarde in gevonden hebben, waarvan echter vogel zelfs geen spoor kon ontdekken.

Deze wortel is, volgens de proeven van oudere en ook van sommige nieuwere geneeskundigen, een zeer krachtdadig prikkelend middel voor de organen in de onderbuik, vooral voor het poortader- en watervatenstelsel, bijzonder bij verstoppingen in de lever en milt, in de klieren van den buik, bij geelzucht en waterzucht. Het voortdurend gebruik stoort intussen de spijsvertering, en in een grote gift aangewend zijnde, kan hetzelf ontsteking in de buik veroorzaken.

Indien men het verscheisap in het celweefsel onder de huid brengt, kan het een ontsteking veroorzaken, die de dood ten gevolge heeft. Om deze reden hebben vele vergifkundigen de chelidonium gerekend onder de scherp prikkelende vergiften. De wortel werd echter vroeger meer aangewend dan nu. Men gaf het sap ook uitwendig. Men droppelde namelijk daarvan, ter genezing van vlekken van het hoornvlies, eenige druppels in het oog; daar echter hierop oogontsteking kan ontstaan, heeft men die wijze van behandelen ter zijde gesteld.

Thans gebruikt men het sap nog, om wratten en andere uitgroeisels, vooral aan de handen, weg te nemen. Men gebruikt vooral inwendig het extractum chelidonii en dient dit toe in hoeveelheid van 4-20 greinen, enige malen per dag doelmatig is de verbinding met extract van graswortel, van paardenbloemenwortel en van duivenkervel, alsmede van waterkers, vooral bij de zogenaamde voorjaarskuren.

Ik vertel er nog even bij dat mijn eigen ouders altijd stinkende gouwe hadden staan in de tuin en dat die in onze jeugdjaren veel veel wratten en worten heeft doen verdwijnen.

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>