Vogelwichelarij bij onze voorouders

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       2 years ago     739 Views     Leave your thoughts  

De oude Romeinen geloofden voorzeggingen of voortekens van toekomende en geheime voorvallen te kunnen voorspellen uit het vliegen en uit het schreeuwen der vogels. Deze voorspelling werd bij hun augurium, vogelwichelarij, genoemd: de arend, de zwaan, de haan, de ganzen, de hoenders en de gieren waren er de voornaamste voorwerpen van.

De oude Vlamingen hielden ook aan deze bijgelovigheid vast, en hadden ook hun vogelwichelarij: het vliegen en het schreeuwen van raven, van kouwen en van kraaien boven bet hoofd der reizigers, waren zekere tekens van slechte uitval, van slecht nieuws of voortekens van aanstaande rampen.

De kraai kende de verborgendste geheimen en kon ze door zekere tekens kenbaar maken; van daar is in gebruik gekomen het oud Vlaamsch spreekwoord : het zal uitkomen, al moeiten de kraaien het uitbrengen.

De ekster was het zinnebeeld van ongetrouwigheid tussen man en vrouw, hel afbeeldsel van onbescheidenheid en van dieverij, en werd daarenboven aanzien als een werktuig van toverij en van beguicheling. Daarom werd zij van het volk gehaat en gevreesd, en deze bijgelovige vooroordelen zijn de Vlamingen der latere tijden min of meer bijgebleven.

Wie heeft er immers niet somtijds gehoord het kinderrijmklank, wanneer er eksters boven het hoofd vlogen:

Ekster, snode kwekster,

Toveressesteert,

Ekster, snode kwekster,

Gij zijt geen spelle weerd.

 

Het vliegen en bijzonderlijk het geschreeuw van een nachtuil boven, rondom of omtrent een woning, vervulde elkeen met schrik en met ongerustigheid, omdat men daaruit verstond dat aldaar welhaast iemand ging sterven.

De vleermuis was bij hen niet alleen een vuil, verworpen en venijnig dier, maar zij was daarenboven zeer schadelijk en zeer gevaarlijk ter oorzaak van toverij en van spokerij, en daarom had men de grootste zorg van ze te vluchten en omhals te brengen waar men kon.

Het gespaarzaam eten en het vroeg slapen gaan van hoenders en van kiekens was eene voorzegging van oorlog, van dieren tijd en zelfs van hongersnood.

De onderscheidene soorten van zwaluwen en de ooievaars waren integendeel geliefde vogels en gaven gelukkige voortekens: de huizen, aan dewelke zij hun nesten vastmaakten, waren gezegende plaatsen, en daarom legde men alles in het werk, om er hun geruste woning te laten.

Hoe heeft men onze oude voorouders zien te werk gaan met een tand die hen uit den mond viel? Zij namen denzelve met zorg en met eerbied op, en, na het teken des H. Kruis gemaakt te hebben, zij wierpen hem ver van hun, zonder te mogen zien waar hij viel, en dat op straf van al de tanden, de ene na de andere, uit den mond te verliezen!

Weet men niet dat zij, op de velden, de zeldzame klaversteeltjes met vier bladerkens zochten en ze met grote zorg bewaarden, om daardoor rijk en groot te worden, en om tot een hoge en gelukkige ouderdom te komen!

Wie zat begrijpen dat men voortijds zo eenvoudig en zo traag van vernuft was dat, wanneer een dode door peerden en wagen ten grave gevoerd werd, men zich verplicht geloofde de peerden er over ’s avonds te vooren te moeten waarschuwen, en dat, indien deze waarschuwing niet gedaan werd, de peerden daartoe onbekwaam zouden zijn en blootgesteld aan de gramschap en aan de wraak der onderaardse geesten.

Zekere landman kwam te sterven. een zijner geburen stemde toe den dode naar het graf te voeren; doch, bij vergetenheid, hij had zijn peerden van deze last niet gewaarschuwd!

Wat gebeurde er? Op weinige afstand van de hofstede, de peerden kwamen al met eenen keer in schuim en in zweet, en konden geen voet meer verzetten; de kist werd van de wagen genomen en naar het graf gedragen door geburen, die er veel moeite en ongemak in gevoelde! Was het misschien ook omdat zij het te voren niet geweten hadden?

Priester J. DE SMET in het jaar 1866

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>