Vrouwenoproer te Nieuwpoort

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in       1 year ago     306 Views     Leave your thoughts  

Uittreksel uit de geschiedenis van de voorbije eeuw

Men weet dat de Nieuwpoortse vrouwen vurig en wakker zijn; dat, vaderlandslievend van karakter, zij hen altoos hebben doen onderscheiden door hun woelige en dappere handelwijze, Ook is een glorievolle bladzijde van de plaatselijke geschiedenis haar toegewijd:

1489! Sinds die tijd hebben de burger- of poorteressen van Nieuwpoort van hun manhaftige hoedanigheden niets verloren. Weinig duldend van aard, deze afstammelingen van heldenras hebben insgelijks hun krachtdadige wil getoond in een geval in welk zij ontegensprekelijk de huishoudkunde voor hun hadden, maar tegen de geest en de letter van de wet wrochten.

Wie is er die in zijn leven geen stonden van ijlhoofdigheid en uitzinnige vervoering niet heeft doorstaan? Zelf de meest wijze is niet van falingen bevrijd. Zijn wij dan toegeeflijk voor de manhaftige daad van de Nieuwpoortse vrouwen, bedenkend dat hun enige beweegredenen waren, zo ze meenden handelsverrichtingen te doen staken welke hun schadelijk en nadelig schenen voor hun persoonlijke belangen; en werd er iets uitgestort, wij weten dat het geen bloed was; waren er verliezen, het slachtzwaard noch het kanon veroorzaakten hetzelfde. Het gemelde feit is in de gemeente-jaarboeken gekend onder de benaming van vrouwen-oproer. Deze vrij wonderlijke historische gebeurtenis had plaats in het jaar 1774. Wij geven hierna het getrouw verhaal van deze schets volgens een grote Nieuwpoortse handschriftelijke kroniek.

‘Op de dertigste juli is alhier ontstaan een grote troebel of plundering bijzonderlijk onder het vrouwengeslacht; deze troebel was ontstaan omdat er door het hof van Brussel was toegelaten de tarwe uit het land te laten vervoeren naar Engeland; op welke toelating aanstonds vele Engelse schepen toekwamen tot het laden van dito tarwe waarop, uit het veel wegvoeren alhier en tot Oostende, de tarwe begon te diezen; voor den uittrek werd dezelve verkocht op de markt de Nieuwpoortse rasiere tot tien guldens en op een marktdag twee a drie, sloeg die op tot de prijs van achttien guldens dezelve mate.

Waarop welke opslag de gemeenten, ten uitersten verbolgen van te zien wegvoeren de menigte tarwe, dat er in de stad grote zolders en huizen vol lagen en nog altijd van de boeren werd geleverd, op alle welke deze dag enige vrouwen bij een gerot zijnde, bijzonder van de visserij, want hun mannen in zee waren naar Ijsland, welke vrouwen hebben aangerand een wagen geladen met tarwe te wege naar de kaai naar de schepen, hebben de zakken open gesmeten en de tarwe in hun schorten genomen, vele zakken met hun slepende naar hun huizen.

En ziende dat dit wel ging en er nog niet veel tegenstand en was als van de heren van het magistraat die hun het gevaar vorenstelden waarin zij zich begaven; maar in de zottigheid waarin zij waren naar niets horende, hebben ze voortsgegaan en nog meerdere volk toegelopende zijnde hebben ze de huizen aangerand alwaar er maar tarwe lag, hebbende hunne schorten gevuld, maar meest langs de straten gestrooid dat het jammer was om te zien.

Na dat nu een zekere vrouw met name Drisia Hammers een trommel gekregen hebbende rond is gegaan met de trommel slaande, andere met horens op dezelve blazende, zijn andermaal bijeen gerot.

Maar het Magistraat aan de commandant troepen gevraagd hebbende om de oproer te dempen, heeft dezelve er gegeven om de huizen te bezetten alwaar er tarwe lag, maar met gebod van geen geweld te doen, noch te schieten, alsook patrouillen rond de stad te doen gaan; doch al eer de patrouillen en de wachten in wegen waren heeft het gerot vrouwvolk de tijd gehad van nog een huis te plunderen en weer hun schorten te vullen en meer te strevelen langs de straten als dat zij naar hun huizen brachten; het was dolligheid van hun dit plunderen, niet uit armoede, maar uit weelde, want daar was niet een vrouw of haar hals was stijf van het goud en ander juwelen. Dit geloop duurde tot laat in den nacht en des anderendaags was alles gerust en de zottigheid was voorbij; maar niettemin werd er daarom in het land veel gerucht gemaakt in het veel groter op te geven als het inderdaad was; het is waar, het laden wierd hier gestopt tot verder order, en misschien zal de uitvoer gedaan wezen.

Op den 17de oogst was ieder verwonderd, des namiddags, ten drie ure, te zien aankomen in de stad een compagnie met dragonders te paard; maar de benauwdheid was wondergroot onder de kopstukken der gepasseerde plunderaars, al wel voorziende dat het op hun rug ging vallen.

Als voor eerste de genaamde Drisia vluchtte uit de stad, de andere sloten hun deuren uit benauwdheid; des anderendaags ging men rond en men deed enige oplichten en naar de gevangenis bewegen, de anderen die konden betalen werden geslagen in de boete van honderd, honderd vijftig tot twee honderd guldens, andere min, immers volgens hun rijkdom; en dit al ter profijte van de balie dezer stad. Dresia werd gevangen en korte tijd daarna veroordeeld voor tien jaren in het rasphuis te Gent te gaan zitten; de anderen voor een jaar alhier in de gevangenis.

Uit ‘Bijdragen tot de geschiedenis van de stad en haven van Nieuport’ uit 1867 –

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>