Vuile praat over seuten & toffe mokken

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in  ,      1 year ago     466 Views     Leave your thoughts  

De mockepit

Al van heel lang gelden, toen we nog groen achter ons oren waren, leerden we al snel een onderscheid maken tussen ‘seuten’ en ‘toffe mokken’.

En een ‘toffe mokke’ was een knap meisje. En in één van die oude nummers van de ‘Biekorf’ vond ik een stukje over:

De mockepit, een stukje dat we hier integraal overnemen:

De ondertitel is: Een kinderspel te Poperinge in 1570.

Een zekere A. V schrijft het volgende:

De magistraat van Poperinge stelde in 1570 een boete vast voor ‘de kynderen spelende in de kercken ofte op de kerckhoven’ en verbood uitdrukkelijk ‘het spel genaemt mockepit’.

Dit verboden spel zal een marbelspel geweest zijn, zoals De Bo het beschrijft in zijn Westvlaams Idioticon.

Mok is een put, een kuiltje. ‘De kinders maken mokken in den grond om er met marbels of knikkers in te spelen.’

Moksken dool: een kinderspel waarbij iemand tracht zijn marbel in een mok of kuiltje te rollen; telkens hij er niet in is, krijgt hij van zijn medespelers een zeker aantal marbelschoten op de kneukels.

Synoniemen van dit spel zijn: putje rollen, in den kroes spelen, in den mot spelen, putje-bak spelen.

Mockepit in 1570 is, voor zover we weten, de oudste getuige van de Poperingse benaming.

Dus in 1570 marbelde men niet alleen, maar uit deze uitleg mogen we ook afleiden dat toen een ‘toffe mokke’ eigenlijk een ‘tof’ putje of kuiltje was. Het ‘sexuele’ verband was wel nog erg duidelijk, terwijl toen wij dat zeiden als jonge knapen, zo’n 40 jaar geleden, we zeker deze connotatie niet meer maakten.

Het wordt nog erger als we het Middelnederlands woordenboek van Verwijs en Verdam nakijken.

Daar vinden we ook MOCKE en hier betekent dit niets anders dan ‘zeug’. Kiliaan spreekt van ‘ mockevet’ en schrijft men verder: Bij overdracht vuile vrouw, slet, ook ontuchtige vrouw, lichtekooi. Dezelfde Kiliaan spreekt ook over een ‘vuyl mocke’. Nog erger wordt het bij het 16de eeuwse rijmpje: Ghij doet … u mocken vul pocken (venusziekte) wijn suypen by stoopen.

Het verkleinwoord is ‘mocskijn’ of ‘mocsken’ en uit een liederboek leren we: Deze coxkens en aerdighe moxkens, si gaen al lonckende onder haer cloxkens’.

En dat allemaal werpt toch wel weer een ‘antiek’ licht op een oud Poperings woord.

.

Guido Vandermarliere in ‘Doos Gazette’ nr 65 van 2007

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>