Welkom op ‘updates@dekronieken.com’

Posted by  ivan.vanherpe@westhoek.net   in  ,      1 year ago     377 Views     Leave your thoughts  

Mijn eerste kroniek van het jaar 2016 is ingeblikt. ‘De jeugd van keizer Karel’ heeft behoorlijk wat inspanning gevraagd om enig zicht te krijgen op de kinderjaren van onze Vlaamse keizer. Ik trakteer jullie alvast op de ‘opener’ van kroniek nummer 90. De jeugd van keizer Karel.

Ik ga aan land in het illustere jaar 1500 en ga zo meteen op bezoek te Gent waar Karel van Oostenrijk, de zoon van hertog Filips de Schone en zijn Spaanse vrouw Johanna hun pasgeboren zoontje tegen het licht van de geschiedenis zullen houden. Diezelfde geschiedenis zal van hem stukje bij beetje ‘keizer Karel’ maken en dat kind hier laten uitgroeien tot een van de markantste figuren uit de historie van Vlaanderen en die van West-Europa. Keizer Karel, ‘Karel den Vijfden’ of ‘Charles-Quint’ zoals hij door de oude historici in hun boeken achterblijft.

Voor mij liggen enkele van die boeken. Zo bijvoorbeeld ‘Histoire de l’empereur Charles-Quint, d’après Robertson’ geschreven in 1838, gedrukt en uitgegeven te Tours in datzelfde jaar. Die Robertson blijkt William Robertson te heten, een Schotse historicus die het tot minister schopte en die leefde tussen 1721 en 1793. Het vierdelig werk uit 1769 waar naar verwezen wordt, noemde oorspronkelijk ‘History of the reign of the emperor Charles’. De naam van de Franse schrijver-vertaler staat niet vermeld, ik moet het stellen met de wetenschap dat de man zijn werk heeft laten reviseren door een raad der wijzen met kerkelijke achtergrond.

Hun inleiding geeft wat extra duiding aan het werk. Dit is meer dan zo maar een vertaling uit het Engels. Bepaalde passages werden onder de loep genomen door Franse historici en werden hier en daar aan de realiteit aangepast en bijgestuurd. Robertson is een uitstekend geschiedkundige geweest. Hij vertelt de feiten, hij omschrijft, hij schildert zijn personages, hij zet ze in scene en zet ze aan tot actie. De Schot was geen filosoof maar een historicus. De Franse geschiedkundigen ambiëren het om het origineel te kruiden vanuit een breder perspectief en gevoed vanuit de belangen van de diverse hoofdrolspelers uit die dagen van ons verleden.

‘Hopelijk weer niet dat typisch Frans chauvinisme’, denk ik bij mezelf, maar ik verplicht me om toch verder te kijken dan mijn neus lang is en op zijn minst te luisteren naar wat ze in de jaren 1830 te vertellen hebben over mijn ‘Vlaamse’ keizer. Het voordeel van de twijfel. Een verslag, ontdaan van overbodig en ongewenst gepalaver, maar met aandacht voor enkele personages die deel uitmaken van het leven van keizer Karel.

Het boek van Robertson kan ik prima gebruiken als reisgids door het leven van de voor mij onbekende Karel. Een aantal andere bronnen zullen waar nodig de resterende grijze vlekken moeten invullen. Zo is er een boek van maarschalk Marchal uit 1856 met als titel ‘Histoire politique du règne de l’empereur Charles-Quint.’ En de kroniek geschreven door Amédée Pichot uit 1854 helpt me eveneens vooruit. Ook in Vlaanderen vind ik een aantal interessante studies van historici zoals Hellinga, Blockmans, Soly, Burke en anderen. Zij zullen waar nodig zorgen voor extra accenten en me helpen om de juiste invalshoek te vinden en vooral de nodige precisie garanderen.

Ik krijg al onmiddellijk de namen van de voornaamste hoofdrolspelers voorgeschoteld. François blijkt een erg typische Franse koning te zijn. Ridder Pierre de Bayard die zal sterven als een trouwe volgeling van God en koning. De connestabel van de Bourbons die de rol van verrader voor zijn rekening neemt. Maarten Luther die als een vallende ster zijn licht laat schijnen over een flink stuk van Duitsland. Hendrik de achtste in zijn rol van Engelse koning, aanvankelijk hevig verdediger van het christelijk geloof maar een figuur die met de jaren corrupter zal omgaan met dit geloof en met de tradities van zijn volk en zijn voorvaderen.

Dan is er nog de sombere hovaardige figuur van Calvijn met zijn schandalige trots en zijn onverzettelijke weerstand tegen elke mogelijke hervorming. Ook prinses Mary, een legitieme dochter van Hendrik, die zo goed en zo kwaad mogelijk al de misdaden van haar vader probeert uit te wissen. Koningin Elisabeth wordt al een eerste keer vermeld. De algemene samenvatting van wat er te gebeuren staat, laat ik moedwillig links liggen. Het eerste hoofdstuk roept me vanuit de verte en het is ook naar ginder dat ik mijn aandacht laat afglijden.

Karel wordt op de wereld gezet op 24 februari 1500 te Gent. Zijn vader Filips de Schone is aartshertog van Oostenrijk en zelf de zoon van Maximiliaan van Oostenrijk en Maria van Bourgondië, de dochter van Karel de Stoute, de laatste prins van het het geslacht uit Bourgondië. In mijn kronieken van de Westhoek heb ik al veel aandacht besteed aan hun hebben en houden. De moeder van de zuigeling heet Johanna van Castilië. Zij is een dochter van haar Spaanse ouders Ferdinand van Aragon en Isabella van Castilië.

Heel wat overlijdens en nog meer toeval hebben er voor gezorgd dat de pasgeborene erfgenaam zal worden van een Europees grondgebied om er je sokken van af te laten blazen. Geen enkele monarch heeft ooit zo veel land in bezit gekregen sinds Karel de Goede rond het jaar 800. Neem nu dat ‘toeval’. Het lot. Vermoedelijk het vreemdsoortigste beestje dat een mens in zijn leven kan treffen. Als God ergens moet bestaan dan zal het wel in het fenomeen ‘toeval’ zijn. Hoewel de natuur natuurlijk volstrekt apathisch en onbewogen blijft wanneer de mens zijn pad kruist met zijn al dan niet voorbestemd levenslot.

De Westhoek, Vlaanderen, Holland en Bourgondië werden eigendom van Maria van Bourgondië na de dood op het slagveld van haar vader Karel de Stoute in 1477. Het stond helemaal niet in de sterren geschreven dat de keizer van Oostenrijk dat grondgebied ooit zou verwerven. De hand van Maria was beloofd aan de enige zoon van Lodewijk de elfde, de koning van Frankrijk. Maar deze bizarre koning kon het geslacht van Bourgondië niet uitstaan en koos ervoor om haar gebied met geweld binnen te vallen. Vraag het maar aan Jan van Dadizele die zijn handen vol had met het opvangen van deze militaire agressie in het zuiden van West-Vlaanderen. De stommiteiten van Lodewijk lieten Maria in de handen glijden van zijn rivaal Frederik, de keizer van Duitsland die de ziel van zijn zoon Maximiliaan daaropvolgend maar al te graag liet koppelen aan die van de jonge Vlaamse freule.

Isabella van Castilië, de dochter van Jan II van Castilië, was aanvankelijk helemaal niet voorbestemd voor de macht in haar land. Ze leidde een obscuur en verborgen leven tot haar broer Hendrik sterft en zij de troon in handen krijgt. Haar latere man, Ferdinand van Aragon, maakt zich na de dood van zijn oudste broer meester van de koninkrijken van Napels en Sicilië. Hij veegt hierbij zijn voeten aan elk bestaand recht op troonopvolging. Christoffel Columbus, een avontuurlijke en stoutmoedige geluksvogel, voegt daarbij al die recent ontdekte koninkrijken van zijn nieuwe wereld. De morbide rijkdom ervan zullen de belangrijkste fundamenten vormen van de ongelooflijke rijkdom en macht van het Spaanse rijk.

De fusie van Ferdinand en Isabella, want zo kan je hun huwelijk eigenlijk noemen, levert een mannelijke erfgenaam op. ‘Don Juan’ of Johan zal op tijd en stond een huwelijk afsluiten met Margaretha van Oostenrijk, de dochter van Maximiliaan. Johan sterft kort daarna aan tuberculose zonder levende nakomelingen na te laten. De rol van Margaretha is meteen uitgespeeld. Johans zus Johanna en haar man Filips de Schone, de zoon van Maria en Maximiliaan en de toekomstige ouders van Karel, zullen de volgende in rij zijn om bij de dood van Ferdinand en Isabella het zuiders imperium in te nemen.

Het huwelijk tussen de ouders van Karel vindt plaats in 1496. Twee jaar later wordt een eerste dochtertje, Eleonora geboren en in 1500 komt de mannelijke troonopvolger Karel ter wereld. Ik blijf even stilstaan bij zijn geboorte op 24 februari. Omdat het eerste kind van Filips en Johanna geboren werd in Brussel, staan ze er op dat de bevalling dit keer in Gent moet gebeuren. En zeker in Vlaanderen, want de consignes van Maximiliaan zijn duidelijk. Zijn Vlaamse geboortegrond zullen zijn kansen om hem later als keizer op te volgen met stip doen stijgen.

Op Vastenavond bijgenaamd ‘Vette dinsdag’ of ‘Mardi gras’, is Johanna nog hoogzwanger aanwezig op het bal van de aartshertog. De dansavond gaat door in het Prinsenhof. De doorgaans wat wereldvreemde ‘infante’ Johanna wil absoluut van de partij zijn. Opgedirkt in haar exclusiefste kledij, getooid met haar duurste juwelen en de neus à volonté gepoederd wil ze vooral haar flierefluiterige echtgenoot niet uit het oog verliezen. Ze is er zeker van dat hij zijn oog heeft laten vallen op een Vlaamse schoonheid.

De rest kunnen jullie lezen op http://www.dekronieken.com/P1500100.html

Facebookers onder jullie kunnen voortaan ook terecht op ‘updates@dekronieken.com‘ een speciale nieuwsgroep waar jullie op de hoogte gebracht worden van elke nieuwe kroniek die ik voortaan zal schrijven. Iedereen kan vrijuit lid worden of zijn vrienden uitnodigen om lid te worden van deze nieuwsgroep. Hartelijk welkom aan iedereen trouwens, leuk om dichter in contact te komen met mijn lezers.

Ieper, 16 februari 2016

Ivan

No Comments

No comments yet. You should be kind and add one!

Leave a Reply

You can use these tags:   <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>