In december 1278 volgt de 52-jarige Gwijde van Dampierre zijn moeder definitief op als 21ste graaf van Vlaanderen. Hij wordt geïnstalleerd als nieuwe graaf door de Franse koning Filips III de Stoute. Margaretha sterft de 10e februari 1280 op 78-jarige leeftijd. Vrij vlug daarna worden de ambitieuze Gwijde en Robrecht geconfronteerd met de macht van de steden van Gent, Brugge en Ieper.
Het is algemeen gekend en geweten, dat katten en honden zelden of nooit overeenkomen: van daar zelfs de volksspreuk: ‘ze komen overeen als katten en honden’, die ongelukkiglijk zo dikwijls met reden toegepast wordt op mensen.