De hausse van de lakenhandel maakt graaf Boudewijn binnen de kortste tijd schatrijk. En dan spreken we nog niet over de tolrechten die hij heft langs wegen, havens en rivieren. De zoon van Judith heeft het ver geschopt in zijn leven. Een belangrijke gebeurtenis in zijn leven doet zich voor in het jaar 911. Zeer tegen zijn zin sluit de Franse koning Karel een verbond met Rollo, de opperbevelhebber van de Noormannen.
Rollo krijgt de toelating om met zijn volk de streken van Normandië te gaan bewonen. Zo ontstaat dicht bij de zuidergrens van Vlaanderen een nieuwe militaire macht. Het zal niet lang duren vooraleer deze macht Vlaanderen zal gaan bedreigen. Boudewijn zelf zal het niet meer meemaken. Hij sterft op 10 september van 918. Hij wordt door Elftrudis begraven in de Sint-Pietersabdij van Gent.
Zijn vorstendom wordt verdeeld onder zijn twee zonen. Arnulf krijgt het belangrijkste gebied tussen de Schelde, de zee en de heuvels van Artois: Vlaanderen met andere woorden. Voor de eerste keer wordt de naam van de kustgouw, de bakermat van de macht van de graven, gegeven aan het hele gebied van Arnulf. De jongste, Adalolf, verwerft de Boulonnais en Ternois.
Wanneer Arnulf en Adalolf aan de macht komen, staat Noord-Frankrijk aan de vooravond van een vreselijke burgeroorlog die tientallen jaren zal duren. De buren Herbert II van Vermandois en die van Normandië blijken zeer rumoerig. Ook in Lotharingen, aan de overkant van de Schelde, zijn de burgertwisten schering en inslag. Tegenover Arnulfs vorstendom bevinden zich het woelige graafschap Henegouwen, de graafschappen van de Brabandergouw en meer in het noorden, rond Antwerpen, de Riengouw.
Meer in het noorden heersen de graven van West-Friesland of Holland. In het zuiden van Henegouwen zijn de graven van Kamerijk aan de macht. De jonge twintigers Arnulf en Adalolf laten tijdens hun eerste regeringsjaren niet zo veel van hen horen. Ze dagen pas op in de kronieken van het jaar 925. Die vertellen het verhaal van de strijd van Arnulf tegen de Normandiërs die de zeden van hun voorouders, de Noormannen, blijkbaar nog steeds niet verleerd zijn en op strooptocht trekken door Vlaanderen en Noord-Frankrijk. Samen met de Franse koning Rudolf trekken Arnulf en Adalolf ten strijde tegen hun gevaarlijke buren. Een bittere en harde strijd in en rond de burchten van die tijd.
Er wordt een grootschalige expeditie gepland tegen Normandië maar het uitbreken van een burgeroorlog in Frankrijk gooit roet in het eten. De Normandiërs profiteren van de situatie en keren de rollen om: het is nu zij die Vlaanderen gaan bestoken. Wanneer ze in 926 Artesië binnenvallen, worden ze door de koning verrast en verslagen. 1100 man verliezen het leven tijdens de eerste oorlog tussen Vlaanderen en Normandië!
Ondertussen heerst er grote verwarring in Frankrijk waar verscheidene heren strijden om de macht. De appel is niet ver van de boom gevallen bij Arnulf. Net zoals zijn vader, begrijpt hij dat er voordeel te halen valt uit het machtsvacuüm bij zijn zuiderburen. In 931 legt hij plots de hand op Mortagne, de tweede vesting van Ostrevant, tussen Doornik en Valencijn. Geen van de oorlogvoerende partijen hoeft er zin in om de Vlaamse graaf tot vijand te maken. Mortagne is nu ook niet zo belangrijk, dus laat iedereen de verovering blauw blauw.
Arnulf voelt dat er zaakjes te doen vallen. Als de graaf van Artois sterft in 932, is hij er als de kippen bij om Atrecht en de Sint-Vaastabdij onder zijn hoede te plaatsen. De oorlog is in volle gang en opnieuw gaat iedereen voorbij aan deze annexatie. Wat later volgt Dowaai (Douai), de hoofdstad van Ostrevant en de rest van het graafschap. In 933 sterft Adalolf, de broer van Arnulf. Ondanks het feit dat Adalolf twee zonen heeft.
Het zijn nog jonge kinderen maar ze hebben natuurlijk recht op hun erfdeel. Nonkel Arnulf ziet dat zo niet en pikt ongegeneerd de graafschappen van Boulogne en Ternois in van zijn neven. De rekening hiervoor zal te gepasten tijde gepresenteerd worden. De vergelding volgt nog wel. Vlaanderen heeft bijna zijn natuurlijke grenzen bereikt. Nu rest er Arnulf nog om Montreuil aan de Canche te annexeren. Hij is niet gehaast.
Na de dood van zijn eerste echtgenote die hem alleen maar dochters heeft geschonken, treedt hij anno 934 in het huwelijk met Adela, de dochter van de machtige Herbert II van Vermandois. Zijn twee dochters worden uitgehuwelijkt aan de graven Isaac van Kamerijk en Diederik van Holland. De strategie van al die echtverbintenissen is duidelijk. Alles zal zich in de toekomst concentreren op die ene vijand: Normandië!
Het overlijden van de Franse koning Rudolf in 936 lijkt de plannen van de Vlaamse graaf te gaan dwarsbomen. Rudolf was zelf geen Karolinger maar de Fransen verkiezen hem te laten opvolgen door een wettige Karolingische koning, met name Lodewijk van Overzee, die in Engeland verblijft. Als de jonge prins aanmeert in Boulogne, wordt hij er onder andere door Arnulf enthousiast verwelkomd. Een ontmoeting die de basis vormt van een jarenlange vriendschap tussen beiden en die slechts eenmaal zal verstoord worden.
Lodewijk, de nieuwe Franse koning, heeft Arnulf zeker nodig om zijn gezag in Frankrijk op niveau te houden. Omdat zijn troepen dienen te ontschepen in de haven Boulogne is een goede relatie met Arnulf zeker aan de orde. Lodewijk laat dan ook niet na om Arnulf te bezoeken in Vlaanderen. De zoon van Boudewijn II is ondertussen een bijzonder invloedrijke persoon geworden.
In 938 slaagt hij er – samen met zijn schoonvader Herbert van Vermandois – in om een vrede te bereiken tussen de verschillende partijen die vechten om de heerschappij in Noord-Frankrijk. Ondertussen is de langverwachte oorlog met Normandië uitgebroken. Willem Langzwaard, de markgraaf van Rouen, de zoon van de Noorman Rollo, neemt het initiatief en valt Vlaanderen binnen waar hij de nodige vernielingen aanricht.
De Franse koning snelt Arnulf te hulp, laat de Normandiër eerst in de ban van de kerk slaan en trekt ten strijde tegen de markgraaf. Ook de graaf van Vlaanderen schiet in actie: door list en verraad valt het zo gegeerde Montreuil in zijn handen! Montreuil ligt aan de Noordzee, aan de monding van de Canche, de Kwinte. Stroomopwaarts maken uitgebreide moerassen aan beide zijden van de rivier de overtocht voor een leger onmogelijk. Enkel op de plaats van de vesting van Montreuil is de doortocht mogelijk. Montreuil vormt dan ook het sluitstuk aan de zuidergrens van het Vlaamse vorstendom tegenover de noordgrens van Normandië.
Maar de triomf van Arnulf is slechts van korte duur. Herlwin, de graaf van Ponthieu en buitengebonjourd in Montreuil, zoekt hulp bij Willem Langzwaard. Samen heroveren ze Montreuil op een verraste graaf van Vlaanderen. De stad staat meteen onder Normandische invloeden.
Arnulf is zwaar ontgoocheld in het gebrek aan steun van de Franse koning en laat zijn bondgenootschap met Lodewijk voor wat het is. Hij sluit zich aan bij de opstandelingen in Noord-Frankrijk. Het is een ijdele opportunistische zet in de hoop om via een omweg alsnog Montreuil in te lijven. In 942 sluit de koning van Frankrijk vrede met de opstandelingen en blijft het verlies van Montreuil zwaar op de maag van Arnulf liggen. Hij kan deze nederlaag niet verkroppen en besluit zich op laffe wijze te wreken. Hij belegt een samenkomst met Willem Langzwaard op het eiland Picquigny in de monding van de Somme.
De nietsvermoedende Langzwaard wordt er door de vazallen van de Vlaamse graaf gewoonweg vermoord. We zijn zaterdag 17 december 942. Willem laat een zeer jong zoontje na. De Franse koning Lodewijk die opperleenheer is van Normandië stelt graaf Herlwin van Pontheu aan als nieuwe koninklijk beheerder van Normandië met in het achterhoofd de regio helemaal in zijn macht te brengen. Hij speelt van bij het begin dubbel spel. Eerst wil hij de Normandiërs paaien door Herlwin te laten oprukken tegen de Vlamingen. Als de nederlaag van de Vlamingen echter een feit is, sluit hij weer vrede met Arnulf.
Het lijkt complex en dat is het ook. Arnulf profiteert van zijn vriendschap met koning Lodewijk om Herlwin te laten overplaatsen van Normandië naar het graafschap Amiens. De Normandiërs zijn woedend op de Franse koning om zijn voorgewende vijandschap tegen de Vlamingen en komen in opstand. Arnulf is er als de kippen bij om, samen met de koning, de Normandiërs aan te vallen. Na de slag van Dieppe kan de Franse koning opnieuw Normandië in zijn bezit nemen.
In 945 smeden de Normandiërs een nieuwe opstand tegen Lodewijk en ze slagen er in om hem gevangen te nemen. Arnulf doet wat hij kan om zijn vriend vrij te krijgen want hij heeft er alle voordelen bij dat de Franse koning in het zadel blijft. Uiteindelijk zal Lodewijk tegen harde voorwaarden in vrijheid gesteld worden. Ook in 947 wordt er door alle partijen verder oorlog gevoerd. Graaf Arnulf blijft zich echter focussen op dat ene doel: het inlijven van Montreuil bij Vlaanderen.
Door een onverwachte toegeving komt hij er uiteindelijk toch aan de macht. De zoon van Boudewijn heeft zijn taak volbracht: het Vlaamse vorstendom heeft zijn natuurlijke grenzen bereikt en zelfs overschreden! De manier waarop hij zijn neven van hun erfdeel heeft beroofd en de laffe moord op Willem Langzwaard werpen natuurlijk een zware smet op de carrière van Arnulf de ‘Grote’.
Dit is een fragment uit Boek 1 van De Kronieken van de Westhoek
