Anno 1921, in oktober verscheen de eerste editie van ‘The Ypres Times’. De Engelse redactie begon zijn nieuwe krant met een nabeschouwing over de oorlog 1914-1918. ‘Vandaag, minder dan drie jaar geleden was er een einde gekomen een de wereldoorlog. Drie jaar geleden weerklonk in Europa nog het gedonder van duizenden geweren en kanonnen. Terwijl de vreedzame burgers van vandaag toen nog de oorlog als een dagelijkse gebeuren beleefden en de dood hun immer aanwezige gezel was.
De storm en de stress van de industriële problemen die over Engeland hadden gewoekerd sinds de wapenstilstand – ondertekend op die 11de dag in november – hadden jammer genoeg de herinnering aan deze dagen al wat verdrongen in onze geesten. Oorlog was een verschrikkelijk ding die voor veel lege plaatsen had gezorgd in de huizen en met zijn effecten achteraf hadden alleen maar voor armoede en ellende gezorgd bij nogal wat van onze soldaten.
Maar de onderlinge kameraadschap van de miljoenen mannen die vochten voor Groot-Brittannië was iets dat niet mocht vergeten worden. Veel Engelsen hadden ooit gevochten in het Verre Oosten en rond de zeven zeeën maar niets kon beter de oorlog samenvatten dan dat ene woord: ‘Ypres’, de poort naar Vlaanderen. Zowat elke soldaat die aan het westelijk front gevochten had kon zichzelf benoemen als een veteraan van deze bloedige ‘salient’. Een strijd die ons 250.000 mensenlevens gekost had. Tijdens de verdediging van de doorgang naar Calais en de Noordzee waren evenveel mannen gesneuveld als de volledige bevolking van steden als Nottingham of Newcastle.
Het zou bijzonder jammer zijn om de geest van kameraadschap die er heerste in die tijden van dood en vernieling te vergeten. Die zou nooit mogen worden vergeten! En dat was ongetwijfeld ook het geval voor allen die thuisgebleven waren om de thuishaarden brandend te houden voor hen die ondertussen dienden als de wachters van Ieper. Kameraadschap was een bijzonder belangrijke zaak en de band die in bloed verankerd was te Ieper hoorde er een te zijn die geen enkele menselijke macht ooit zou kunnen doen verdwijnen. Het woord ‘Ypres’ moest voor eeuwig een heilig woord blijven voor Engeland.
Een onoverwinnelijke herinnering aan allen die ooit wapenvrienden waren in de loopgraven en vochten tegen de Duitsers. Onze nieuwe ‘The Ypres Times’ bracht natuurlijk de herinnering aan de oude ‘The Wipers Times’ naar boven, het berucht magazine dat in de loopgraven verspreid werd tijdens de oorlog. We hoopten intens dat onze nieuwe krant diezelfde geest van die dagen zou kunnen uitademen. Ja, er was de slag van Waterloo geweest. Die had enkele uren geduurd. De slag om Ieper in zijn eerste, tweede en derde edities had in wezen drie jaar aangesleept. Maar liet ons nu eens terugblikken op de grimmige gevechten van 1915 en 1916 en nog eens terugkijken op die Eerste Slag om Ieper.
De eigenlijke slag duurde vijftien dagen en gedurende die vijftien dagen had Engeland zowat de grootste militaire machtsontplooiing getoond in de geschiedenis. De troepen die betrokken waren in deze historische strijd waren de 1ste, 2de en 7de Divisies en de 3de Cavalerie Divisie. Dat handvol troepen (90% van deze mannen zouden sneuvelen) van wie de ‘Household Cavalry’ dan al twee maanden aan het vechten waren toonden hun koppige gezichten tegenover een aanval die gelijk welke andere troepen in de wereld zouden verpulverd hebben. Van Bikschote ten noorden van de ‘Ypres Salient’ zaten ze verspreid tot in Beselare in het oosten.
Van die laatste posities zouden ze moeten terugwijken tot in Hollebeke in het zuiden. Posities die er gekomen waren door onvoorziene omstandigheden, maar ongelooflijk moeilijk te verdedigen waren. Het slagveld waarbij gevochten werd in de drie hoeken van een vierkant. De regen die viel op de Duitse loopgraven stroomde verder tot aan die van ons. Onze mannen keken haast letterlijk in de vijandelijke vuurmonden. Waarom deze posities nu daar moesten behouden worden terwijl de achterliggende heuvels van Ieper veel geschikter waren om de Duitsers af te stoppen? Geen enkele van onze generaals had er een zinnige uitleg voor. En als soldaat moesten de mannen zich daar geen vragen over stellen, ze moesten luisteren naar de bevelen.
Tommy Atkins en zijn superbe officieren kregen te horen dat ze de ‘Ypres Salient’ moesten vasthouden en ze deden dat! De Duitsers domineerden hen van hun hoger gelegen posities, waar ze vaak met tien tegen één stonden en ze overtroefden de Engelsen met hun kanonvuur. In principe kon niets de Duitsers afstoppen om onze kaki-linies weg te blazen. Onze commandanten beseften dit maar al te goed maar hun bevel bleef duidelijk dat we onze linies te allen prijze moesten vasthouden. Het front was als een scherpe boog rond Ieper. Een curve die liep van Lizerne, Steenstrate, Langemark, Wallemolen, ’s Graventafel, Broodseinde, Geluveld, Zwarteleen tot in Sint-Elooi.
Elke man die door Ieper naar de Menenstraat was gestapt en nu verscholen zat in de vuile grachten van het Hooghe en meehielp om op elke mogelijke manier vooruit te komen om de heuvels van Passendale te bereiken en dan tot de laatste snik de ruïnes ervan te blijven verdedigen had waarlijk de ultieme grenzen van de menselijke moed overschreden. Later zouden er nog andere van dergelijke uitdagingen op hun pad komen. Zoals de slagvelden aan de Somme en nog meer tussen Saint-Quentin en La Bassée. Maar de ‘Ypres Salient” was hoe dan ook het grootste slagveld van het Brite ras. Al onze divisies kwamen door deze oven voorbij, eerst of laatst.
Voor de soldaten was het veruit de slechtste plaats van allemaal. In het begin van de oorlog kregen we het hardst te verduren terwijl de Duitsers oprukten in de richting van Calais en wij hadden onze sterkte – toen nog vrij beperkt – als obstakel gelegd op hun pad. Onze linies die nooit doorbroken zouden worden, niet in de Eerste Slag om Ieper en evenmin tijdens de Tweede Slag. Maar het was zowat de slechtst mogelijk plaats om te verblijven wanneer de nieuwe troepen hier aankwam om hun eerste lessen te leren in de school van de oorlog en al direct gegeseld werden door verschrikkelijk loopgravenvuur. ‘Shell Fire’ zonder weerga.
De vijand zat overal in de betere posities op de heuvels boven ons. De Duitsers konden perfect observeren wat we aan het doen waren, van aan de helling van Wijtschate tot Mesen, de Westhoek en de Frezenberg bij Zonnebeke. Ze beschikten over een geweldige vuurkracht terwijl wijzelf zwak van wapens waren. We stonden met onze nieuwe legers tegenover zoveel artillerievuur zonder dat we er een echt antwoord konden op geven.
–
Uit ‘De Grote Kroniek van Ieper’ (werk in opbouw)
