De pubertijd van Lo

Anno 828: Lo werd dit jaar verwoest door koning Siffrid, de koning van de Denen. Die bewuste Siffrid zal waarschijnlijk wel Siegfried geweest zijn. In het lijstje van de Deense koningen prijken er inderdaad koningen met de naam van Siegfried. De eerste tussen 776 en 803 en de tweede in 811. Koning Siegfried I staat geregistreerd in de ‘Annales regni Francorum’ als zijnde een tijdsgenoot van Karel de Grote waarin hij zich profileert als een van de leiders van de Saksische opstand tegen de Frankische alleenheerser. Het is dus best mogelijk dat Lo daar om een of andere reden in betrokken werd, maar dan zal het wel enkele decennia eerder geweest zijn.

Anno 842: de stad Lo en zijn kasteel werden in dit jaar gebouwd door Ingelram, de 6de forestier van Vlaanderen. Dat jaartal past meer dan perfect in wat ik ooit eerder al schreef over Ingelram. Ik baseerde me toen op de kronieken van Vaernewyck uit de 16de eeuw. Ingelram is de zoon van Liederik die hem opvolgt in 836. ‘Hij bouwde verscheidene steden en dorpen omtrent rivieren en beken, daar winnende land dat er gelegen was, en dede zelve ten zijnen behoeve zeer veel goed land winnen. Zijn zoon Odoaker liet iedereen in Vlaanderen vrij om de bossen te kappen die hij wenste, om er bezaaibaar land van te maken en die landbouwgrond nadien ook te bezitten en uit te baten. Deze maatregel lokte nogal wat vreemdelingen en vluchtelingen naar hier die ‘het land vruchtbaar maakten en zeer rijk werden’. De inwoners en hun landerijen werden door de graaf beschermd tegen rovers en moordenaars. Torhout, Kortrijk, Cassel werden heropgebouwd. Net zoals de burcht van Oudenaarde. Gent kreeg nieuwe stadsmuren. Odoaker (of Andacher) overleed in het jaar 863 en werd begraven nabij zijn vader Ingelram. Dat mijn kroniekschrijver vanuit zijn lokale geschiedenisbronnen afkomt met ongeveer datzelfde verhaal, bevestigt in elk geval de timing van Vaernewyck. Die wordt trouwens nog verder gestaafd met de hiernavolgende datum uit de geschiedenis van Lo.

Anno 860: de bouw van de stad en het kasteel werd voltrokken door zijn zoon Odoaker, maar kort daarna hebben de Noormannen dat allemaal weer verwoest. In 870 herstelde Boudewijn van de Ijzer de geleden schade. Die Boudewijn stond bekend als de eerste echte graaf die Vlaanderen op de kaart zette.

Anno 958: graaf Arnold de Oude heeft hier op de donderdag een wekelijkse marktdag ingesteld en ook een jaarmarkt in elk voorjaar. Korte tijd later werd de weverij van de saaien en andere stoffen ingevoerd en er werd een lakenhalle gebouwd. Daardoor groeide de bevolking snel waardoor de stad Lo op korte tijd zowat zeshonderd huizen telde.

Anno 1000: Boudewijn IV stelde een stadsbestuur in werking, het aantal schepenen daarin is niet bekend en heeft in de loop van de tijden verscheidene veranderingen ondergaan. De Fransen hebben de stad overweldigd en geplunderd, ze staken de lakenhalle in brand samen met zeker vijfhonderd huizen.

Anno 1050: aanvankelijk was de kerk in Lo een eenvoudig gebouw. Die heeft priester Thomas dat jaar veranderd in een klooster met reguliere kanunniken. Hij was de eerste proost van de nieuwe abdij. Zijn sterfdag staat op het neerhof van de abdij gebeiteld op 4 april.

Anno 1093: Filips de graaf van Lo heeft het klooster van Lo begiftigd met het graafschap, opstallen, tolgelden en al de wezenlijke rechten die hij op die plaats had en waaruit de abten benoemd konden worden als ‘graven van Lo’. In deze gunstbrief staat Gobertus vermeld als zijnde de proost van het klooster.

Anno 1097: graaf Robrecht II van Jeruzalem die oorlog aan het voeren was in het heilig land heeft aan Godezo, geboortig van Lo, twee canonieke prebenden van Veurne geschonken. Ze waren bestemd voor zijn zonen Renier en Philippus. De tienden hadden betrekking op de inkomsten van 42 gemeten grond, zowat 20 hectare gelegen in de parochie van Lo.

Anno 1101: Reginaldus was proost van het klooster van Lo en in het jaar 1102 heeft hij de brieven van Johannes, bisschop van Terwaan ondertekend waarbij de reguliere kanunniken van Lo van dan af aan zouden afhangen van de Sint-Maartenskerk uit Ieper.

Anno 1104: Filips van Lo, de tweede zoon van graaf van Vlaanderen Robrecht de Fries en Gertrude van Saksen is in Sint-Winoksbergen vanuit een verheven zoldering gevallen waardoor hij zwaar gekwetst werd en korte tijd later overleden. Hij liet een bastaardzoon achter die genaamd is geweest Willem van Ieper en Lo.

Anno 1106: de sterfdag van proost Isaac werd genoteerd op 6 april 1106.

Anno 1120: gravin Clementia heeft geprobeerd de goede graaf Karel te beroven van het graafschap van Vlaanderen ten gunste van Willem van Lo. Daardoor is er een inlandse oorlog ontstaan. Godfried, de graaf van Leuven en Boudewijn, de graaf van Henegouwen, samen met nog verschillende anderen waren pro Willem, maar ze werden toch genoodzaakt om een vredesverdrag te sluiten. De meningsverschillen werden uiteindelijk bijgelegd door middel van sommen geld en enkele heerlijkheden in Vlaanderen die graaf Karel afgestaan heeft aan Willem van Lo en waardoor de rust hersteld werd.

Anno 1127: na het vermoorden van de goede graaf nam Willem van Lo, die zichzelf als wettelijke erfgenaam beschouwde, het bevel over Vlaanderen als regent. Hij deed iedereen straffen die verantwoordelijk geweest was aan de gruwelijke moord. Hij probeerde zijn rechten te doen gelden en liet daarom onder andere de stad Lo versterken, alsook de zeekust waar hij probeerde de toegang af te snijden van de Fransen die Willem van Normandië aan het hoofd wilden zien van het graafschap Vlaanderen.

Anno 1127: Willem van Normandië raakte benoemd tot graaf van Vlaanderen. Hij werd daarbij ondersteund door Lodewijk de koning van Frankrijk. Willem van Normandië voerde oorlog tegen Willem van Lo die hulp kreeg van de koning van Engeland. Willem van Lo werd te Ieper gevangen genomen omdat de Mesenpoort door het verraad van de ‘noordmannen’ geopend werd. (Ieper bestond toen nog uit twee kernen, het zuidelijke Sint-Pieters en het noordelijke Sint-Maartens). Kort daarna werd hij vrijgelaten en vertrok hij naar Engeland terwijl de Fransen Lo en geheel Vlaanderen veroverden. De Engelse koning liet zich door Willem van Lo bewegen om hem aan het hoofd van een hulpleger en een talrijke vloot te zetten. Zo is hij hier geland aan het hoofd van een bende Engels krijgsvolk. Hij liet de stad Lo plunderen en verbranden, ook het platteland kreeg dezelfde behandeling en zo wierp hij zich op als een zware vijand van zijn eigen vaderland. Maar hij werd snel genoodzaakt om Vlaanderen terug te verlaten.

Anno 1132: Dirk van de Elzas werd na de dood van Willem van Normandië erkend als nieuwe graaf van Vlaanderen. Willem van Lo viel Vlaanderen nogmaals binnen met een Engelse vloot. Hij maakte zich meester van Damme van waaruit hij grote schade aan de regio veroorzaakte. In 1135 werd hij binnen Damme gevangen genomen door Dirk van de Elzas. Hij werd ertoe gedwongen om zijn rechten op Vlaanderen af te staan. Zijn jonge zoon die kort daarna zou overlijden stond daar borg voor. Willem keerde terug naar Engeland en werd door de Engelse koning Steven (Stefaan) aangesteld als de veldoverste van zijn krijgsmacht. Koning Steven werd zelf bestolen van zijn land en gevangen gezet door de hertog van Gloucester. Maar Willem van Lo heeft die situatie tijdens een veldslag ongedaan gemaakt en op zijn beurt de hertog van Gloucester gevangengenomen. Koning Steven werd in zijn vroegere status hersteld en als vergelding kreeg Willem de heerschappij over het graafschap van Kent. Maar korte tijd later verloor hij het gebruik van zijn ogen.

Anno 1154: na de dood van de koning is Willem van Lo teruggekeerd naar Vlaanderen en heeft hij zich verzoend met graaf Dirk van de Elzas. Hij kwam in een hoge ouderdom terug naar Lo, bezwaard door zijn blindheid en verkoos het klooster als zijn woonplaats. Hij heeft dat klooster daarvoor met rijke giften beloond, net zoals graaf Dirk dat heeft gedaan. Op 23 januari van 1162 is Willem van Lo hier in het klooster overleden.

Anno 1166-1167: het klooster van Lo werd begiftigd en verrijkt door toedoen van graaf Filips van de Elzas. De bestaande giften en tienden werden door hem bevestigd en daarbij werd een volledige vrijheid toegekend om toltaksen en belastingen op te leggen. In 1187 vertrok Filips van de Elzas met een grote krijgsmacht naar Palestina.

Anno 1214: tijdens de regering van graaf Ferrand van Portugal werd de stad Lo, net zoals heel West-Vlaanderen door de Fransen geplunderd.

Anno 1334: op 8 juni overleed Margaretha, de 16-jarige dochter van Hendricus van Vlaanderen, graaf van Lo. Ze werd te Brugge begraven. Hendricus werd in 1339 door de koning van Engeland tot ridder geslagen. De lakenweverij te Lo was in 1344 was zodanig gegroeid dat ze tot nog toe nooit groter geweest was. Hendrik van Vlaanderen, graaf van Lo en zoon van Henricus distantieerde zich in 1364 van graaf Lodewijk van Male. Hij schaarde zich aan de zijde van de Gentenaars met wie hij gezamenlijk Atrecht belegerde.

Anno 1382 – 8 augustus: de graaf van Vlaanderen was in verbond getreden met de koning van Frankrijk. De inwoners van Lo die zagen dat de Ieperlingen zich hadden overgegeven aan de genade van de graaf en dat hun stad door de Engelsen in de steek gelaten was, gaven zich op hun beurt ook over aan de genade van de Franse koning. Ze leverden hun opperhoofden uit die eerder aangesteld waren geweest door Filips van Artevelde. In ruil mochten de burgers hun huizen, hoven en leven behouden.

Anno 1383: graaf Lodewijk van Male liet de stad Lo versterken, benevens sommige andere steden in West-Vlaanderen, hij deed dat uit vrees voor een mogelijke inval van de Engelsen en de Gentenaars. De inwoners van Lo begaven zich te velde met ‘De Haze’, een bastaardzoon van Lodewijk van Male, maar ze werden door de Engelsen verslagen. Zo bleef het platteland verlaten achter en de bewoners die ze alsnog vonden werden onmiddellijk gedood. Ook al het vee werd geroofd. De stad Lo werd eveneens overweldigd, net zoals de andere steden van West-Vlaanderen, tot aan Sluis toe. Alles werd verwoest, allemaal om zich te wreken om wat de Fransen hen hadden aangedaan. Maar de Engelsen hebben korte tijd later de streek weer verlaten wanneer ze vernamen dat het Frans en het Vlaams leger in hun richting oprukte. Ze begaven zich vervolgens naar Calais.

De inwoners van Lo die absoluut niet wensten te lijden onder de wreedheid van die van Brittannië of van de Fransen zelf die nog erger handelden dan de Engelsen, zijn direct gevlucht. Sommigen verstopten zich langs bossen en grachten. Anderen repten zich naar Atrecht, Zeeland of Holland. Sommigen begaven zijn bij de Engelsen, of bij de Fransen waar ze probeerden van de buit te overleven.

–

Dit is een fragment uit deel 7 van ‘De Kronieken van de Westhoek’.