Rond 1040 komt graaf Herman aan de macht in het naburige Henegouwen. Deze afstammeling van de markgraven van Ename kan onmogelijk aanvaarden dat die regio en ook de regio van Valencijn Vlaams grondgebied is. Herman wordt een gevaarlijke vijand voor Boudewijn V. Herman treedt uiterst kordaat op want voor 1044 herovert hij de marke en de burcht van Ename. Ook de streek van Valencijn wordt opnieuw ingenomen.
In 1047 gaan Boudewijn en Herman een bondgenootschap aan waarbij het conflict rond Ename en Valencijn geregeld wordt in het voordeel van graaf Herman: de gebieden worden Henegouws gebied. Ename dat tientallen jaren een bloeiende handelsplaats was geweest, kwijnt weg omdat het niet langer tot Vlaanderen behoort. De plaats van Ename wordt ingenomen door het nieuwe Oudenaarde, dat gebouwd wordt aan de Vlaamse kant van de Schelde. Oudenaarde overvleugelt al snel Ename in alle opzichten.
In 1043-1044 slaat de goede verhouding die er tussen de West-Europese heersers bestaat om in een hevige vijandschap. Het begint eerst tussen de Franse en de Duitse koning. Er bestaat al een bondgenootschap tussen hen sinds 1033 voor zover dat de Franse koning Hendrik I getrouwd is met een Duitse vorstin. Maar Hendrik III van Duitsland vat om politieke redenen het plan op om te trouwen met de pleegdochter van de machtige Franse graaf Godfried van Anjou, de heerser over het zuiden van Frankrijk en grote delen van Italië.
De Franse koning vreest het samengaan van al die gebieden ten zuiden en ten oosten van Frankrijk en doet er alles aan om het plan van zijn Duitse collega te verijdelen. Tevergeefs echter want het huwelijk wordt in 1043 afgesloten. En ook in Lotharingen krijgt Hendrik III grote problemen met het Lotharingse hertogengeslacht. In 1044 breken de eerste onlusten uit. Hendrik III, die pas enkele jaren later keizer zal worden, denkt handig te zijn en biedt Boudewijn V het markgraafschap aan van zijn Antwerpse leengebieden.
Deze marke behoort eigenlijk toe aan de hertog van Lotharingen. Hendrik III probeert met die belening tweedracht te zaaien tussen de graaf van Vlaanderen en Godfried, de hertog van Lotharingen. Zoveel is wel duidelijk! En tegelijk wil hij zich verzekeren van het bondgenootschap van de Vlaamse graaf. Boudewijn is natuurlijk niet van gisteren en heeft de strategische manoeuvres van de Duitse koning door. Hij voelt natuurlijk dat Vlaanderen baat kan hebben met de tweespalt aan zijn oostelijke grenzen. Hij hapt toe op het voorstel van de Duitsers. Maar ook hertog Godfried is op zoek naar bondgenoten in zijn strijd tegen de Hendrik III.
Boudewijn is een opportunist van de zuiverste soort en is bereid een partnerschap aan te gaan met Godfried. Hij trekt in 1046 naar Frankrijk en slaagt er in om zijn schoonbroer, koning Hendrik, te overtuigen om zich bij hen aan te sluiten. Enkele maanden later, bij het afsluiten van zijn deal met graaf Herman van Henegouwen, stapt Henegouwen eveneens in de combine. En ook de graaf van Holland sluit zich aan bij Boudewijn. In het voorjaar van 1047 plant de Franse koning de eerste stap in de oorlog: een expeditie op Aken.
Die wordt echter verijdeld door Godfried van Anjou, de schoonvader van de Duitse koning. Aan de noordkant van Vlaanderen vallen de Hollanders de streek van Utrecht binnen waar de ondertussen tot keizer benoemde Hendrik heerst. De Duitse keizer krijgt er van langs en ook bij zijn terugtocht in Duitsland wachten hem slechte berichten. Godfried en Boudewijn hebben zijn keizerlijk paleis te Nijmegen vernield. De bisschoppelijke stad Verdun is in brand gestoken.
Overal in Lotharingen krijgen de getrouwen van de Duitse keizer het hard te verduren. De Duitse keizer smeekt om een wapenstilstand. Ondertussen heeft de Franse koning geen kik gegeven en wacht hij met zijn troepen dreigend aan de Lotharingse grens. Hendrik III beseft dat hij geen kansen heeft als zijn tegenstanders zich op één lijn blijven opstellen en probeert de partners onderling te verdelen. Terwijl de opstandelingen al tot aan de Rijn zijn doorgedrongen, treedt hij in onderhandelingen met Hendrik I van Frankrijk.
In ruil voor zijn neutraliteit in de strijd belooft de Duitse keizer grote delen van Lotharingen aan de Franse koning. Het komt tot een akkoord tussen de Duitsers en de Fransen. In het voorjaar van 1049 breekt het keizerlijk tegenoffensief los. Diederik van Holland wordt het eerst aangevallen. Hij wordt verslagen en op slag gedood. Godfried is een slapjanus, het ontbreekt hem aan durf en moed. Hij onderwerpt zich aan de keizer en laat hiermee zijn compagnon Boudewijn aan zijn lot over. De graaf van Vlaanderen staat plots alleen tegenover de Duitse heerser.
De keizer van zijn kant onderschat Boudewijn helemaal niet. Hij aarzelt om hem aan te vallen. In de plaats daarvan roept hij de Engelsen en de Denen te hulp met de vraag om troepen te sturen naar de Westkust van Vlaanderen en zich bij hem aan te sluiten. Tegelijkertijd wordt Boudewijn door paus Leo IX (verwant met de Duitse keizer) wegens het platbranden van de kerk te Verdun in de ban van de kerk geslagen. Het is een valse beschuldiging want het was eigenlijk Godfried die de OLV-kerk van Verdun in rook had laten opgaan.
Boudewijn ziet zich verplicht om zich te verdedigen tegen de Engelsen. De tijd is rijp voor Hendrik III om Vlaanderen vanaf de Schelde aan te vallen. Met een ontzaglijk leger valt hij Vlaanderen binnen en dringt door tot in de streek van Kamerijk waar alles wordt verwoest. De Duitse keizer onderwerpt het Westland. Zijn leger settelt zich lange tijd ter hoogte van het stadje Lo. De hele omgeving van Veurne-Ambacht wordt zo goed als verwoest. De gevangen genomen edelen en burgers worden langs de Lovaart via de grote waterplas van Wulpen, langs de Venepe en het Langelis, naar Nieuwpoort overgebracht. De vloot scheept in te Nieuwpoort richting Duitsland. Met aan boord veel streeknotabelen die als gijzelaars worden gedeporteerd.
Boudewijn beseft dat het spel verloren is en treedt in onderhandelingen met de Duitse keizer. In de herfst van 1050 reist hij naar Aken waar hij zich formeel onderwerpt aan diens gezag. Hij verliest de marke Antwerpen die hij enkele jaren voordien van diezelfde Hendrik III had gekregen. Maar voor de rest wil de Duitse keizer zich vooral verzekerd zien van het bondgenootschap van de Vlamingen, vooral omdat hij willens nillens het deel van Lotharingen dat hij geschonken heeft aan de Franse koning wil terugwinnen. Het lijkt hem dan ook het verstandigst om de Vlaamse graaf met zachtheid te behandelen.
Het graafschap Vlaanderen kan even tot rust komen. Er komt een tijdelijke periode van rust voor Boudewijn en de zijnen. Zijn vrouw Adela die de dochter is van de koning van Frankrijk heeft Boudewijn drie jongens en twee meisjes geschonken. Er is al een tijdje geen sprake meer van vetes tussen Normandië en Vlaanderen. Integendeel: Mathilde, de oudste dochter wordt in 1053 uitgehuwelijkt aan Willem de Veroveraar, de hertog van Normandië. Korte tijd na het huwelijk van zijn dochter, overlijdt Herman van Henegouwen met wie Boudewijn heeft gevochten tegen de Duitse keizer.
Zijn jonge weduwe Richildis wordt regentes in de naam van haar 2 jonge kinderen. Boudewijn ruikt zijn kansen om Vlaanderen en Henegouwen in één graafschap te laten samensmelten en benadert Richildis met de vraag of ze niet bereid zou zijn om in het huwelijk te treden met zijn oudste zoon Boudewijn van Bergen. De weduwe zegt niet neen en ze zegt niet ja. Ze twijfelt. Ze vreest de woede van haar opperleenheer, de Duitse keizer. Uiteindelijk en na heel wat show stemt ze toe. De graafschappen Vlaanderen en Henegouwen worden verenigd onder één en dezelfde macht. De twee kinderen van Herman en Richildis kunnen de pot op: Boudewijn van Bergen wordt aangesteld als graaf van Henegouwen.
De Duitse keizer kan niet onmiddellijk militair optreden want zijn leger bevindt zich in Italië. Hij laat het echtpaar excommuniceren omdat Richildis en Boudewijn van Bergen allebei nazaten zijn van Hugo Capet en dus bloedverwanten zijn. Pas in 1053 worden de Duitse legers ingezet om aan te vallen. Het komt tot een eerste clash ter hoogte van de Maas in Hoei. Boudewijn van Bergen trekt zich na dit eerste treffen terug. Zijn leger verschanst zich aan de linkeroever van de Schelde, de natuurlijke grens tussen Vlaanderen en Lotharingen.
De Duitsers steken echter de Schelde op twee plaatsen over waardoor Boudewijn niet kan ingrijpen als het Duitse leger het zuiden van Vlaanderen binnenvalt en verwoest. Hij kan echter wel de noordelijke kant vrijwaren. De Duitsers kiezen uiteindelijk voor de aftocht. Tijdens 1054 en 1055 blijft het aanhoudend rommelen tussen de Vlamingen de Duitsers. En het ziet er meer en meer naar uit dat ook de Fransen zich gaan mengen in het conflict. De plotse dood van Hendrik III in oktober 1056 maakt een bruusk einde aan de strijd. Zijn zoontje is nog erg jong en keizerin Agnes, de regentes, haast zich om vrede te sluiten. Ze weet wel waarom.
Op de rijksdag van Keulen van december 1056 worden de zaken geregeld. Boudewijn behoudt zijn lenen in Lotharingen, zijn zoon Boudewijn van Bergen blijft graaf van Henegouwen en Valencijn. Wat een triomf voor de graaf van Vlaanderen! In 1063 trouwt de jongste zoon van Boudewijn; Robrecht de Fries, met Geertrui, de weduwe van Floris, graaf van Holland. Ook het vorstendom Holland komt dus onder Vlaamse invloed te staan. Ondertussen voelt de Franse koning Hendrik I, de schoonbroer van Boudewijn, zijn einde naderen.
Zijn opvolger is pas acht jaar en hij verzoekt Boudewijn om de jonge Filips te beschermen en bij te staan bij het uitoefenen van zijn taken als koning. De Vlamingen hebben het warempel ver geschopt. De macht van de graven van Vlaanderen heeft zijn hoogtepunt bereikt. Boudewijn V is de oom en beschermheer van de koning van Frankrijk, de schoonvader en bondgenoot van de koning van Engeland. Zijn staten en die van zijn zonen strekken zich uit van de Canche en de heuvels van Artesië tot aan de Schelde, en van de Schelde af tot over het Valencijnse, Henegouwen, de marke van Ename tot aan de Dender, de Zeeuwse eilanden en het graafschap Holland. En dan hebben we het nog niet over de gebieden in Lotharingen en in het Kamerijkse.
Eén aspect van Boudewijns activiteiten mag zeker niet over het hoofd worden gezien: de oprichting van verscheidene kloosters. Al in 1041 wordt het kapittel van Harelbeke gesticht door het gravenpaar en vooral onder druk van gravin Adela die eveneens de abdij van Mesen sticht waar ze na de dood van haar man zal verblijven en er zal sterven.
In 1050 wordt Sint-Pieters van Lo opgericht door een zekere priester Thomas. De OLV-abdij van Voormezele wordt gesticht door Isaac van Voormezele. De O.L.V.-abdij van Zonnebeke dankt zijn ontstaan aan een zeker Fulbold die al dan niet terecht of onterecht doorgaat voor de burggraaf van Ieper. Ze vormen allen, dankzij de persoonlijke tussenkomst van de vorst, centra van vroomheid, cultuur en vooral van economische bloei.
Boudewijn draagt bijzonder veel zorg voor zijn eigen opvolging. Tot aan zijn aantreden was het vrij eigenaardig dat de graven van Vlaanderen meestal maar één zoon hadden. Het gaf aanleiding tot een groeiende macht en had tot op heden geen gevechten rond opvolging opgeleverd. Boudewijn V heeft wel twee zonen: Boudewijn van Bergen en Robrecht de Fries. De oude graaf wil graag zijn oudste zoon Boudewijn van Bergen aan het bewind laten in Vlaanderen, terwijl Robrecht de Fries een vorstelijke rol zou kunnen spelen buiten Vlaanderen. Dat is zijn ambitie.
Tijdens een plechtigheid ergens in 1063, onmiddellijk na het huwelijk van Robrecht te Oudenaarde, doet de bruidegom trouwens afstand van al zijn rechten voor wat de opvolging van Vlaanderen betreft. Alles is in het werk gesteld om zijn geslacht een machtige en veilige toekomst te bieden. In 1067 legt Boudewijn van Rijsel finaal het hoofd neer. Vier jaar voor de tragedie van Cassel waarbij zijn afstammelingen elkaar tot op het bot zullen bestrijden voor zijn gigantische erfenis.
Dit is een fragment uit Boek 1 van De Kronieken van de Westhoek
