Anno 1933, op de 11de november, was het 15 jaar geleden dat er een einde gekomen was aan deze vreselijke wereldoorlog. Het Ypersch Nieuws besteedde in zijn uitgave van die 11de november veel aandacht aan Vlaanderens Kollebloemen die van langs om meer een symbool van de strijd in en rond Ieper waren gaan uitmaken. Ze brachten de originele Engelstalige tekst van het mooi gedichtje van wijlen luitenant-kolonel John Mc Crae van het Canadees geneeskundig legerkorps, samen met een Vlaamse vertaling ervan:
In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row,
That mark our place; and in the sky
The lark, still bravely singing, fly
Scare heard amid the guns below.
We are the Dead, short days ago
We lived, felt down, saw sunset glow
Loved and were loved, an now we lie
In Flanders fields
Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch, be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die,
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders Fields.
–
In Vlaanderens velden
groeien de kollebloemen
Tussen de kruisen, die rij aan rij
onze plekjes benoemen.
En in de hemel vliegen de leeuweriken
altijd maar luidruchtig zingend
maar nauwelijks hoorbaar
door de bommen hier beneden.
Wij zijn de doden. Enkele dagen geleden leefden we nog.
We zagen de dageraad,
de schemering van de ondergaande zon.
We beminden en waren bemind.
En nu liggen we hier in
Vlaanderens velden.
Met onze dode handen
geven we de vredesfakkel door,
aan u om die hoog te houden.
Maak ons vertrouwen niet stuk,
van wij die stierven
want in deze aarde hier
zullen we niet rusten
ondanks al die kollebloemen
die groeien en bloeien in
Vlaanderens velden.
Bovenstaande verzen werden waren de inspiratie van de dichter, ingegeven tijdens de tweede slag van Ieper. Terwijl Mc Crae zich bevond in een kleine vooruitgeschoven verpleegpost die ingericht was in een holte die gegraven was in de oever van de vaart van Ieper naar Boezinge, bedekt met gegolfde ijzeren platen. Zijn regels werden geschreven tijdens een tijdelijke pauze in de strijd, op een bladzijde uit zijn notaboekje gescheurd en later naamloos opgestuurd naar het Engels blad ‘Punch’. Dit blad publiceerde deze verzen en tussen de angst van de geweldige strijd door, bereikten die weldra de verste uithoeken van de wereld.
Hun aandoenlijke schoonheid vond een geweldige weerklank in alle harten. Die verzen werden uitgegeven onder de naam ‘In Vlaanderens Velden’ en wonnen de harten van al diegenen die de kollebloemen hadden gezien, zo weelderig groeiend te midden de verwoesting van Vlaanderens slagveld. Sinds onheuglijke tijdens reed waren de kollebloemen beschouwd als een zinnebeeld van de slaap, zodat door een transformatie van gedachten deze kollebloemen voor ons heden ook nog de betekenis van vrede en rust kregen en dus perfect konden dienen als het symbool voor vrede en vrijheid.
De schrijver van dit gedicht had als kolonel het recht om een bestuurlijke functie achter de linies waar te nemen, maar verkoos het om persoonlijk bij zijn mannen aan de frontlijn te mogen zijn. John Mc Crae sneuvelde op 28 januari 1915 en ligt begraven in de grote Engelse begraafplaats te Wimereux in Frankrijk. Na de oorlog werden de kollebloemen als zinnebeeld van de herinnering aan de oorlog overgenomen door wijlen veldmaarschalk Haig, toen hij het ‘Relief Fund’ oprichtte ten voordele van de verminkte soldaten, weduwen en wezen van de grote oorlog.
De kollebloemen werden vervaardigd in hun modeldorp te Engeland, en op de dag van de wapenstilstand werden ze door rijk en arm gekocht om zo hulp te bieden aan diegenen die leden door het vervullen van hun plicht. De betekenis van de kollebloemen, als zinnebeeld van opoffering en moed, had de verbeelding getroffen van alle weldenkende personen, en nu vooral er een dreiging en een gevoel van onrust boven onze hoofden hing, was het een troost om te zien dat de Engelse harten nog altijd met diezelfde gedachten bezield waren als tijdens die droevige dagen van 1914.
–
uit ‘De Grote Kroniek van Ieper’ (werk in opbouw)
PS: de Vlaamse vertaling is mijn persoonlijke vertaling.
