Boitshoucke, voormaels afhankelyk van de Noordvierschare van Veurne, is een klein dorp, gelegen in Veurnambacht, tusschen Pervyse en Nieupoort.
BESCHRYVING VAN BOITSHOUCKE en ‘S HEERWILLEMSCAPELLE.
Boitshoucke, voormaels afhankelyk van de Noordvierschare van Veurne, is een klein dorp, gelegen in Veurnambacht, tusschen Pervyse en Nieupoort.
Oudtyds droeg deze plaets den naem van Boykenshouck, zoo als men leest in eenen pauzelyken brief van Clemens III. Dit stuk behelst eene naemlyst van de kerken, zoo als van Boykens-houck enz., welker patroonschap aen de abdy yan Sint Nikolaus te Veurne toebehoorde.
Volgens den schryver Petrus De Waghenare, monik der abdy Tan St. Nikolaus te Veurne, maekte dit dorp eertyds deel van Wulpen; hy voegt erby dat het in 1190, yan de moederkerk afgescheiden en tot eene afzonderlyke parochie verheven wierd.
Men meent, zegt Sanderus, dat zyn naem voortkomt van eenen hoek, alwaer de kleene booten, by hoog gety konden aenlanden. Wat er van zy, t is ook mogelyk dat het alzoo genoemd geworden is omdat het een hoek van Wulpen was, waervan zeker man, genoemd Boye (Braulius), de voornaemste inwoner was.
Boitshoucke was een van de acht parochiën die ten tyde van het bisdom van Yper, onder de dekeny van Nieupoort lagen. Alhoewel zy over een zeventigtal jaren maer vyftig kommunikanten telde, was zy nogtans de minste niet van deze parochiën. ‘S Heerwillemscapelle en Zoetenay waren zoo groot niet.
Nu ter tyd, bevat deze gemeente eene bevolking van 143 zielen en 25 huizen, volgens officiële opgaef van 1846; hare uitgestrektheid in lande beloopt slechts tot 835 hektaren.
De kerk staet in ’t midden der vette weiden van Veurnambacht. Zy is aen God toegewyd, onder de beschermmg van den H. Audomarus, en heeft dry autaeren. Over eenigen tyd was zy ook het pastorshuis, gansch vervallen. Maer beide zyn door den iever van Mr den pastor ordentelyk hersteld geworden. Deze verbeteringen hebben meer dan tien duizend frank gekost.
In de voorgaende eeuwen waren de kaniniken der kathedrale te Yper van het lid van Veurne, benevens de kanoniken van Sint Walburgfa te Veurne, tiendheffers van de parochie.
Ten dien opzigte moesten zy het pastorshuis benevens den choor van de kerk onderhouden, en aen den pastor een jaerlyksch pensioen van 57 pond grooten uitkeeren.
De byzonderste daedzaek betrekkelyk Boitshoucke, waervan in de geschiedenis nog gewag gemaekt wordt, is dat deze gemeente, in het jaer 1659, veel af te zien had. Zy wierd geplunderd door het spaensche leger van den graef Merchin.
Na het konkordaet van 1801 en de herinrigting der parochiën, stelde men Boitthoucke inden rang van succursale kerk van Nieupoort. Deze schikking was van korten duer. Op den 30 September 1807, kwam er een keizerlyk dekreet uit, waerby acht en twintig parochiekerken in het departement der Leije moesten afgeschaft en in openbare bidplaetsen veranderd worden.
De parochie Boitshoucke wierd onder dit getal begrepen. Z. D. H. prins De Broglie, Bisschop van Gent, gaf op den 15 Juny 1808, eene nieuwe verordening van de kerken zyns bisdoms uit, bekrachtigd door den prefekt Chauvelin, waerby hy Boitshoucke als parochiekerk afschafte en als enkele annexe onder Avecapelle stelde.
Nogtans behield de kerk eenen eigen priester, bekleed met de magt van eenen succursalen pastor, tot het jaer 1814. Sedert dit tvdstip, verloor zy al de teekens van parochiael bestaen; zy was een enkele bidplaets gedurende een dertigtal jaren, totdat zy eindelyk, ais parochie heringerigt, in 1840 eenen eigen pastor herkreeg. De wereldlijke magt vervoegde zich by het geestelyk gezag om deze plaetse op te beuren: krachtens koninklyk besluit van 3I December 1848, wierd Boitshoucke als kapelle,en, krachtens een ander van 9 February 1857 , als succursale ingerigt.
Onder de parochie van Boitthoucke ligt ‘S Heerwillemscapelle. Eertyds was deze plaets eene parochie op haer eigen, zoo nogtans dat zy door de pastors van Boitshoucke bediend wierd. Het was een ridderheer, genoemd Willem, zoon van Christiaen, die de kerk van dit dorpken stichtte. In 1218, wierd zy door Adam, Bisschop van Teruane, van Sint Nikolaus te Veurne afgescheiden en tot eene parochie verheven.
Voorzien van twee autaren, had deze kerk voor patroon den H. Gulielmus, en was onder de dekeny van Nieupoort gelegen. Zy stond digtby den Steenweg van Dixmude naer Veurne, op eenen afstand van eene halve ure van Boitshoucke en van een groot kwartier uers van Pervyse.
Sedert langen tyd bouwvallig, wierd de kerk in 1832 gansch vernietigd. Voor het geestelyk, zoo hierboven is aengesüpt, maekt ‘S Heerwillemscapelle deel van de parochie Boitshoucke, maer voor het burgerlyk ligt het onder Veurne. Volgens officiele opgaef van 1846, heeft ‘S Heerwillemscapelle 19 huizen en eene bevolking van 120 zielen.
Boitihoucke is acnzienlyk door verscheidene geleerde mannen, die aldaer de pastory bediend hebben, zoo als men zen kan uit de lyst die hieronder volgt.
NAEMLYST DER PASTORS VAN BOITSHOUCKE EN S HEERWILLEMSCAPELLE.
De eerwerde Beeren ;
Adrianus Van der Heyde was pastor voor het jaer 1562. Hy ging indezelfde hoedanigheid over tot Houthem, alwaer hy overleed in 1564.
Jacobus Smit overleed in Spanje ten jare 1583.
Franciscus Bommele stierf in 1599.
Petrus Boetave, te vooren pastor van St. Jooris, na eenigen tyd alhier het herdersambt bekleed te hebben, wierd pastor van Wulpen, alwaer hy het tydelyke met het eeuwige verwisselde, in 1801.
Philippus Van Torre, na alhier de pastory bediend te hebben, wierd pastor van Houthem, alwaer hy in den Heer ontsliep ten jare 1608.
Ladislaus De Merendre, S. T. B., bediende de pastory gedurende dry jaer, waerna hy pastor van Nieupoort benoemd wierd.
Nikolaus Schroy bekleedde het herdersambt tot 1619.
Christophorus Boeloert, voormaels pastor van Westende, Wulpen , en Houthem, bediende de pastory van 1619 tot 1620.
Franciscus Wallius, S. T. B., te vooren pastor te Poperinghe, waerschynlyk van St. Bertinus, monik geworden zynde van St. Nikolaus, bediende de pastory van 1620 tot 1680.
Egidius Blomme, bekleedde het herdersambt van 1681 tot 1642.
Norbertus Sveerts, voormaels professor der poëzy en rhetorika, te Praeg, was pastor van 1642 tot 1644.
Jacobus Druve, eertyds professor der poëzy , rhetorika, wysbegeerte, en godsgeleerdheid, bediende het herdersambt van 1645 tot 1647. Hy heeft eenige werkjes geschreven
Bernardus Osyn nam bezit van zyne pastory in 1647, maer hy overleed van de pest, vyf dagen daerna.
Cornelit Kien, voortyds professor van rhetorica, te Dixmude, bediende de pastory van 1647 tot 1666, alsdan in dezelfde hoedanigheid overgaende tot Pervyse.
Comelis Hondertmarck, bekleedde het herdersambt van 1656 tot 1662.
Adrianus De Buck, voormaels bibliothecarius in de abdy van St. Nikolaus, was pastor van 1662 tot 1664. Hy overleed pastor van Ramscapelle.
Georgius Pauwels bekleedde het herdersambt van 1665 tot 1667. Zoo als zyn voorzaet stierf hy pastor van Ramscapelle.
Garembertus Fonteyne was pastor van 1667
Franciscus De Wintere bediende de pastory van 1682 tot 1689. Hy overleed pastor van Pervyse.
Jacobus Monyn was pastor van 1690 tot 1709
Judocus De Schaepmeester bediende de pastory van 1709 tot 1781.
Philippus Coppey bekleedde bet herdersambt van 1781 tot 1745.
Garembertus Poupaert droeg den herderslast van 1745 tot 1747.
Joan. Gequiere was pastor van 1747 tot 1771.
Jacobus De Cloos bediende het herdersschap van 1772 tot zyn overlyden, den 7 Januaryvan het jaer 1785.
Petrus Cauwe, van Polinchove, bekwam de pastory in 1785. Na dezelve 25 jaer bediend te hebben , overleed hy den 28 Oktober 1809, in den ouderdom van 71 jaer.
Als pastor van Boitshoucke, wierd hy in de geldschatting der zes millioen livres , welke, in 1794, door de Franschen, op de geestelykheid van Westvlaenderen gelegd wierd, voor 25,500 livres aengeslagen.
Eugenius Hendryckx, van Nieuwcapelle, gewezen monik vanS.Nikolaus, en voormaels onderpastor van Pervyse, bediende de kerk van Boitshoucke, sedert het jaer 1810 tot 1814, waerna hy pastor genoemd wierd van Ramscapelle, alwaer hy overleed den 31 Oktober 1836, in den ouderdom van 72 jaren. Mr. Hendryckx wierd, in 1799, naer het eiland Oleron in ballingschap weggevoerd, om zyne getrouwigheid in het weigeren van den eed van haet aen het koningdom, enz.
Petrus Francitcus Nyssen, geboren te Breedene in 1807, onderpastor van Pervyse, wierd in de maend April 1848, pastor benoemd. In 1858, ging hy in dezelfde hoedanigheid over tot Nieuwmunster.
Edmundus Van Strate, geboren te Brugge, in 1807, voormaels, achtervolgens onderpastor van Rousbrugge, Sweveghem, Oedelem, van de B. Maria Magdalena te Brugge, en van Staden, ontving zyne benaming als pastor in July 1858…
Uit de Parochieboeke van Alveringem, Beveren, Boitshoucke…
