Regen in Kortemaand, vries in de maartemaand.
Een droge maart is goud waard.
Maarte niet te droge en niet te nat, vult boer zijn kasse en vat.
Sint-Jozef (19 maart) klaar, vruchtbaar jaar.
De nood is hoog. De armoede woekert maar verder. Het gevolg van een dramatisch slechte handel, een flauwe nering en de duurte van de voedingsmiddelen. De kerken zitten vol met biddende mensen. ‘God haal ons hier toch uit deze ellende’. Hoeveel keren zal God de vader deze vraag toegestuurd krijgen?
De toestand in Vlamertinge Iemand die in het begin van de oorlog naar Frankrijk gevlucht is en nu maar pas naar de gemeente terugkeert, kan zich moeilijk een gedacht vormen van de ellendige toestand waarin de terugkerende bevolking verkeerde na de aanval van 28 september 1918.
Spreken we dus een beetje over de strengste winters die de mensen ooit hebben geplaagd. Het schijnt dat voor vele eeuwen de gemiddelde temperatuur van de koudste maand van het jaar vijf of zes graden lager was dan tegenwoordig.
Anno 1139. Naer eene langduerige droogte van ontrent twee jaeren, waer door de aerde als versteent was, hebben de beken ende rivieren schielyk beginnen te swellen ende zoo veel water te geven, dat zy de meerschen overstroomen; dog dit belette den hongersnood niet, die, ontrent twaelf jaeren duerende, zeer veel volk wegsleepte.
In augustus, september en oktober werd er dagelijks graan opgekocht. Het volk hier over misnoegd, wilde de graankopers plunderen, hetgene geschiedde te Steenstraete, Elzendamme en Roesbrugge. Enige der oproermakers werden kort gestoken en de beroerten werden gestild.
’t Nazomerken van Allerheiligen en kan voor den winter niet beveiligen. (De nazomer, of S. Michielszomer.)
Sinte Marlijn | vuer en warme wijn!
De misse van sinte Merten brengt ons den winter dikwils herte.
Na een lange sneeuw- of vorstperiode is de dooi welkom: “me liggen met den dooi”. Maar dat kan ook ironisch in de zomer worden gezegd, om op het minder welkome van de regen te wijzen. De vieze papperige brij van half gesmolten sneeuw doet ons van “ne vuilen dooi” spreken, maar als de dooi zich niet doorzet, hebben we het over “nen (h)alven dooi”. Immers, “nen dooi zonder regen en win(d), en e(s) nie weer(d) dat ie begin(t)”.
Op den 12 sporkele 1587, (NB: februari = sprokkelmaand) vrijdag zijnde, zoo zijnder gevonden drie doode lichamen van landslieden, alwaer den eenen hiet Jan Hutte, landman en pachter in Zillebeke, en d’ander twee waren van Houthem, en waren wel xiiij dagen geleden vermoort geweest van Oostendenaers, om dies wille dat zy gevangen zijnde geen rentsoen ofte luttel wilden geven; zijn gevonden geweest ontrent Zillebeke-Meulene, door de groote menigte van vogelen die in ’t zelve braemstuk uyt en in vlogen, zoo dat sommige landtslieden die daer passeerden zeiden : « Laet ons gaen sien wat caronerie dat daer licht. »
Na de dooi van de grote vorst heeft de koude blijven duren met felle winden, en de sneeuw die het opkomende en groeiend koren op de landen vernietigde. En het koren, al gerezen tot 34 pond per zak, deed alle mensen beducht zijn voor een aanstaande excessieve dure tijd. Hetgeen aan het magistraat mogelijkheid gegeven heeft om reden de hoofdmannen op te roepen en met hen een bestelling te nemen van een hoeveelheid koren ten koste van stad uit Danzig te ontbieden ten dienste van de eerlijke gemene lieden en voor de armen, met verbod dat de rijken noch de welstellende personen daar niet van zouden genieten. Waartoe den heer voogd 3.000 guldens aan de stad in lening gegeven heeft zonder interest.
Dan zal ik dromen van het zomerland,
Zalig wandelen hand in hand.
Wek niet mijn ziel dan, wandelend uur aan uur
In droomwaranden licht van droom-azuur.
Daar staat ievers aangetekend dat het, op den 29 januari 1709 de koudste dag van al was. Het vroos zo straf dat voor Antwerpen de Schelde met een dikke laag ijs toegevrozen was, en dat de mensen langs de strate van de koude dood vielen.
Irma en Zulma Van Puymbroeck woonden te gare, ’n beetje inneweerds, langs den binnenweg bij ’t Lulleke. Dat was’n kleine half uur gaans van de naaste herberg ’t ‘Kruiske’ en gildig dobbel zoo verre van de kerke. Dat is nu veranderd, want sedert ’t komen van de Paters Passionisten is daar ’n nieuwe parochie ontstaan. Daar stond ’n tweewoonst, maar ’t een huis was grooter dan ’t andere.