Binnen de jaren 1793 en 1794 plunderden de Franse republikeinen deze kerk, die als één van de schoonste van het bisdom van Ieper gehouden werd. Ze gebruikten het gebouw gedurende elf maanden voor kazerne, paardenstal en beenhouwerij. Ze vernielden en verbrandden al de meubelen, als de boisering, predikstoel, biechtstoelen en altaren, terwijl ze de sacristie voor gevangenis hielden.
Sanderus, in zijn hoogst geacht boekwerk ‘Verheerlykt Vlaenderen’, gedrukt van 1641 tot 1644 maakt gewag van Beveren bij Roesbrugge op die hier volgende manier: ‘Beveren is een zeer vermakelijk dorp, zuidwaarts voorzien van weiden, die een fraai gezicht verschaffen. Het pronkt insgelijks met een zeer schoon kasteel, hetwelk versierd is met de aangenaamste beplantingen van bomen, welke ten opzicht van haar nette orde, hun gelijke in geheel Vlaanderen niet hebben. Het kasteel is met een gracht omringd, en in zijn nabijheid ontmoet men tuinen en boomgaarden, en alles wat het oog en de geest vermaken kan. Daar heb ik een zolder gezien, voor wat zijn grootte betreft, zonder weerga in heel deze provincie. Het is op deze plaats dat Petrus Bert geboren is.’
Gelegen op de grenzen van België, paalt deze gemeente aan drie parochies van Frankrijk, te weten aan Bambeke, Oostkapel en Hondschote. Maar ook aan Leisele, Hoogstade, Gyverinkhove, Stavele en Roesbrugge. Besproeid door de Ijzer, die zich afscheidt van Stavele en Roesbrugge, heeft ze een aantal huizen die vervoegd zijn met de dorpsplaats van deze laatste parochie.
De bevolking van Beveren biedt sedert lange tijd maar weinig veranderingen aan: in 1777 telde men hier 1100 communicanten. Nu; in 1858 berekent men het aantal zielen op omtrent 1693. Haar uitgestrektheid in land, volgens de ‘dictionnaire géographique van Meerts’ bevat 1235 hectaren.
Vroeger lag deze gemeenten voor de burgerlijke en rechterlijke zaken onder de Zuidvierschaar van Veurne, die ter plaatse door een hoofdman vertegenwoordigd werd. Voor het geestelijke is deze parochie achtereenvolgend onderhorig geweest aan de bisdommen van Terwaan, Ieper en Gent tot ze sedert 1834 onder Brugge gekomen is.
De parochiekerk, aan God toegewijd onder de bescherming van de heilige Audomarus, is merkwaardig door haar grootte. Het gebouw van ogivale stijl, met een toren in het midden, verbeeldt een kruis. Het is spijtig dat men hier en daar de oorspronkelijke bouwtrant heeft weggenomen. De kerk werd in 1451 gebouwd, zoals men onlangs kon lezen op een balk die in 1751 in de kerk geplaatst werd en die sinds korte tijd van daar verdwenen is. Deze balk droeg als opschrift: ‘Als de kercke 300 jaren had gestaen, is deze balcke in gedaen. Anno 1751.’
In vroegere tijden bezat de kerk een zeer hoge toren met een langwerpige naald. Maar op 1 januari 1779 viel de bliksem er op en veroorzaakte daar grote schade. Deze brandramp noodzaakte aanzienlijke herstellingen. Om de te grote onkosten te vermijden, verving men de voormalige naald die honderd voet hoog was, door een lege kap ter hoogte van eenendertig voet. Terwijl men ook de kuip van de kerk verminderde door het afnemen van vele lagen steen.
Enige tijd later kreeg de kerk andere rampen te doorstaan, waar ook de parochianen veel gevoeliger aan waren. Binnen de jaren 1793 en 1794 plunderden de Franse republikeinen deze kerk, die als één van de schoonste van het bisdom van Ieper gehouden werd. Ze gebruikten het gebouw gedurende elf maanden voor kazerne, paardenstal en beenhouwerij. Ze vernielden en verbrandden al de meubelen, als de boisering, predikstoel, biechtstoelen en altaren, terwijl ze de sacristie voor gevangenis hielden.
Het was mijnheer de Sodt, in die tijd kapelaan van Woesten die deze verwoesting beschreef. Hij merkte daarbij op dat er achteraf niet eens meer het nodige hout overbleef om een theeketel aan de kook te brengen. Niets ontsnapte aan de goddeloosheid van de Franse soldaten. Omdat de kerk met een zwaar en welluidend klokakkoord praalde, klommen ze op de toren, wierpen de klokken door de zolders en het steengewelfsel naar beneden om ze daarna naar Frankrijk te voeren.
Vooraleer ze de kerk verlieten, vulden ze de kerk met stro en ze probeerden het gebouw plat te branden. Maar de Heer heeft het niet toegelaten dat ze deze heiligschennende euveldaad zouden voltrekken. Het is nog niet al: in 1797 deed het Franse staatsbestuur de kerk sluiten tot in 1802. De wegen van Sion treurden omdat er niemand de goddelijke diensten kwam bijwonen die gedurende vijf jaren achterwege bleven. Tijdens deze sluiting werden de bekende kerkgoederen verkocht. In deze pijnlijke toestand hadden de parochianen nog een troost, te weten dat het beeld van O.L.V. dat zijn als miraculeus aanzagen, niet geroofd noch onteerd was. Een godvruchtig man, Albertus Martin genoemd, had het heilig beeld op zijn zolder verborgen en bewaard.
De Fransen voerden hun razernij niet alleen tegen de kerk, maar ook tegen de parochianen uit. Ze kenmerkten hun aankomst in de maand november 1792 door het doodschieten van een vreedzame landman van Beveren, en een deel van de parochie, gelegen op de voormalige heerlijkheid van Roesbrugge, af te brengen.
Nadat ze naar hun land teruggekeerd waren, vertoonden ze zich in 1793 opnieuw te Beveren waar ze bleven nestelen tot in 1794. Tijdens die periode verwoestten ze de huizen van de pastoor, kapelaan en de griffier die allemaal op de vlucht geslagen waren. Hieruit kan men zich een gedacht vormen van de bedenkelijke toestand van de parochianen op het einde van vorige eeuw.
Om het algemeen overzicht te beëindigen behoren er nog enkele wetenswaardigheden aangestipt te worden. In vroegere tijden werd het tiende op de parochie geheven door de bisschop van Boulogne en de abdis van Roesbrugge. Maar, ten aanzien van dit voorrecht moesten deze wel de pastorie onderhouden, en jaarlijks een pensioen van 44 pond betalen aan de pastoor. De parochie had het voorrecht van de onderpastoor en de koster te benoemen en daarom moest ze ook voor hun onderhoud betalen. Ze betaalden aan de eerste een jaarlijks pensioen van 32 pond en aan de tweede 25 pond.
Van onheugelijke tijden werd de parochiekerk binnen de octaaf van O.L.V.-Geboorte door een overgrote volkstoeloop bezocht. Deze bedevaart bestaat tegenwoordig nog altijd, maar ze is veel minder dan in voormalige tijden. De wagens en andere rijtuigen die uit alle streken van het omliggende met vreemdelingen aankwamen, vulden de kerk met pelgrims. Om aan de devotie van de pelgrims te voldoen, kwamer er vroeger altijd paters om die diensten tijdens deze octaaf voor te gaan.
Vroeger bestond er op de parochie een kapel van Sint-Elooi, waar een beneficie gesticht was en tweemaal per jaar mis gelezen werd. Deze kapel heeft haar naam een wijk gegeven. De andere wijken zijn Eikhout, Haegedoorne, Hoogeseine, Oostkapelhoek, Roesbrugge en Stavelbrugge.
–
Uit ‘Parochieboek van Alveringem, Beveren, Boitshoucke’


