Elkeen in Ieper leefde gerust en tevreden zolang diegene die onmiddellijk boven hem stond ook tevreden was. Er was ook een tribunaal. Omdat Ieper te midden in de bossen lag waren er onnoemelijk veel wildstropers, konijnendieven, vechthanen. En de dagen waarop de raad van rechters zich verwaardigde van te zetelen zag men de beschuldigden de stad binnenkomen, een beetje beschaamd en scheef in hun zondagspak om zich gedwee te gaan onderwerpen aan de uitspraken van moeder Justitia.
De zwaarste beschuldigden werden aangebracht in het dievenwagentje. O! Dat dievenwagentje! Geheimzinnig gesloten als een ouderwetse jas die men dichtknoopte tot aan de kin, met tralievenstertjes zoals aan de veewagens op de trein en met op het dak twee korte buisjes, elk met een Chinees hoedje bekroond om lucht te trekken via de bovenzijde. Hoe vaak was het niet voorbij mijn ramen gereden, geladen met zijn lading schelmen en slechterikken, nijdig dicht als een pepervat, met achteraan een flinke gendarme die er aan hing als een zwarte vlinder met zijn vlerken toe en oogjes kneep naar de meiden die vensters wasten.
Het paard was waarachtig levend uitgesneden uit Dickens’ David Copperfield, het lamlendigste en meest luie dier ter wereld. Het strompelde voort, met zijn kop naar de grond als wilde het de statige rechters in hun weidse toga’s nog wat op hun blinkende hielen laten draaien want zonder hem konden ze toch niet voort, zonder hem geen vierschaar en geen recht in Ieper, zonder hem liepen al de pensjagers op vrije voet en was er heel de omtrek geen enkele haas of wild konijn overgebleven. De koetsier zat in zijn hokje met een tweede gendarme aan zijn zijde. Hij droeg een zwarte pet met rode band om zijn bediening duidelijk te maken en zichzelf herkenbaar te maken tussen de rest van de stervelingen alsof hij met ambtelijk gezag bekleed was, te weten de koetsier van het dievenwagentje.
Hier in Ieper waren er dus de voorzitter van het vredegerecht, de rechters, de advocaten, de procureur en zijn substituut, de griffiers en hun klerken. En al die mensen stapten met een ernstig gezicht over straat, in het zwart en ondoordringbaar voor de ogen, zo zwart en geheimzinnig als het dievenwagentje zelf. Op de zittingsdagen was het rechtspaleis in roering en bedrijvigheid als een mierennest. Niet ingewijden wisten immers niet hoeveel werk en moeite en rondspringen het kostte aan al de bedienden, van hoog tot laag, vooraleer tenslotte een vonnis uit de mond van de hoogste rechter kwam. Vandaar al dat geharrewar. Twee of drie keer per jaar werd het aan al die heren gejeund om in hun officieel uniform onder de ogen van hun medeburgers te mogen verschijnen.
Burgemeester en schepenen, arrondissements- en politiecommissaris verschenen gespannen in hun gegalonneerd laken, met spierwitte nieuwe lederen handschoenen en een netgeschoren gezicht. Dat waren de dagen van het Te Deum toen de geestelijkheid God ging bedanken om het welzijn en het behoud van ons vorstelijk stamhuis. En wat kraakte het orgel op die dagen uit zijn zwaarste pijpen, och!
Had de orgelist nu maar zes handen en drie paar benen gehad. Wat geurde er kwistig de wierook met blauw wervelende wolken in de zonnestralen, die zich boorden door de bonte kleurenvensters. Wat stonden de priesters, stijf van de zijde en gouden stoffen vuistdik op hun gewaden geborduurd. Vijf, zes, zeven priesters doken één voor één uit de sacristiedeur, als voortschuivende goudpyramiden. De kerk zat op dergelijke keren zo vol als een ei, de lucht was er zwoel en de prachtige Sint-Maartenskathedraal speierde zoals in zijn oudste luisterdagen als een bonte ruiker met de rijkste kleurenwemeling. Want daar kwamen ook de hogere officieren naartoe in hun prachtige uniformen…
–
Uit ‘De Grote Kroniek van Ieper’ – werk in opbouw
