Gerytsel: gerij, verkeer: ‘Wuk è gerytsel, ’t is voo zot te komm’n – Wat een druk verkeer, om gek van te worden.
– Kapoabel: (Frans: capable) – bekwaam, knap – ook negatief: ‘en is toet olles kapoabel’: hij is tot alles in staat, ook tot het ergste. – Ke n’en d’r nie up e schaft: (Schaffen, letten, acht nemen van): ‘Ach wos ze doar ook? Ke nen d’r nie up e schaft: ik heb haar niet opgemerkt.
– Koolprote: (Kool, groente, proote, stoelgang): – de slappe stoelgang na het eten (te veel) groene kool bv.
– Gerytsel: gerij, verkeer: ‘Wuk è gerytsel, ’t is voo zot te komm’n – Wat een druk verkeer, om gek van te worden.
– M’n oog’n viel’n d’r juust’up: Ik kreeg het toevallig in het oog en merkte het bij toeval op.
– E leevoart: Levaard, verse, nieuwe haring – ook gebruikt in de betekenis van iemand die geniet van het leven en bijvoorbeeld graag aan de toog hangt.
– Stoakestyde: zo stijf als een staak, paal – stram na ongewone inspanningen of slechte houding bij de slaap.
– Lapp’n en tapp’n: Herstellen – eigenlijk het verstellen van schoenen (zolen) en tappen slaan (nagels, taatsen) – vaak gebruikt voor iemand met wankele gezondheid: ”t Is oltyd lapp’n en tapp’n’ – allerlei minder doelmatige middeltjes aanwenden om echte of vermeende kwaaltjes en ongemakken te helen.
– Lans z’n ore loat’n leek’n: letterlijk: langs zijn oor laten lopen – iets niet willen horen of niet willen verstaan, negeren dus: ”k ent em ezeit moar e liet ’t lans z’n oore leek’n.’
– Ellekeute: Elleboog: ‘k En m’n ellekeut e stook’n en ze doed e masse zeir’.- Keute staat voor uitstekend gewrichtsbeen.
-Z’n ann’n ov e sneen: Letterlijk: zijn handen afgesneden. Figuurlijk: iets onmisbaar afgenomen worden, bijvoorbeeld het verlies van een huishulp niet langer een gewoon leven kunnen leiden: ‘Sedert da’k olliene zyn, zy ‘k lik m’n ann’n ov e sneen.’
– Ze kesse uitbloaz’n: Zijn kaars uitblazen, de laatste ademtocht, sterven: ‘En ee ze kesse uut e bloaz’n’, hij is overleden.
– Nie will’n e weet’n en: letterlijk: niet willen geweten hebben niet willen toegeven: ‘E wil ’t nie e weet’n en’: hij wil het niet toegeven, niet inzien of erkennen.
–
Ieperse woorden en uitdrukkingen door Staf Verheye
