Anno 1178. Ontrent ’t eynde van january is’er zoo overvloedige sneeuw gevallen, dat die schielyk aen ’t dooyen geraekt zynde, eenen grooten vloed veroorzaekte en water-molens, huysen en boomen weg sleepte. Den zomer was niet min schaedelyk, vermits hy zeer droog en niet zeer warm was geweest tot den 3 july; alsdan hebben de geduerige regens tot laesten december toe het aerderyk zoo bevogtigd, dat de landslieden nouwelyks konden het hooy opdoen, den ougst maeyen ofte de landen bezaeyen. Op den 16 september hadde men wederom eenen vollen zon-eclips.
Anno 1179. ‘T voorgaende jaer nouwelyks slegt geëyndigt zynde, begonst dit jaer niet beter, want met de tweede weke van january viel’er sneeuw in overvloed, daer op volgde eenen alderhardsten vorst, die tot half february deurde; het vervolg van die maend gelyk ook maerte en april waeren zeer koud door eenen aenhoudenden en scherpen oosterschen wind, waer door een groot gebrek van voeder voor het vee voortskwam, zoo dat het hooy en strooy die men in de voorgaende jaeren voor dry deniers had konnen koopen, nu dry schellingen moest gelden, waer door eene sterfte onder de koey-beesten en schaepen is gevolgd. Den ougst van ’t winter-kooren is byna gansch mislukt, dog de haver en marsche graenen hebben dit overvloedig vergoed, te meer om dat het weder tot 3 october zeer schoon en warm bleef.
Anno 1181. Dit jaer sneeuwde ’t zoodaenig, dat de boeren-huysen byna overdekt gerogten, en dat de wegen daer door alle gestopt wierden. Den sneeuw alsdan aen ’t smilten geraekende, scheenen de leege landen als eene opene zee te wezen. Den 19 december waeyde ’t zeer fel uyt den noord-westen, ’t gonne dry dagen duerde, waer door men voor ’t winter-kooren vreesde, dog den 31 kreeg men eenen zuyd-oost wind, die ’t land in ’t kort droog maekte en waer door de graenen behouden bleeven.
Anno 1187. Den winter was buyten gewoon zagt. In january zag men boomen bloeyen, en op het leste van mey wierden zommige graenen gemaeyt. In 1188 was den winter niet straf geweest, dog met de maend maerte is’er eene onverdraegelyke koude begonst, die veel kwaed aen de menschen, gedierten en veld-vrugten toebragt. De zelve duerde geheel april en tot half mey; alle de wyngaerden vervroozen, en verscheyde zoorten van graenen wierden door den yssel vernietigd.
Anno 1192. Op den 15 January, wierd ’s nagts een vuerig en vreezelyk verschynzel in de locht gezien, ende korts daer naer begon de pestilentiele ziekte, genaemt ’t Heylig Vuer, andermael te woeden, waerom in ’t bisdom van Doornyk en elders aen ’t volk geboden wierd ’s vrydags te vasten.
Anno 1195. Dit jaer was rampspoedig, want binnen de maenden january, february, april, ougst, september en october, hadde men geduerige regens. Op den 10 october was’er zoo eenen fellen stormwind, dat’er niet alleen veel boomen uyt den grond gerukt, maer ook zeer veel torens ende gebouwen nedergesmeten wierden en verscheyde menschen verongelukten, waer op eenen grooten hongersnood is gevolgd, zoo dat de terwe de welke te vooren maer vier of vyf schellingen verkogt wierd dan veertig of vijftig koste, en zelfs wegens de schaersheyd nog niet wel krygelyk was.
Aldus was het even gesteld met alle andere eetwaeren, dus dat veel volk zig moeste behelpen met ongewoone kruyden of wortels, vuyligheden en schadelyke gediertens, en ’t gonne de wanhoop nog vermeerderde, was dat ’t gezaeyde mislukte en dat ontrent den volgenden ougst-tyd door den harden wind het te velde zynde kooren uyt zyne airen geslegen wierd; waer door ’t aenhoudende gebrek van levensmiddelen en de daer uytspruytende sterfte onder de menschen bleef dueren.
Anno 1201. Den winter was zeer hard, in de lente had men veel regen en groote hagel-vlaegen, waer door veele vrugten, zelfs menschen en vee zeer beschaedigt wierden. In de meymaend wierd’er een aerdbeving gevoeld, en geduerende den zomer, die heet en droog was, bleef de dierte en de besmettelyke ziekten aenhouden.
Het jaer 1203 is geeyndigt met eenen fellen winter, vervoegd met veel sneeuw en byzondere hooge watervloeden. Van ’t eynde van january 1206 tot in de maend mey, was het eene groote droogte en bynae zoo warm als in den zomer.
Anno 1214. Eene besmettelyke ziekte, ’t gewoonelyk gevolg van den oorlog, sleepte op ’t eynde van dit jaer veel menschen weg; en eene groote overstroominge der zee, brand en ongelukken in verscheyde plaetsen, vermeerderden nog de rampen van ons bedroefd vaderland, alwaer behalven eenige steden, alles verwoest was; dog den wapen-stilstand, de onvermoeyde werkzaemheyd der Vlaemingen, en de zagte regeering onzer graevinne, hebben alles allengskens in korte jaeren hersteld. Op den 24 july 1218, ontrent 5 uren ’s morgens, wierd de zon door eenen centralen eclips geheel verduysterd.
Anno 1220. Den 16 january, had men alhier eenen zeer sterken storm-wind uyt den zuyd-westen, waer door groote schaede veroorzaekt wierd; men gevoelde ook eenige aerdbevinge. In ’t begin van de maend July 1223 is’er eene steertsterre verschenen.
Anno 1224. In den ougst tyd, hebben menigvuldige regens ’t graen en strooy zoodaenig bedorven, dat’er hongersnood met de ziekten die’er uyt spruyten gevolgd is. Ten jaere 1225 is den winter zeer streng geweest van Allerheyligen tot half april; en door den overvloedigen sneeuw waer op eenen fellen vorst volgde, zyn meest alle de wyngaerden en de bieën vervrozen. De graenen bleeven nogtans aen goeden prys, van den ougst af tot ’t eerste van february, wanneer zy van alsdan tot den lesten april veel zyn gediert.
Anno 1233. Op Paesch-avond kreeg men alhier zoo eenen harden vorst, dat alle de wortelen en koorens vervrozen wierden, waer door eene groote schaersheyd van levens-middelen is veroorzaekt. De menschen alhier te lande zyn geplaegd geweest door eene groote menigte muysen; dog deze wierden in 1234 bynae uytgeroeyd door eenen zeer strengen winter, op den welken volgde eenen heeten zomer, verzeld met dieren tyd en behaelyke ziekten.
Dit is een fragment uit Boek 2 van De Kronieken van de Westhoek
