Hapert er entwot?

Wij weten niet welke van deze woorden de geleerde Raepsaet bedoelde, wanneer hij aanmerkte, dat de gemene taal van de Ieperlingen, – die volgens deze schrijver is ingevoerd door de Saksers, welke Karel de Grote, in de achtste eeuw naar Vlaanderen heeft overgebracht – helemaal verschilt van degene van de andere Vlaamse steden en dorpen.

Hoe dit zij, wij zullen bij middel der volgende lijst van deze straattaal bij de Ieperlingen algemeen in gebruik zijnde trachten enkele voorbeelden te geven:

Gy donkel – gy liefhebber

Bê ja! Wel ja!
Bejipt – kwaad lastig
Beyte è bitje – wacht een ogenblik
Bré-ege – breister
Brinkt hem hier – breng hem hier
Da je’t héet – dat by het hebt Dàk-dat ik
Da’s e droeve jongen – dit is een boos kind
Da’s e zoete boutje – dit is een lief, schoon kindje
Dinke ’t hulder – dunkt het hen?
Eé jent misje – een bevallig schoon meisje
Eé keer anders – een andermaal
Eekwae wuyf – een kwade vrouw
Ee slichte vent – een slechte man
En tuk me nie – raak mij niet aan
Entwaer – ergens
Entwie – iemand
Entwot – iets
Foeftje – meisje van een slecht gedrag
Foefelt ma – doe maar slecht
Gae je je baey andoen – ga je uw wambuis aantrekken
Gae je mé al gunter? Ga je mee langs die kant.
Gae me ? gaan we?
Gauw – laat ons gaan
Geef me e lekkertje – geef mij een kusje
Ges – gras
Gunter is hem – daar is hij
Hapert er entwot met entwie? – Schort er iets met iemand
Hé beuzelt nog ee keer – hij schreeuwt, hij tiert nog eens
He byst ol were – hij loopt nog eens
He dumt – hy overdenkt
He fikkelt – hij bederft, hij snijdt kwalijk
He gonk deure – hij ging weg
He gynkt up de leere – hy kom op de ladder
Hé slyp j ‘uit – hij be lacht, bespot u.
He spronk pykhooge – hij sprong op van blijdschap
He stoeg – hij stond
He wunt hier – hij woont hier.
Hé zunnepaeuwt – hij staat werkloos in de zonneschijn
Hé zwolt lik é zwyn – hij drinkt gelijk een varken
Het hem der ewist – is hij daar geweest?
Hen he niemendolle – hij heeft niets
Hen hee gouste om te zwollen – hij heeft lust om veel te drinken.
He hee wel rooy – hij heeft veel armoede
Hort e keer – hoor eens
Hulder mesen – hun meid

Jaje- ja me – ja ne-
Jantje zet kantje – jan blijft af van de school
Je broej je – ge verbrandt u
Je zyt en mutte – ge zijt een slechte kerel
Jen kloefe es ebroeken – je holblok is gebroken
Jen aptune es ebosten – uw holblok is geborsten J
oen wuyf – uw echtgenote
Ke doste nie – ik durfde niet
Ke vond hen nauwers – ik vond hen nergens
Knysj’ hen? Plaag je hen?
Kop m’ ee bustelaere – koop mij een borstel
Olle naven – ieder avond
Lomendolle – al
Olsan – altijd
Ommersten – immers
Os hen ’t verdaen ha – wanneer hij het verteerd had
Os ’t rint – ’t rint ’t rin – als het regent – regent het er in.
Rampeniere ’t ol – breek, vernietig alles
Rult tut morgen – babbel zo veel ge wilt
Ruttel e keer – roer u eens
’t Tinke me – het dunkt mij
Te fête – terstond
’t is e kalletje – ’t is een onnozel meisje
’t Is e krikallaem – ’t is eene mismaekte, eene kreupele vrouw
’t Is e lange slunse van e vent – ’t is een grote man
’t hulders – in hun huis
’t janken – de benen
’t joelders – in jullie huis
‘ t joene – het uwe
toet toet – ja ja ’t is waar
’t usen – in ons huis
’t were stukt up – de lucht wordt helder
up ’t toppeltje van ’t huys – op de top van het huis
Verbreeuw je’t nog ee keer- bederft ge het nog eens?
Vluwt hen der achter – ziet hij haar na?
Vroetel j ‘ol were – broddelt ge nog eens?
We je en haesaerd hen? – Wilt gy een lekker ding hebben?
We’jee santje’hen? Wilt ge een beeldje hebben?
Wil me pekkelen – wilt hy bikkelen?
Wil me ’t reschieren? – Willen we het wagen?
Wuk en rulle is dat? – Wat voor een snapper is die mens?
Wuk is dat ol – Wat is dit al?
Wylder – wij
Ze mak tandjes – Ze maakt speldewerkkanten
Ze stoegen op de zulle – ze stonden op de dorpel.
Zulder – zij

–

Uit ‘Het Belgisch Museum’ van 1837 (geschreven door Lambin)