t Eeste damme metn zeggn es dat Werviks mae juste gesproukn es in Wervik, en nog juster gezej in ’t stei, nie ann Sleurin of upns Basflander.
‘k Zoe peinzn dat surtou in de Duvestraete wos en Ouverleje. Mie vader wos van Basflander en je koedde nie lik mie moeder die geel uir leivn in de Duvestraete gewun a. De koetenanche van Basflander zoe lik meer geliekn up dedie van Meen’n of van Give.
‘Twidde damme kuin zegg’n es datter nieman uzzu oo kun achterzegg’n. ’t Gae lik ne de eu toe, ma en es geen eu, ’t es tusjken twee en uzze èje van Lèje per exempel, hoorje nieuvers, tsie in Wervik.
Oetter ouvertied e klee Wervikaentje gebor’n wos, wos de kinderwaerege dae, en ze dejt en affelschrootje an, oet krees krege’t en dieze en ’t droenk mèk uut enne biberawn.
Oet zes jaer wos gieket nè de frirshoule of nè de kommunaede sjkoule wae dat en sjkèje kreeg en en toeche. Oem ouvertied mosten uuswerk maek’n sjkoof us moeder den kienkei e bitje dichter omdamm’in uzzen luch nie gieng’n zitt’n.
’t Zien ook dingen damme nu nie mee zegg’n lik mie merraine, ze koedde zie van en antje kwerten, me zegg’n nu kart’n, je zie, ’t sjkoon oet Werviks, ’t es dia nie mee. En ook au die nieve dingen, elli, enn tandebustel, da noemm’enn tandebustel; omda mie merraine en mienn perrain nooi geen tandebustel gat in.
Mie merraine droeg ossan en kapoute, wien draegter nog en kapoute? En oede sjkoen, die krom en sjkeef getrappel waeren, slefferde ze nog e bitje voor in tuus, en oesse ze nie en voen, vroeg ze wae dam uir prottkejns gedaen hadd’n.
‘k Vinne datter in ’t oet Werviks veile wordetjes waeren damme moetn in ’t Frans gan zoek’n, ma da kun ook moeilik anders, d’oede Wervikaenen waer’n lik meer in gellou mit Franske of nu, ma letter maer up, de niewe dingen zien in ’t Vlems.
Ouvertied amme aumaele enn ebbejoer, me wunden up den Foen Albir, me dreeg’n enn kepuchawn en oen de vlaswerkers gieng’n gan sliet’n ne ’t Franksjke an z’udder bellesawn ouder udder sjkoere.
Uzze joenens moen nu spraekkunste leren in ’t sjkoule, mae ijje der aul up gelet, damme ook spraekkunste in in ’t Werviks?
Ijje gedaen mantje? Jaek!
Ijje gedaen jongens? Jaem!
Itn gedaen? Jaen.
Muik utsjkeen? Jaeg!
Inze ’t we gedaen? Jaens.
Ziejje de vervoeginge van jaek? Jaek, jaeg, jaen, jaem, jaeg, jaens.
Me zoen ’t zefste kuin doen nan: toek, toeg, toen, toem, toeg, toens. En van nienk, nieg, nien…
Werviks es en serjuisjke taele. Ma je moe nog e kee lett’n up de ille. Me zegg’n en taele, ma zeg e keer in ’t Werviks twee tae’n, ’t kom tae geen ille mee te passe, me zeggen en ulle voer up en komme, ma zegge e kee twee u’n.
Je kun ta nie sjkriev’n, je kunta mae juste zeggen, daerom zeggeke da Werviks e leivende taele es, waevoren datter enne abécé partiekeliere zou moeten zien om ze juste te kuin’n up pepier zett’n.
Spietig dat Werviks om zeepe gae. Ma ja, wien itter nu nog knuffels nu zient bietels, ma wieder waern gerjaes, in ieder uus woster e terrientje in e garjoutje. Us merraine pahden prize en us perrain en chieke, je gienk nu zie werk mi zien melite en en beritte kafei.
Wuk bluufter van ouver? Nie, of letter genoeg, tefète gat mae bonjoer en bonswer mee zien ….
–
Gerard Breine in ‘Verslagen en Mededelingen van de STOC’ – 1968 –
–
PS: voor lezers van buiten de stad toch volgende vertalingen:
–
Sleerin en Basflander: De Sleerin (naar Geluwe toe) en Laag-Vlaanderen (naar Menen toe)
Ouverleje: over de Leie of Wervik-Zuid (Frankrijk)
Give: Geluwe
kommunaede sjkoule: école communale of gemeenteschool
gellou: in betrekking met …
Foen Albir: Koning Albertfonds (straat)
garjoutje: vogelkooi
beritte: drinkbus
