Al houd ik niet van gruwelhistories, toch wil ik hier vertellen over het folteren in vroegere eeuwen, al was het maar om u een afschuw van de wreedheid te doen krijgen.
Ieper, de 13de januari 1887, dus ruim een maand geleden, speelden, volgens het schijnt, in het klooster der Zwarte Zusters alhier, enige kinderen gans alleen in een bovenkamer rond een open vuur.
Zulke dagen worden er onder de oud-soldaten nogal eens wat herinneringen boven gehaald en hoe later in de avond, hoe meer.
De dood op getepoten (graatmager)
Met een poot in de pit zijn (heel erg oud zijn)
Te dom om dood te doen (niet zeer snugger)
Komen de doden terug of niet? Volgens sommige zegspersonen moet er blijkbaar een onderscheid gemaakt worden tussen vroeger en nu: ‘… vroeger moesten de zielkens die kwaad gedaan hadden werekeren, nu blijven ze in ’t vagevier om uit te boeten. Maar in den tijd kwamen ze al were’.
September 1475. Met de winter voor de deur vertrekt Karel met zijn leger naar Luxemburg dat nog altijd deels door de Zwitsers en die van Lorreinen bezet is.
Al bijna acht maanden onderweg met mijn kroniek over Brugge. Voorlopig onder de naam van ‘Brugge en de Vlaanders’. Best plezierig om jullie eens voor te schotelen wat er vanmorgen uit mijn (spreekwoordelijke) pen gevloeid is…
Woensdag, 1 juli om 7 uren ’s morgens, heeft Karel-Lodewijk Kastelyn, te Ieper, de schelmstukken geboet voor dewelke hij door het assisenhof van West-Vlaanderen was ter dood veroordeeld geworden.
Een rijke boerin komt bij een kunstschilder en drukt het verlangen uit dat deze het portret zou schilderen van haar echtgenoot.
De rest kan nu overgebracht worden naar Ieper. Zware jongens zijn het. Terwijl een hevige storm over de Westhoek raast worden ze in twee wagens door de stadspoort binnengereden. De twaalf stevig vastgebonden mannen kijken wezenloos voor zich uit. Het zijn naar verluidt notoire geuzen.
Veel menschen goan dood up hunder vuuventwintig en worden maar begraven op hunder vuuventjeventig.
Wie klaagt over zijn ouden dag moet maar è keer peinzen up ’t alternatief.
Hoe oud zoe’j zijn oj niet moeste weten hoe oud daj zijt?
In dit dorp woont er een vrouwtje dat volgens men zegt zeer benauwd is van alleen thuis te blijven. Een farceur wist dat en, om eens hartelijk te lachen verzon hij een klucht en maakte een strooien man.
Jacques de Châtillon hield, de donderdag aanstonds na zjjn intrede, een prachtig avondmaal met kanselier Pierre Flotte, – deze van wie Paus Bonifacius gezegd heeft dat hjj een Belial was, – en de bijzonderste baanderheren die hem vergezeld hadden. Men kwam hem zeggen, dat er iets ging gebeuren; maar hij durfde niets openbaren.
Ik haast me naar Spanje. Naar het klooster van St. Joost. Het bobijntje van de oude Karel is bijna afgerold. De touwtjes van zijn leven hangen nog met haken en ogen aan het leeg bobijntje. Het milde klimaat heeft aanvankelijk voor een verbetering van zijn gezondheidstoestand gezorgd.
Sommige pelgrims waren door het water en de ratten uit hun woningen verdreven, anderen door werkloosheid; sommigen handelden uit wanhoop, anderen uit geloof en bijgeloof; maar al deze dolende stumperds hadden slechts een doel voor ogen: sterven in de schijn van een gewijde kaars en in de schaduw van een vermaard heiligdom.
De velden zijn begroeid,
met kollebloemen. Rood.
Ze staren me aan.
Vurig met barstende botten die schreeuwen van pijn.
Met tinten van bloed die zich taai en moeizaam openen
en daarna weer wegvloeien tot de dood.
Op 19 augustus van 1477 staat het huwelijk tussen Maximiliaan en Maria gepland. Onze schrijver verheugt er zich op om de festiviteiten tot in detail te omschrijven. Maximiliaan is niet zomaar uit de lucht komen vallen.
‘Hie zé’, antwoordt den docteur; ‘alle ure een lepel, maar wel opletten van hem te schudden voor te nemen’. ‘Goed, meneere, zei Mitje’.
Reeds voor de tweede maal had men het bosch doorlopen, toen op den boord gekomen, eene fazant opvloog. Een jager, dit ziende, draaide zich haastig om en schoot, met het ongelukkig gevolg dat een der opjagers, die een vijftal meters achter hem stond, de volle lading op zijds in ’t hoofd kreeg en viel om nooit meer op te staan. De hersens en het bloed spatten tot op den naastbijzijnden wildopjager.
Om 12 uur werd hij op een schabel voor een groot vuur gezet en met allerlei gewichten uitgerokken. Zijn voeten werden in een soort schraag gekneld. Om 12u 30 werd hij in de halsband gestoken en werden ook zijn duimen met koorden opgespannen. Enige tijd later werd hij tot driemaal toe met roeden gegeseld.
Een schrikkelijk ongeluk is woensdag avond rond 10 ure vorengevallen in de woning der echtgenooten Charles Vandromme-Thibaut herbergier en aannemer in de ‘DRIE KONINGEN’.
Met al die willekeur en die afpersmentaliteit is het niet moeilijk dat de moraliteit terugloopt in Ieper. De ‘God ziet u’ bordjes bestaan nog niet en de priesters hebben wel andere interesses dan de geestelijke integriteit van hun onderdanen. Er is amper sprake van nieuwe acquisities tijdens het bewind van abt Pierre. Het zijn blijkbaar moeilijke tijden voor het klooster. De Rubrum registers maken melding van een aankoop in januari 1247. Walter, de abt van Grimbergen, verkoopt aan de Ieperse proosdij alle eigendommen die zijn abdij bezit binnen de stadsmuren van Ieper. Het betreft opbrengsten van meer dan 9 pond afkomstig van verscheidene huizen in de stad en blijkbaar ook deels op de lakenhalle.
Men neemt leende kalk, men breekt het fijn, al en het zelve gewicht witte suiker bijdoen en er in vermengen. Men legt dit op een plankje en op eene plaets waer de ratten en muizen verkeeren.
Ten jaere 1490 is er door geheel Vlaenderen opgerezen eene schroomelyke peste, van welke binnen de stad Yper, bij duyzende menschen gestorven zyn, wel zy wel 18 naer een volgende maenden gedeurde, zoo dat niet alleenelyk geheel huysgezinnen zyn uytgestorven, maer geheele straeten ontbloot waeren van inwooners.