De herberg is de grote school van het zedenbederf. Het is daar dat de jongeling, die nauwelijks de schoolbanken verlaten heeft, het eerst en het meeste slechte klap hoort, het is daar dat hij de lichte vrouwspersonen tegenkomt die hem zijn eerlijke schaamte doen verliezen.
Wijtschate: de herberg en het drankmisbruik
Het katholiek gouvernement doet veel voor de verbetering en de vooruitgang van alle standen van het Belgisch volk. Het zou evenwel nog iets meer moeten doen en bijzonderlijk voor de mensen van de werkende stand en voor de huisvaders.
Het zou moeten doortreffende maatregelen nemen tegen het alcoholisme, ’t is te zeggen tegen het drankmisbruik. En het drankmisbruik zelf, is voor een ruim deel te wijten aan de gedurige vermenigvuldiging van de herbergen. De miseries die uit het drankmisbruik voortkomen zijn onzeggelijk.
De herberg is de grote school van het zedenbederf. Het is daar dat de jongeling, die nauwelijks de schoolbanken verlaten heeft, het eerst en het meeste slechte klap hoort, het is daar dat hij de lichte vrouwspersonen tegenkomt die hem zijn eerlijke schaamte doen verliezen.
Het is daar dat tussen kan en glazen zoveel slechte huwelijken voorbereid worden.
Het is daar dat zoveel getrouwde mannen echtbrekers worden, verleid door aanvallige juffers of schaamteloze vrouwen.
De herbergen verspreiden goddeloosheid; want in stad en dorp vindt men van die herbergpredikanten die met hun dronken vuile mond alles aanraden, tot God zelf.
De herbergen zijn de oorzaak van zoveel bloedtonelen, die men in Vlaanderen moet betreuren: want het is gewoonlijk als de kop verhit is door de drank, dat er twisten ontstaan, voor een nietigheid soms, dikwijls ook uit liefde en jaloezie voor een herbergmeisken en die twist begint dikwijls in de herberg, eindigt daar, of op straat met messteken, met een bloedbad of met een moord.
In de families is de duivel van de drank de verwoester van vrede, van welstand en van hoop. Daar waar er gewallebakt en gedronken wordt, gaat de welstand langs de achterdeur uitkomen en de miseries langs de voordeur binnen.
Het vermenigvuldigen van de herbergen mag de grote oorzaak genoemd worden, waardoor het misbruik van drank meer en meer toeneemt. ‘De occasie maakt de dief’. De herbergen rijzen gelijk uit de grond. Een nieuw huis, een nieuwe herberg en herberg houden geeft geen bestaan meer en wordt maar gerekend als een ‘bijfeitje’.
Alzo komt het dat er zoveel gemeenten zijn, waar men van alles uitvindt om de mensen aan te lokken. Niet enkel bij dage maar tot diep in de nacht, en van velen verdwijnt de zuurgewonnen daguren van de week voor een groot deel in het schof van de herberg toog.
De goede herberg moet er zijn, omdat de mens na het werken en zwoegen, al eens met geburen en kennissen een eerlijk verzet moet genieten en de treffelijke herbergier is eenieders achting waard. Maar het gedurig vermenigvuldigen van de herbergen en het openblijven ervan buiten tijd, na het politie-uur, dat is de miserie.
Het helpt de stiel onder de voeten, het maakt dat men allers uitvindt om aan de centen te geraken. Het maakt dat de treffelijke herbergen van langs om zeldzamer en de slechte herbergen van langsom talrijker worden. Die ellendige koten waar men ziel en lichaam verwoest, geluk en welstand verbuist en ziekte en miserie opdoet.
Besluit: het is meer dan tijd dat paal en perk moet gesteld worden aan al die misbruiken. Er moet een verbod komen van nog meer herbergen te openen in alle dorpen en steden, waar bijvoorbeeld reeds een herberg bestaat voor 100 inwoners.
De wetsheren moeten het politie-uur voor het sluiten van de herbergen doen eerbiedigen. We weten wel dat het de goed wil niet is die ontbreekt, maar het is de durf die men mist. Allons, heren van de wet, wees niet beducht; al de treffelijke burgers van Wijtschate zullen uw handelswijze goedkeuren, en vooral de vrouwkens.
De herbergiers zelf zullen blij zijn, tenzij hier of daar een gaai die kot houdt.
–
Uit de krant van 1912 – www.historischekranten.be
